رفتن به محتوای اصلی

ناکثینگروه و سازمان

نام‌های دیگر: بیعت‌شکنان

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

بیعت‌شکنان حکومت امیرالمؤمنین (ع) که جنگ جمل را برپا کردند.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نمازجمعه— ۱۳۷۷/۱۰/۱۸

سیر زمانی

از ۱۳۷۷ تا ۱۳۹۷
۱۳۷۷۱۳۹۷

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

جبهه دومی که با امیرالمؤمنین جنگید. جبهه‌ی ناکثین بود. ناکثین، یعنی شکنندگان و در این جا یعنی شکنندگان بیعت. اینها اوّل با امیرالمؤمنین بیعت کردند، ولی بعد بیعت را شکستند. اینها مسلمان بودند و برخلاف گروه اوّل، خودی بودند؛ منتها خودیهایی که حکومت علی بن ‌ابی طالب را تا آن جایی قبول داشتند که برای آنها سهم قابل قبولی در آن حکومت وجود داشته باشد؛ با آنها مشورت شود، به آنها مسؤولیت داده شود، به آنها حکومت داده شود، به اموالی که در اختیارشان هست - ثروتهای باد آورده - تعرّضی نشود؛ نگویند از کجا آورده‌اید! در سال گذشته در همین ایام، من در یکی از خطبه‌های نماز جمعه متنی را خواندم و عرض کردم که وقتی بعضی از اینها از دنیا رفتند چقدر ثروت باقی گذاشتند! این گروه، امیرالمؤمنین را قبول میکردند - نه این که قبول نکنند - منتها شرطش این بود که با این چیزها کاری نداشته باشد و نگوید که چرا این اموال را آوردی، چرا گرفتی،چرا میخوری، چرا میبری؛ این حرفها دیگر در کار نباشد! لذا اوّل هم آمدند و اکثرشان بیعت کردند. البته بعضی هم بیعت نکردند. جناب سعدبن‌ابی وقّاص از همان اوّل هم بیعت نکرد،بعضیهای دیگر از همان اوّل بیعت نکردند؛ لکن جناب طلحه، جناب زبیر، بزرگان اصحاب و دیگران و دیگران با امیرالمؤمنین بیعت نمودند و تسلیم شدند و قبول کردند؛ منتها سه، چهار ماه که گذشت، دیدند نه، با این حکومت نمیشود ساخت؛ زیرا این حکومت، حکومتی است که دوست و آشنا نمیشناسد؛ برای خود حقّی قائل نیست؛ برای خانواده خود حقّی قائل نیست؛ برای کسانیکه سبقت در اسلام دارند، حقّی قائل نیست - هرچند خودش به اسلام از همه سابقتر است - ملاحظه‌ای در اجرای احکام الهی ندارد. اینها را که دیدند، دیدند نه، با این آدم نمیشود ساخت؛ لذا جدا شدند و رفتند و جنگ جمل به راه افتاد که واقعاً فتنه‌ای بود. امّ‌المؤمنین عایشه را هم با خودشان همراه کردند. چقدر در این جنگ کشته شدند. البته امیرالمؤمنین پیروز شد و قضایا را صاف کرد. این هم جبهه دوّم بود که مدّتی آن بزرگوار را مشغول کردند.
سه گروه با امیرالمؤمنین مواجه شدند: گروه قاسطین؛ یعنی بنی‌امیه و اهل شام. اینها اهل عملِ به ظلم و روش ظالمانه بودند؛ کارشان هم با امیرالمؤمنین به‌شدت ظالمانه بود. گروه دیگر ناکثین - بیعت‌شکنان - بودند؛ یعنی همرزمان و دوستان قدیمی امیرالمؤمنین که طاقت عدالت او را نیاوردند و با او درافتادند؛ کسانی‌که علی را می‌شناختند و به او اعتقاد داشتند. بعضی از آنها حتی در روی کارآمدن امیرالمؤمنین هم نقش داشتند و با او بیعت کرده بودند؛ اما طاقت عدالت امیرالمؤمنین را نیاوردند و با او درافتادند؛ چون دیدند آن حضرت به آشنایی و سابقه و رفاقت توجهی نمی‌کند. یک گروه هم مارقین بودند؛ یعنی آن جمعیت افراطی و متعصب در نظرات خود؛ بدون این‌که اعتقاد دینی آنها ریشه معرفتیِ درستی داشته باشد.
جبهۀ دومی که با امیرالمؤمنین می‌جنگیدند، جبهۀ ناکثین بودند. ناکث، یعنی شکنندگان، شکنندگانِ بیعت. اول با امیرالمؤمنین بیعت کردند، ولی بعد بیعت را شکستند. اینها چه؟ اینها نه، اینها مسلمان بودند، اینها خودی بودند؛ منتها خودی‌هایی که حکومت علی‌بن‌ابی‌طالب را تا آنجایی قبول داشتند که در آن برای آنها یک سهم قابل قبولی وجود داشته باشد؛ با آنها مشورت بشود، به آنها مسئولیت داده بشود، به آنها حکومت داده بشود، اموالی که در اختیارشان هست، به آن تعرضی نشود، نگویند آقا از کجا آوردید؟! ثروت‌های بادآورده، و چه و چه. همان کسانی که از بعضی‌شان وقتی از دنیا رفتند، چقدر ثروت باقی ماند. اینها، امیرالمؤمنین را قبول می‌کردند، نه‌اینکه قبول نکنند، منتها شرطش این بود که با این چیزها کاری نداشته باشد. آقا، این اموال چرا؟ چرا آوردید، چرا گرفتید، چرا می‌خورید، چرا می‌بَرید، این حرف‌ها دیگر در کار نباشد!

یاران قدیمی که طاقت عدالت امیرالمؤمنین (ع) را نیاوردند

سه گروه با امیرالمؤمنین مواجه شدند: گروه قاسطین؛ یعنی بنی‌امیه و اهل شام. اینها اهل عملِ به ظلم و روش ظالمانه بودند؛ کارشان هم با امیرالمؤمنین به‌شدت ظالمانه بود. گروه دیگر ناکثین - بیعت‌شکنان - بودند؛ یعنی همرزمان و دوستان قدیمی امیرالمؤمنین که طاقت عدالت او را نیاوردند و با او درافتادند؛ کسانی‌که علی را می‌شناختند و به او اعتقاد داشتند. بعضی از آنها حتی در روی کارآمدن امیرالمؤمنین هم نقش داشتند و با او بیعت کرده بودند؛ اما طاقت عدالت امیرالمؤمنین را نیاوردند و با او درافتادند؛ چون دیدند آن حضرت به آشنایی و سابقه و رفاقت توجهی نمی‌کند. یک گروه …

معنای ناکثین و پذیرش مشروط حکومت علوی برای حفظ سهم و ثروت

جبهه دومی که با امیرالمؤمنین جنگید. جبهه‌ی ناکثین بود. ناکثین، یعنی شکنندگان و در این جا یعنی شکنندگان بیعت. اینها اوّل با امیرالمؤمنین بیعت کردند، ولی بعد بیعت را شکستند. اینها مسلمان بودند و برخلاف گروه اوّل، خودی بودند؛ منتها خودیهایی که حکومت علی بن ‌ابی طالب را تا آن جایی قبول داشتند که برای آنها سهم قابل قبولی در آن حکومت وجود داشته باشد؛ با آنها مشورت شود، به آنها مسؤولیت داده شود، به آنها حکومت داده شود، به اموالی که در اختیارشان هست - ثروتهای باد آورده - تعرّضی نشود؛ نگویند از کجا آورده‌اید! در سال گذشته در همین ایام، من در یکی از خطبه‌های نماز جمعه متنی را خواندم و عرض کردم که وقتی بعضی از …

بیعت‌شکنان خودی که حکومت علی (ع) را به شرط سهم و مصونیت اموال می‌پذیرفتند

جبهۀ دومی که با امیرالمؤمنین می‌جنگیدند، جبهۀ ناکثین بودند. ناکث، یعنی شکنندگان، شکنندگانِ بیعت. اول با امیرالمؤمنین بیعت کردند، ولی بعد بیعت را شکستند. اینها چه؟ اینها نه، اینها مسلمان بودند، اینها خودی بودند؛ منتها خودی‌هایی که حکومت علی‌بن‌ابی‌طالب را تا آنجایی قبول داشتند که در آن برای آنها یک سهم قابل قبولی وجود داشته باشد؛ با آنها مشورت بشود، به آنها مسئولیت داده بشود، به آنها حکومت داده بشود، اموالی که در اختیارشان هست، به آن تعرضی نشود، نگویند آقا از کجا آوردید؟! ثروت‌های بادآورده، و چه و چه. همان کسانی که از بعضی‌شان وقتی از دنیا رفتند، چقدر ثروت باقی ماند. اینها، …

بیعت‌شکنی صحابهٔ نامدار به رهبری طلحه و زبیر

در دوران حکومت چهار سال و ده ماهۀ امیرالمؤمنین، سه جنگ تحمیلیِ تلخ بر امیرالمؤمنین تحمیل شد. جنگ‌هایی که تقریباً تمام جناح‌ها در این جنگ‌ها با همدیگر همدست شدند. یعنی تمام جناح‌های عالم اسلام که مخالف با امیرالمؤمنین بودند، در این جنگ‌ها با هم همدست بودند. یک جناح، جناح صحابۀ نامدار پیغمبر بودند که فرماندهان و رهبرانش، طلحه و زبیر، دو سردار اسلام، دو صحابی پیغمبر، دو چهرۀ معروف و منوّر بودند! (63/4/1) [که اینها] ناکثین بودند، بیعت‌شکنان؛ یعنی همرزمان خود امیرالمؤمنین، دوستان قدیمی امیرالمؤمنین که طاقت عدالت او را نیاوردند، با او درافتادند؛ کسانی که علی را می‌شناختند، به او اعتقاد داشتند. بعضی از آنها حتی در روی کار آمدن امیرالمؤمنین هم نقش داشتند، با او بیعت کرده بودند. همین‌ها با امیرالمؤمنین درافتادند؛ زیرا اینها هم عدالت امیرالمؤمنین را طاقت نیاوردند؛ دیدند او به آشنایی و سابقه و رفاقت توجهی …

پیشینهٔ مجاهدت بیعت‌شکنان و متوقف‌ماندن آنان

امیرالمؤمنین با این انگیزه مشغول حکومت و زمامداری می‌شود: «فَلَمّا نَهَضتُ بِالاَمرِ»[1] وقتی‌که زمام امر را به دست گرفتم، «نَکَثَت طائِفَةٌ» [گروهی بیعت شکستند]؛ یک عده مردمی که قبلاً جزو خوب‌ها بودند، قبلاً جزو مبارزان و مجاهدان فی‌سبیل‌الله بودند، جزو مُتَسابِقانِ اِلَی الخَیرات[2] بودند، خودشان در کنار علی‌بن‌ابی‌طالب شمشیربه‌دست با دشمن خدا جنگیده بودند، اما متوقف مانده بودند. و امان از این خودخواهی‌ها و متوقف‌ماندن‌ها و مومیایی‌شدن‌ها! یک چهره‌ای بر اثر یک عمل صدق و حقی، یک جلوه‌ای پیدا کرده. [جامعۀ دینی] هر روزی نیازی دارد، این نیازِ یک روز را برآورده کرده؛ فردا نیاز دیگری، روز بعد نیاز دیگری. بعد بر اثر اینکه یک روز، نیاز را او …

نزاع طلحه و زبیر و فرزندانشان بر سر امامت نماز در بصره

امیرالمؤمنین کسی بوده که برای رسیدن به قدرت و وجهه و محبوبیت، هیچ تلاش شخصی نکرده؛ این دوتا آقا وقتی رسیدند بصره، وارد بصره شدند، حالا وقت نماز رسید، چه کسی نماز بخواند؟ چه کسی بایستد جلو؟ طلحه بایستد جلو، زبیر موافق نیست، زبیر بایستد جلو، طلحه موافق نیست، بینشان دعوا شد. مروان‌بن‌حکم آمد جلو، گفت کدامتان نماز می‌خوانید؟ بالاخره شما دو نفرید دیگر، یکی بیفتد جلو. پسر طلحه گفت که ابامحمد نماز می‌خواند، یعنی پدر خودش؛ پسر زبیر، عبدالله آمد گفت نه‌خیر، اباعبدالله نماز می‌خواند، یعنی پدر خودش. بین این دو جوان دعوا شد، این برای پدر …

گروه نخست مخالفان حکومت علوی به معنای عهدشکنان

… باید مثل عمار بود، باید جنگید، باید تلاش کرد، باید کار کرد. نمی‌توانند آقا بشوند، آن بالا بنشینند، امر و نهی کنند، خوب بخورند، خوب بپوشند، خوب جمع کنند؛ دیدند با علی نمی‌شود با انگیزۀ آز و حرص و ثروت‌طلبی زندگی کرد. از علی جدا شدند و با او جنگیدند؛ «نَکَثَت طائِفَةٌ» گروه اول ناکثینند؛ یعنی عهدشکنندگان.

بیعت‌شکنان سست‌کمربند که میدان خیرات را به جنگ قدرت و دنیا تبدیل کردند

… ما بودند. اینها کسانی بودند که با اصل حکومت جمهوری اسلامی و نظام اسلامی و حاکمیّتِ انسانی مثل امام بزرگوار مخالف بودند؛ آنها هم دنبال جایگزین برای این حکومت بودند و هستند؛ جایگزینهای آنها هم حجّاج‌بن‌یوسف‌های امروزند؛ آنها هم معلوم است که چه کسانی [هستند]. در جبهه‌ی مخالفین امام، ناکثین یعنی بیعت‌شکنان، همان همرهان سست‌کمربندند. وای از آن همرهان سست‌کمربند که در مقابل خواسته‌های دنیایی نتوانستند مقاومت کنند! میدان تسابُق‌الی‌الخیرات[5] را تبدیل کردند به میدان جنگ برای قدرت و جنگ برای دستیابی به حطام[6] دنیوی! در بین آنها هم همه‌جور [بودند]؛ در زمان امیرالمؤمنین، هم امثال طلحه و زبیر بودند، هم افراد کوچکی در این جمع ناکثین وجود داشتند. در زمان امام هم قضیّه همین بود و امام بزرگوار در مقابل این جبهه‌ی گسترده‌ی وسیعِ متنوّع ایستاد. مارقین -ناآگاه‌ها- آن‌ کسانی بودند …

جبههٔ داخلی خودی‌های فریب‌خورده در برابر حکومت علوی

سه جبهه درمقابل حکومت علوی وجود داشت: قاسطین و مارقین و ناکثین. مارقین و ناکثین، جبهۀ داخلی بودند، جبهۀ خودی بودند؛ منتها خودی‌های فریب‌خورده، خودی‌های به‌دام‌افتاده؛ یا به دام ثروت‌طلبی و مقام‌خواهی و عقده‌های خودشان، یا به دام جهالت‌ها و حماقت‌ها و تعصب‌های خودشان.