رفتن به محتوای اصلی

نظام سلطه

نام‌های دیگر: سلطهٔ جهانی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

ساختار جهانی تقسیم ملت‌ها به سلطه‌گر و سلطه‌پذیر.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در نشست سه‌جانبه با شهید مطهری و دکتر شریعتی— ۱۳۵۵/۱۰/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۵ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۵۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۱همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

مشکل اصلی در یک جمله آن است که دنیا، نظام سلطه را پذیرفته است. بگذارید از سخنها و قالبها فراتر برویم، داعیه‌ها و شعارها را با عملها و سیاستها تطبیق کنیم، و نیز استثناهای معدود و انگشت‌شمار را هم ملاک قرار ندهیم... خواهیم دید که نه فقط قدرتهای بزرگ، ابرقدرتها، تقسیم‌کنندگان جهان و آنان که منافع خود را ولو در آن سوی عالم، بر منافع کشورها و ملّتها ترجیح میدهند و طلبکارانه آن را میجویند، بلکه حتّی خود آن کشورها و ملّتها و رهبران نیز سلطه‌گری یعنی اولویّت منافع سلطه‌گران را چون جبر تخلّف‌ناپذیری، گردن نهاده‌اند. اگر نظام سلطه در زمانهای گذشته به صورت لشکرکشی و برده‌کُشی امپراتورها تجلّی میکرد، امروز به شکل شبکه‌ی بسیار پیچیده‌ی جهانی در مظاهر و حوزه‌های بسیار متعدد حیات ملّتها ظاهر شده است. نظام سلطه توانسته است برای خود اقتصادی خاصّ، روابط سیاسی ویژه و از همه بالاتر فرهنگ سلطه را ایجاد کند. لذا اگر دیروز برای مقابله با سلطه‌ی امپراتورها آمادگی و دفاع نظامی ملّتها کفایت میکرد، امروز حتّی برای احساس سلطه از سوی ملّتها، نیاز به فعّالیّت و تلاش جدی وجود دارد و مقابله با آن حقیقتاً ابعاد وسیعی یافته است.
اکنون همه‌ی دنیا ببیند و میبیند که ما به‌رغم عنف سلطه‌ها زنده‌ایم و زنده خواهیم بود. سنت‌های الهی در تاریخ این را حکم کرده و جز این نخواهد بود، و این زنده‌ترین و گویاترین پیام ماست. نظام سلطه همواره خواسته است عکس این را ثابت کند، و اداره‌ی خود را برای ملت‌ها و کشورهای جهان سوم سرنوشت‌ساز بداند؛ ما این را تخطئه کردیم. شک نیست که نظام سلطه حیات و استمرار جمهوری اسلامی را نمیخواست، ولی اراده‌ی ما غالب شد. پیام ما به همه‌ی ملت‌ها و دولتهایی که میخواهند مستقل و بیاعتنا به خواست و اراده‌ی سلطه‌های بزرگ جهانی بمانند، این است که از آنان نترسند، و به خود و ملت خود اعتماد کنند. انقلاب ما همچنین پیام بزرگ خود را نفی نظام سلطه در جهان میداند. امروز عملاً جهان میان قدرتهای بزرگ و سلطه‌گر تقسیم شده است، و آنان خود را صاحب اختیار دنیا میشمارند. به اعتبار دیگر جهان به دو بخش سلطه‌گر و سلطه‌پذیر تقسیم شده است، و بخش اول خود را مالک سرنوشت بخش دوم میداند. نظام سلطه عبارت از وجود همین روابط نابرابر میان این دو بخش از جهان است. نظام سلطه به میل خود انقلابها را نفی و برای رژیمهای انقلابی مشکل‌تراشی میکند. نیکاراگوئه و کشورهای انقلابی جنوب آفریقا چند مثال زنده‌ی این حقیقتند. نظام سلطه علی‌رغم ملتها برای آنان تصمیم میگیرد.
امروز در دنیا این نظام حاکم است، این یک نظام جهانى است؛ نظام سلطه- که بنده این مطلب را در مجامع جهانى به‌صورت مشروح مطرح کردم و بیان کردم- (۶) و تسلّط نظام سلطه بر دنیا و بر زندگى بشر، دو طرف هم دارد: سلطه‌گر و سلطه‌پذیر؛ یک طرف سلطه‌گران که همان قدرتها هستند، یک طرف [هم] سلطه‌پذیرها که اینها هم شریک جرمند؛ [یعنى] دولتهایى هم که این دخالتهاى وقیحانه و گستاخانه را قبول میکنند، خودشان شریک جرمند. دراین‌بین، بیچاره ملّتها! از روى ناآگاهى، از روى ضعف، از روى بی‌همّتى پامال میشوند، نابود میشوند، از بین میروند. دنیاى امروز این است.

شاهدها (۱۰ پاراگراف)

تصمیم‌گیری قدرت‌ها برخلاف مصالح ملت‌ها و دخالت فقط جایی که منافعشان باشد

… به هند رفتند، به اقصی نقاط رفتند، برده‌گیری کردند، ملتها را مورد ستم قرار دادند وسرزمینها را گرفتند، کدام هدف انسانی را دنبال میکردند؟ اینها دنبال کدام آرمان بشری بودند؟ چگونه میتوان این‌کارها و برنامه‌ها را مشمول اهداف انسانی دانست؟ امروز هم همان‌طور است. امروز هم که نگاه کنید، میبینید قدرتها درست برخلاف مصالح ملتها تصمیم‌گیری میکنند. گروهی به گروه دیگری ظلم میکند و اینها برای دفاع از مظلوم و جلوگیری از متجاوز و ظالم هیچ اقدامی انجام نمیدهند. این، وضع دنیاست که ملاحظه میکنید. مخصوص امروز هم نیست؛ همیشه همین‌طور بوده است. قدرتها آن‌جایی که پای منافع خودشان در میان است، وارد میشوند. اگر کسی مظلوم هم بود و لازم بود بر سرِ مظلوم هم کوبیده شود، حرفی ندارند!

ایستادگی در برابر قلدری هر قلدری علیه هر ملتی

… نفت است، اینها حاضرند! هرجا تنگه و گذرگاه آبی حسّاسی است، اینها حاضرند! به پشتیبانی یک دانش و فنآوری پیشرفته - که آن هم متعلّق به همه بشریّت است و همه در ایجاد آن سهیم هستند؛ ولی اینها براثر قلدری آن را در اختیار گرفته‌اند - به همه دنیا میخواهند زور بگویند. ما در مقابل اینها ایستاده‌ایم و به هیچ‌وجه حاضرنیستیم این قلدری را - نه نسبت به خودمان و نه نسبت به ملت دیگری - قبول کنیم. مخصوص امریکا هم نیست. هرقلدر دیگری هم در هرجای دنیا که بخواهد قلدری کند، با همین واکنش مواجه است. ما البته در امور کشورها دخالت نمیکنیم؛ اما قلدریها را نفی میکنیم. قبول نمیکنیم که کشوری بخواهد نسبت به ملتهای عالم قلدری کند. بالاتر از همه اینها و مادرِ همه اینها، پایبندی به اسلام و مقرّرات اسلامی در داخل کشور است. این را حاضر نیستند تحمّل کنند. این را حاضر …

حکمفرمایی قانون جنگل و نبود قسط در جهان امروز

… که قلدرتری نیاید و از دست او نرباید و خودش به دندان نکشد؟ این وضعیت دنیا خوب است؟ آیا چنین نظمی و چنین نظام بین‌المللیای برای بشریّت، بهشت موعود است؟ نباید علیه آن، برای اصلاح آن و برای ادب‌کردن آن هیچ کاری بشود؟ نباید بشریّت حرکتی کند و بعثتی انجام‌دهد؟ آیا امروز در دنیا، یا لااقل در بخشهای مهمّی از دنیا، به معنای حقیقی کلمه، «قانون جنگل» حکمفرما نیست؟ آیا از قسط هیچ خبری هست؟

خاموش کردن فریاد ملت‌ها در برابر سیاست‌های ظالمانه به دست ابرقدرت‌ها

… و افراد بشر و محیط زیست و هیچ چیز عزیزی را نمیکنند و بین افراد مظلومی که در بمبارانها نابود خواهند شد و سربازان مهاجم، فرقی نمیگذارند. آخرِ کار هم ملاحظه میکنید و میبینید که از صدّام حسین، به نحوی حمایت هم میکنند! این، دنیاست و این سیاستهای حاکم بر عالم است. چرا ملتها در مقابل این سیاستها خاموشند، و یا اگر صدایی بر می‌آورند، دولتها نمیگذارند صدای آنها به دنیا برسد؟ چون فشار از طرف قدرتهاست؛ چون ابرقدرتها هر فریادی را در هر جای دنیا که باشد درگلو خفه میکنند. جمهوری اسلامی این امتیاز را دارد که ملت و دولتش در مقابله و معارضه با این ظلم همگانی، همدستند و هیچ فشاری هم بر اینها کارگر نیست. به همین خاطر است که ابرقدرتها، همه حمله و دشمنی و تعصّب خودشان را برای مقابله با این ملت و دولت به کار میبرند. چون همه ساکت …

نقد ادعای قدرت‌ها برای ادب کردن عراق

از آنها باید پرسید: استدلالتان چیست که میگویید «ما تصمیم گرفتیم عراق را ادب کنیم»؟ مگر شما که هستید؟ در دنیا، شما را چه کسی باید ادب کند؟ اگر شما به خودتان حق میدهید که در مسائل جهانی این‌طور وارد شوید و به خیال خودتان، بشوید متولّی شورای امنیت، که مصوبات شورا را به عمل درآورید، با اسرائیل چرا آن‌گونه‌اید؟ در مقابل جنایتی که امروز اسرائیل علیه فلسطینیها انجام میدهد، چرا چشمتان را بسته‌اید؟

حاکمیت قانون جنگل و زورگویی در دنیای امروز

این قانون جنگل نیست؟ این زورگویی نیست؟ این دنیا، دنیای متوحّش و جاهلی نیست؟ این دنیا احتیاج به بعثت ندارد؟ امروز دین خدا نیازِ این مردم نیست؟

اتفاق قدرت‌های اقلیت در غارت منابع و فشار بر اکثریت ملت‌ها

… هرزگوین رسید - که اکثریت این کشور مسلمانند و حکومت خودشان را انتخاب کردند - فاجعه آفرینی و کشتاری پیش آمد که با سکوت تبلیغاتی دنیا همراه بود. بعد هم با تبلیغات کمرنگ و بیمعنی، به رها کردن متجاوز و جنایتکار انجامید. این، آن وضعیتی است که بر دنیا حاکم است. یعنی فشار یک عدّه قدرتمند، که اگر در صد مسأله با هم اختلاف دارند، در تقسیم دنیا به مناطق نفوذ و فشار آوردن براکثریّت مردم عالم، یکی هستند و با هم اختلافی ندارند. اگر در تقسیم منابع غارت زده جهان سوم یا کشورهای فقیر، با هم درگیری دارند - که دارند - اما در اصل غارت منابع و فشار روی دولتهایی که مقاومت کنند، با هم هیچ اختلافی ندارند. یک طرف اینهایند که در اقلیّتند - هم از لحاظ تعداد دولتها و هم از لحاظ آحاد مردم - یک طرف هم اکثریّت دولتها و ملتهای عالم، که محکومند از آنها پیروی کنند!

نقد ترس دولت‌های ضدسلطه از اقدام و به میدان آوردن ملت‌ها

در جاهای دیگر، اگر دولتها مشاهده کنند که در ملتها انگیزه مقاومت وجوددارد، به آنها کمکی نمیکنند. دولتهایی را هم میشناسیم که احساسات ضدّ سلطه‌گری دارند - این‌طور نیست که همه دولتها، آن طرفی باشند - اما جرأت نمیکنند. نه جرأت میکنند خودشان اقدامی کنند و نه جرأت میکنند ملتهایشان را به اقدامی وادار کنند. درحالی که این اشتباه است. اقدام ملتها اقدامی است که دشمنِ مستکبر و مستبد نمیتواند هیچ پاسخی به آن بدهد. اقدام ملتها، اقدامهای شکننده است. چرا ملتها را واردِ صحنه نمیکنند؟

نظام مادی جهانی مبتنی بر دروغ و زور با آمریکا در رأس آن

دنیای امروز، دنیای دروغ، دنیای زور، دنیای شهوترانی و دنیای ترجیح ارزشهای مادّی بر ارزشهای معنوی است. این دنیا است! مخصوص امروز هم نیست. قرنها است که معنویّت در دنیا روبه افول و ضعف بوده است. پول‌پرستها و سرمایه‌دارها تلاش کرده‌اند که معنویّت را از بین ببرند. صاحبان قدرت، یک نظام و بساط مادّی‌ای در دنیا چیده‌اند که در رأسش قدرتی از همه دروغگوتر، فریبکارتر، بی‌اعتناتر به فضایل انسانی و نسبت به انسانها بی‌رحم‌تر مثل قدرت آمریکا است. این می‌آید در رأس و همین‌طور، می‌آیند تا مراتبِ پایین‌تر. این، وضع دنیا است. انقلاب اسلامی، یعنی زنده کردن دوباره‌ی اسلام؛ زنده کردن «إِنّ أَکرمکم عندالله أَتقیٰکم»[3] . این انقلاب آمد تا این بساط جهانی را، این ترتیب غلط جهانی را بشکند و ترتیب جدیدی درست کند. …

ظلم قدرت‌های مسلط به‌ویژه بر مسلمانان مخالف سلطه

… اگر کسی با چشم باز و با تأمّل به حوادث کنونی عالم نگاه کند و حرکت ملتها و حرکت عمومی بشریّت را مورد تأمّل قرار دهد، خواهد دید که روال عمومی، ضدّ آن چیزی است که قدرتهای مسلّطِ عالم، آن را میخواهند. امروز به‌طور مشخص، مظهر قدرت‌نمایی قلدران دنیا، امریکاست. این حرف البته بدین معنی نیست که دستگاه سلطه استکباری عالم، برای مقاصد خود، تلاشی همراه با زور و فشار انجام نمیدهد. چرا! دنیا پر است از نشانه‌های ظلم قدرتهای مسلّط در همه‌جا. بخصوص کسانی مورد ظلم و زور هستند که شامّه استکبار، بوی مخالفت وضدیّت و واژگون سازی قدرتهای مسلّط را از ناحیه آنان استشمام کرده است؛ یعنی عمدتاً مسلمین عالم. لکن با توجّه به همه اینها، آنچه در نهایت پیش میرود، همان چیزی است که دشمنان اسلام، دشمنان مسلمین و دشمنان ملتهای مظلوم، از آن پرهیز دارند و میهراسند.