خب ببینید؛ دو مصداق روشن در موسیقى وجود دارد: یک مصداق حرام قطعى، یک مصداق حلال قطعى؛ بین این دو هم موارد مشتبه است. حرام قطعى آن موسیقىاى است که انسان را، آدمى را از خود بىخود میکند، از حقایق بىخود میکند، از خدا بىخود میکند و به شهوات سوق میدهد؛ این از نظر اسلام حرام است. موسیقى لهوى که میگویند و از ما هم سؤال میکنند، ما جواب میدهیم موسیقى لهوى حرام است؛ لهو یعنى این: ما یُلهى عَنِ الله، ما یُلهى عَن ذِکرِ الله؛ آن چیزى که انسان را از حقایق عالم غافل میکند، میبرد در عالم توهّمات و خیالات و مانند اینها، یا به شهوات میکشاند. یعنى موسیقىاى که وقتى براى دختر و پسر جوان یا حتّى غیر جوان نواخته بشود یا عرضه بشود یا خوانده بشود ــ موسیقىِ صوتى مثلاً ــ او را بکشاند به ملاهى[10] و مناهى[11] و به فساد و به شهوات و از آن نزاهت[12] مطلوب اسلام خارج کند، حرام است. این میتواند موسیقى سنّتى باشد، میتواند موسیقى غربى باشد، میتواند موسیقى محلّى باشد یا به قول شماها موسیقى مقامى باشد ــ که من نمیدانم چرا هم به آن میگویند مقامى ــ فرقى نمیکند، هر چه اینجورى باشد، حرام است؛ این مصداق بارز حرام است. آن موسیقىاى که این خصوصیّات را ندارد، مثلاً فرض بفرمایید یک شعر خوشمضمونى را یک خوانندهى خوبى و خوشصدایى دارد میخواند، نوازندهاى هم مینوازد، آن مضمون شعر، این شنونده را به سمت حقایق اسلامى و حقایق الهى و حقایق عرفانى و حقایق زندگى ــ ولو خارج از مسائل عرفانى و الهى ــ نزدیک میکند، این قطعاً اشکال ندارد و حرام نیست. فرض بفرمایید که ایّام جنگ، آن اوایل صداى شجریان را میگذاشتند: «بشنوید اى گروه جانبازان، سرنوشت وطن به دست شماست»؛ این را هیچکس نمیگوید حرام است؛ صداى شجریان هم هست، آن نوازنده هم یک نوازندهاى است که همان سازهاى معمولى را میزند امّا این مضمون یک مضمون حلالى است یعنى احدى ادّعا نمیکند که این حرام است. توجّه میکنید؟ در حالى که از لحاظ موازین، این چیزى که او خوانده، از تاج اصفهانی که بهتر خوانده؛ صدایش که بهتر از تاج اصفهانى است. آن نوازندهاى هم که کنارش مینوازد، معلوم نیست که خیلى با گذشته فرق داشته باشد؛ [امّا] هیچکس این را اشکال نمیکند.موسیقی لهوی
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
موسیقی غافلکننده از یاد خدا و حکم حرمت آن.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در دیدار اعضاى «گروه ادب و هنر» صداى جمهورى اسلامى ایران— ۱۳۷۰/۱۲/۰۵
سیر زمانی
از ۱۳۷۰ تا ۱۳۷۷۱۳۷۰۱۳۷۷
فقط سال ۱۳۷۷همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
ببینید؛ موسیقیای که انسان را به بیکارگی و ابتذال و بیحالی و واخوردگی از واقعیتهای زندگی و امثال اینها بکشاند، موسیقىِ حلال نیست؛ موسیقىِ حرام است. موسیقی چنانچه انسان را از معنویت، از خدا و از ذکر غافل کند، حرام است. موسیقیای که انسان را به گناه و شهوترانی تشویق کند، حرام است؛ از نظر اسلام این است. موسیقی اگر این خصوصیات مضر و موجب حرمت را نداشته باشد، البته آنوقت حرام نیست. اینهایی را که من گفتم، بعضیش در موسیقی بیکلام و در سازهاست؛ بعضی هم حتّی در کلمات است. یعنی ممکن است فرضاً یک موسیقی ساده بیضرری را اجرا کنند، لیکن شعری که در این موسیقی خوانده میشود، شعرِ گمراه کنندهای باشد؛ شعرِ تشویق کننده به بیبندوباری، به ولنگاری، به شهوترانی، به غفلت و اینطور چیزها باشد؛ آن وقت حرام میشود. بنابراین، آن چیزی که شاخص حرمت و حلیّت در موسیقی است و نظر شریف امام هم در اواخر حیات مبارکشان - که آن نظریه را در باب موسیقی دادند - به همین مطلب بود، این است. موسیقی لهوی داریم. ممکن است موسیقی - به اصطلاح فقهیاش - موسیقی لهوی باشد. «لهو» یعنی غفلت، یعنی دور شدن از ذکر خدا، دور شدن از معنویت، دور شدن از واقعیتهای زندگی، دور شدن از کار و تلاش و فرو غلتیدن در ابتذال و بیبندوباری. این موسیقی میشود حرام. اگر این با کیفیّت اجرا حاصل شود، اگر با کلام حاصل شود؛ فرقی نمیکند.شاهدها (۱ پاراگراف)
لهو یعنی غفلت و دوری از ذکر خدا و فرو غلتیدن در ابتذال
… به ولنگاری، به شهوترانی، به غفلت و اینطور چیزها باشد؛ آن وقت حرام میشود. بنابراین، آن چیزی که شاخص حرمت و حلیّت در موسیقی است و نظر شریف امام هم در اواخر حیات مبارکشان - که آن نظریه را در باب موسیقی دادند - به همین مطلب بود، این است. موسیقی لهوی داریم. ممکن است موسیقی - به اصطلاح فقهیاش - موسیقی لهوی باشد. «لهو» یعنی غفلت، یعنی دور شدن از ذکر خدا، دور شدن از معنویت، دور شدن از واقعیتهای زندگی، دور شدن از کار و تلاش و فرو غلتیدن در ابتذال و بیبندوباری. این موسیقی میشود حرام. اگر این با کیفیّت اجرا حاصل شود، اگر با کلام حاصل شود؛ فرقی نمیکند.