برجستهترین پاراگرافهای هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.
تهیهشده با هوش مصنوعیخیرخواهی و اندرز به دیگران و پذیرش آن.
امام خمینی
ناصح بودن برای مردم، دولت و مجلس بهجای مقابله و انتقام
بنا بر این، امیدوارم همان طور که شما آقایان با انقلاب بودهاید، انقلاب را برپا کردهاید، همین طور به پیش بروید و نصیحت کنید. مسئله نصیحت یک مساله است، انتقامگیری مسئله دیگر. برای مردم و دولت و مسئولین و مجلس باید ناصح بود، نه مقابله کرد. زیرا اگر شما با من و من با شما مقابله کنیم، غیر از اینکه دیگران سوء استفاده کنند چیزی به دست نمیآید. شما ببینید خارجیها یک کلمه را میگیرند و چیزی از توی آن بیرون میآورند که بر ما غلبه کنند، مثلًا میگویند: «ایرانیها ادعا میکنند ما با گروگانگیری مخالفیم، …
پذیرفتنی بودن نصیحت و تحملناپذیری تندگویی
موقتاً جلوی قلمها را بگیرند، و اگر میخواهند نصیحت کنند، نصیحت باشد، نصیحت را آدم ممکن است قبول کند، اما تندگویی را همان آدمی هم که هر چه باشد، تندگویی را نمیتواند تحمل کند. ما باید از این بزرگان چیز یاد بگیریم. خوب، مالک اشتر را که قصهاش را شنیدهاید که فحش به او دادند و بعد که آن مرد فهمید که این مالک اشتر بود رفت دنبالش. ایشان مسجد رفته بود و مشغول نماز بود و رفت عذرخواهی کرد. گفت من نیامدم- این طور نقل میکنند- در مسجد الّا …
اصلاح جامعه با گفتن خوب و ناقص بهصورت موعظه نه تضعیف
… که میخواهد یک مسئلهای که فرض کنید کوچک است بزرگش کند و چند مقابلش کند. تیتر بزرگ بنویسد و بعدش هم حرفهایی که هر چی دلش میخواهد بنویسد. گاهی هم تیترها مناسب با خود موضوع نیست. این را از جای دیگر پیدا کردند. اینجا زیرش چیز دیگر نوشتند. خوب، آن غرضورزی است. یک وقت یک قلمی است که میخواهد اصلاح کند جامعه را، هم خوبش را میگوید، هم آنهایی را که ناقص است. اما به طور موعظه، نه بطور انتقاد غرضآلود، نه به طور تضعیف. مسائل را دو جور ممکن است بگوید؛ یک مسائلی است که یک استاد شریف برای بچهها میگوید و بچههایی که انحراف دارند، این استاد شریف میخواهد اینها را از انحراف بیرون بیاورد. نصیحتشان میکند. با زبان ملایم به آنها میفهماند. یک استادی هم داریم که میخواهد ضربه بزند. …
واجب بودن نصیحت و وظیفهٔ علما در نصیحت همه از شاه تا مردم
… مملکت نصیحت میکنم این قوه را از دست ندهند. دو قضیه را همه دیدیم؛ یک قضیه فوت آیت الله بروجردی، که دیدند. از آنها هم فوت واقع میشود، از ما هم فوت شد. میگویند آخوند چیزی نیست چطور آخوند چیزی نیست؟ میگوید: من با آخوند کار ندارم[17]. آخوند با تو کار دارد. نصیحت از واجبات است؛ ترکش شاید از کبایر باشد. از شاه گرفته تا این آقایان، تا آخر مملکت، همه را باید علما نصیحت کنند.
نصیحت جوانان تند و نیاز همگان به آن برای رفتار اسلامی
… هدایت کنند همیشه شماها را و مادامی که اینها در بین شما هستند، امیدوارم که اعوجاجی حاصل نشود؛ لکن هر یک از شما ضامن نفس خودش هست و باید از هواهای نفسانی جلوگیری کند که مبادا- خدای نخواسته- این وجهه خوبی که شما دارید و این توجهی که به شما شده است، سست بشود. جوانهایی که در بین شما هستند اگر- خدای نخواسته- یک وقت تندی دارند، آنها را نصیحت کنید و همه ما محتاج به نصیحت هستیم که در امور اسلامی با روش اسلامی رفتار کنیم و با اخلاق اسلامی با مردم برخورد کنیم.
… مؤمن من هستی. یک چیزی را به مصلحت شما میدانم، میگویم به شما. این اشکالی که ندارد ظاهراً. چیز خوبی است. لازم هم هست شرعاً. لازم هم هست خیرخواهی. «النّصیحةُ لِلمُؤمنین» یا «لِلإخوةِ المُؤمنین» یا «لأئمّة المؤمنین» در همهی صور. این یک چیزی خوبی است دیگر. انسان باید نصیحت کند. نصیحت یعنی خیرخواهی. من به جنابعالی که مثلاً آقای آشیخ عبدالعالی اسمتان است من باب مثال علاقهمندم. میدانم شما اگر وارد این مقوله شدی به ضررت است. به ضرر کشور هم هست. به شما میگویم وارد نشو. نمیگویم هم وارد نشو. امر و نهی نیست. حالا بعضی گفتند آقا دستور دادند، امر کردند، نه، …
نیاز مسئولان به شنیدن نصیحت، تذکر و انتقاد برای اصلاح
وضع و هدف این جلسهی ما در این سالهای مستمر، بر تذکر است. من به خودم که نگاه میکنم، میبینم به تذکر و نصیحت احتیاج دارم؛ قیاس به نفس میکنم؛ فکر میکنم ما مسئولان - در ردههای مختلف - احتیاج داریم که به گوشِ جسم و دل، نصیحتها، تذکرات، عیبجوییها و انتقادهایی را بشنویم تا شاید خداوند متعال به ما فرصت اصلاح بدهد. باید به خودمان و دلمان بپردازیم؛ دل ما بیش از جسم ما احتیاج به مراقبت دارد. اگر بخواهیم دل، نورانی و مهبط رحمت و هدایت الهی باشد، باید به آن بپردازیم. رها کردن دل - که به جاذبهها و مغناطیسهای مادی بسرعت و آسانی قابل جذب است - خطرناک است؛ دچار خودشیفتگی، غرور …
لزوم توصیه و نصیحت نمایندگان به یکدیگر
بسترهای ارتباط آلوده با دستگاههای اجرایی همیشه وجود دارد و مسؤولان بالای اجرایی هم از آن باخبر نمیشوند. در این میان، دستهایی به دنبال این هستند که ارتباطهای ناسالمی را بهوجود بیاورند؛ باید خیلی مراقب باشید. هم هیأت رئیسهی محترم مجلس و رؤسای کمیسیونها، و هم خود شما نمایندگان باید به این رهنمود الهی عمل کنید؛ «وتواصوا بالحق و تواصوا بالصّبر». واقعاً نمایندگان باید یکدیگر را نصیحت و حفظ کنند. گفتن و توصیه کردن، بسیار مهم است.
درخواست نصیحت از دیگران در سیرهٔ بزرگان اهل سلوک
البتّه شماها معتقد به این معنا هستید، عامل به این معنا هستید، سالک این راه هستید؛ منتها انسان فراموشکار است. اینکه ما عرض میکنیم، براى خاطر آن است که انسان احتیاج دارد به تذکره؛ به دائماً توجّه دادن. همه محتاجند؛ ما بزرگانى را مىشناسیم از اهل سلوک، اهل اخلاق و سلوک اخلاقى که اینها به کسانى میگفتند که بنشین و من را نصیحت کن؛ براى خاطر اینکه انسان به نصیحت احتیاج دارد، به تذکّر احتیاج دارد. شما دائم باید خودتان را متذکّر نگه دارید و ترتیبى بدهید که متذکّر بمانید؛ به روایات اخلاقى مراجعه کنید، به کتب اخلاقى مراجعه کنید؛ آنچه را در فضیلت خدمت به مردم است و آن چیزى که فلسفهى حکومت را در اسلام مشخّص میکند، آنها را بخوانید.
بهترین مردم کسی است که از شنیدن نصیحت ناخشنود نشود
بله، آن بحثهای مفصلِ گستردۀ کلامی دربارۀ خصوصیات معارف دستِ دوم و سوم و چهارم اسلامی را بگذارید برای آن روزی که کار دیگری نداشته باشیم، لااقل این کارهای اوّلی را حل کرده باشیم. سخن آخر اینکه اگر چنانچه این نصیحت را از ما قبول نمیکنی، اقلاً از اینکه نصیحت کردیم، بَدَت نیاید؛ اینهم یک مطلب دیگر. بهترینِ مردم آن کسیست که از نصیحت شنیدن بدش نیاید.