بیاعتنایی پادشاهان به مناطق محروم و رها کردن کشور بااستعداد به ویرانی
… در صحبتها همیشه گفتهام؛ خدا لعنت کند سردمداران رژیم قاجاریّه و پهلوى را. پهلوىها در همین اواخر، در این پنجاه سالِ قبل از انقلاب، بلائى بر سر کشور آوردند که قابل توصیف نیست؛ قبل از آنها هم سلسلهى منحوس قاجاریّه. این پادشاهان چه کردند با کشور ما و ملّت ما! قدرتمندانى که هرچه بود، براى خوردن خودشان و براى استفادهى خودشان و دُوروبَرىهاى خودشان و کاخنشینان تهران میخواستند؛ یادشان نبود که مناطق محرومى هم در ایران هست؛ شهرها و روستاهاى محرومى هم در ایران هست؛ رها کرده بودند همینطور به حال خود و این کشور آباد، این کشور بااستعداد، این کشور پهناور، این کشورى را که میتواند دو برابر جمعیّت فعلى ایران را هم بخوبى اداره کند ــ با اینهمه زمین و امکانات و معدن و آب و غیر ذلک ــ همینطور رها کرده بودند و به ویرانى انداخته بودند.
محرومیت مناطق دور از مرکز، پیامد هندسهٔ معیوب نظامهای باطل
شیرینی دوم این کار این است که شما در اینجا به مردمی خدمت میکنید که بهطور طبیعی و بهطور مصنوعی - هر دو - دچار محرومیتند. بهطور طبیعی دچار محرومیتند؛ زیرا در نظامهای باطل و فاسد، هر نقطهیی که از مرکز دور باشد - چه مرکز سیاسی، چه مرکز انسانی - هندسهی معیوب آن نظام، موجب محرومیت آن نقطه میشود؛ یعنی در نظامهای باطل و فاسد، هرکسی یا هر دستگاهی که به مرکز قدرت نزدیکتر است، بهرهمندتر است؛ و هر دستگاهی که از مرکز قدرت دورتر است، بهطور عادی محرومتر است؛ مگر این که بتواند با چنگ و دندان خودش را بهنحوی سرپا نگهدارد! این یک هندسهی معیوبی است که همیشه در نظامهای باطل وجود داشته است و در ایران پادشاهی هم این معنا وجود داشت. چیزی که کسی به فکر آن در مرکز نبود، رفع محرومیت در نقاط محروم بود. اگر یک وقت شما مشاهده …
محرومیت عمیق مناطق دوردست از راه، آب، برق و کارخانه در رژیم گذشته
ما بعد از انقلاب جاهایی را در این کشور پهناور و بزرگ دیدیم که با وجود جمعیت فراوان، از آبادانی بویی نبرده بودند؛ محرومیت، طبیعت ثانوی پارهیی از مناطق - عمدتاً مناطق دوردست - شده بود؛ بخصوص آن منطقهیی که جنبهی استراتژیک برای آن دستگاه نداشت و هدف و کاری در آنجا نبود، دیگر در آنجا نه راهآهنی بود، نه جادهی آسفالتهی درستی بود، نه از آب و برق مردم خبری بود، نه از ارتباطات مردم خبری نبود، نه از کارخانجات در آنجا خبری بود؛ این طبیعت آن دستگاه بود!
توصیه به مسئولان به رفتن سراغ مناطق محروم
شما سراغ جاهای محروم بروید. الان دفتر مناطق محروم ریاست جمهوری وجود دارد، که همین آقای بشارتی عزیزمان مسؤول این کار هستند و من به خاطر این قضیه، به ایشان خیلی علاقه دارم. بودجهی این دفتر، جدای از بودجهها و برنامهریزیهای طبیعی کشور است. آری:
به چشم نیامدن طبیعی مناطق محروم و تأسیس دفتری ویژه برای آنها
منطقهی محروم بهطور طبیعی از زیر دست میگریزد و به چشم نمیآید؛ لذا دولت جمهوری اسلامی برای اینگونه مناطق، یک دفتر درست کرده است؛ این طبیعت نظام جمهوری اسلامی است.
برآوردهنشدن کامل نیاز و حق این مناطق، اما نه از روی تقصیر
البته ما باید اعتراف کنیم که آن مقداری که نیاز و حق این مناطق بوده، هنوز به آنها نرسیدهایم؛ اما باید منصفانه قبول هم بشود که این از روی تقصیر نبوده است؛ زیرا کشوری که هشت سال جنگ داشته، بخشی از تواناییهای عمرانیش صرف جنگ شده است. کشورها یک سال که جنگ دارند، ده سال خردهریزهای جنگ را جمع میکنند! ما هشت سال جنگ داشتیم؛ آن هم آنطور جنگی. در کنار جنگ، ما محاصرهی اقتصادی شده بودیم؛ خباثتهایی با ما میشد؛ کمبودهای …
برنامهٔ سفر به مناطق محروم برای مشاهدهٔ مشکلات مردم از نزدیک
بسماللهالرّحمنالرّحیم. قبلاً اعلام شده بود که سفر به مناطق محروم کشور و دیدار با مردم آن مناطق و مشاهدهى مشکلات و مسائل آنها از نزدیک را ما در برنامه قرار دادیم؛ و استان لرستان یکى از همان مناطق محروم است. من قبلاً هم این را میدانستم و در این سفر هم با یک تحرّکى[1] در برخى از مناطق این استان و شنیدن گزارش مسئولین، بیشتر با مشکلات این استان آشنا شدم.
خوگرفتن مناطق به محرومیت در پی دهها سال ضربه
پنجاه سال ضربه زدن لازم است تا سرزمین و منطقهیی، به مثابهی یک طبیعت، به محرومیت خو بگیرد! در همین خصوص، پنجاه سالهایی گذشت! خدا نگذرد از سردمداران این دو رژیم خبیث منحوس - یعنی رژیم قاجار و رژیم پهلوی - که حدود دویست سال بر این کشور حاکم بودند و در گوشه و کنار این کشور بد خاطرههایی گذاشتند؛ بد نشانههایی از اختلاف و تبعیض و نامردمی و بیتوجهی به مردم باقی گذاشتند.
توزیع نابرابر امکانات میان مناطق در نظام ضدبشری مانند باغچهٔ ناتراز
… هم ندانید و اینها هنوز متأسفانه در تاریخِ رسمی ثبت نشده - بهطور طبیعی مزاج آن دستگاه بهطرف بیاعتنایی نسبت به این منطقه میکشید؛ علاوه بر این که گفتم، طبیعت نظام آنها این بود که هر جایی که دور از مرکز است، بایستی محروم باشد؛ مثل باغچهیی که تراز آن غلط است؛ آب که ریختی، به همه جای این باغچه نخواهد رسید. باغچهی تراز، آن باغچهیی است که اگر از یک طرفش آب ریختی، کانالکشیها آب را بهطور برابر بهپای هر بوتهیی برساند. وقتی تراز غلط بود، آب به یک نقطههایی اصلاً نمیرسد. بنابراین، تراز یک نظام ضدبشری، تراز غلطی است.
رسیدگی طلاب جوان به نیازهای نقاط دوردست کشور با پشتوانهٔ ایمانی
… به خاطر اخلاص یک آدم مؤمن اینجا [غرس] شده. البتّه نمیخواهم بگویم غیر طلبهها اینجور نیستند؛ غیر طلبهها اینجور وضعیّتى [معمولاً] برایشان پیش نمىآید. حالا یک دانشجوى جوان و مسلمان و داراى همین خصوصیّات اصلاً میدان این کار را ندارد؛ خب در دانشگاه است. آن که میدان این کار را پیدا میکند، یک طلبهى جوان است؛ یک طلبه! در حوزه است، درسش را خوانده یا درسش را میخواند؛ حالا تصادفاً بر حسب یک حادثهاى، سر و کارش افتاده به فلان نقطهى دوردست کشور ــ به بلوچستان، به کرمان، و مانند اینها ــ یک کارى را دیده، یک نیازى را احساس کرده، چسبیده به این کار و تغذیه شده از آن مایهى ایمانى و معرفتىِ و دینیِ درون خودش، و این را روبهراه کرده. من در طول عمرم موارد اینجورى را زیاد دیدم. بعد از انقلاب [هم] موارد متعدّدى را دیدهام.
تصمیمهای دولت برای رفع سریع مشکلات مناطق محروم
من با علم به اینکه دولت درصدد است که با سرعت هر چه بیشتر، مشکلات مناطق محروم را برطرف بکند و امکاناتى هم بخصوص براى این کار گذاشتند، اینجا با دقّت تفحّص کردم. خوشبختانه تصمیمهاى خوبى گرفته شده که امیدواریم انشاءالله تا آخر امسال ــ تا آخر سال ۷۰ ــ همهى این تصمیمها شروع بشود. بعضى کارها ممکن است زمان بگیرد و ادامه پیدا کند لکن قطعاً به فضل الهى و به همّت برادران مسئول، این کارها شروع خواهد شد. در این سفر، هم جناب آقاى میرزاده،[2] معاون محترم جناب آقاى رئیسجمهور با ما هستند که ایشان را رئیس محترم جمهور فرستادهاند براى همین که طرحهایى را که ممکن است اینجا عملى بشود، ایشان شناسایى کنند و برگردند که انشاءالله این کارها انجام بگیرد، و هم جناب آقاى …
پیگیری پنجاه پروژهٔ مناطق محروم به دست دفتر مناطق محروم
از اینها گذشته یک مجموعهى اعتباراتى را بنا شد جناب آقاى بشارتى دنبال بکنند که پنجاه طرح هم آنها است؛ پنجاه پروژه است که مربوط به مناطق محروم است که اینها را ایشان بنا شد که دنبال بکنند که شاید غالب آنها در طول امسال انشاءالله عملى خواهد شد؛ یک مقدار از آنها هم ممکن است بماند براى سال ۷۱ که این هم کار مهمّى است.