خب مقاومت در عرصهی نظامی یک چیز است، در عرصهی اقتصادی یک چیز دیگر است. در عرصهی اقتصادی مقاومت یعنی همینهایی که ما عرض کردیم، یعنی ساخت اقتصادی داخل را محکم کردن، پایهریزیها را محکم کردن، با مسائل جدّی برخورد کردن، مسائل را پیگیری کردن. یکی از مشکلات کار ما پیگیری نکردن است، مسئله رها میشود. یک موضوعی را خوب شروع میکنیم، یک مقداری حرکت میکنیم بعد یواشیواش رها میشود؛ پیگیری باید کرد. همهی این مسائلی که گفته شد، مصداقهای مقاومت است.مقاومت
نامهای دیگر: مقاومت ملی، مقاومت در برابر تحمیل
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
ایستادگی ملتها و نیروهای مؤمن در برابر تجاوز، فشار و سلطهٔ دشمن.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در اجتماع اقشار مختلف مردم در مقابل لانه جاسوسی— ۱۳۵۸/۰۹/۰۹
سیر زمانی
از ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۴۱۳۵۸۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۸۱همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
معنای مقاومت چیست؟ معنای مقاومت این است که انسان یک راهی را انتخاب کند که آن را راه حق میداند، راه درست میداند، و در این راه شروع به حرکت کند و موانع نتواند او را از حرکت در این راه منصرف کند و او را متوقّف کند؛ این معنای مقاومت است. فرض کنید یک وقت در یک جادّهای انسان به یک مسیلی برخورد میکند، به یک حفرهای برخورد میکند، یا در حرکت در کوهستان که میخواهد مثلاً به قلّهی کوه برسد، به یک صخرهای برخورد میکند؛ بعضیها وقتی که برخورد میکنند به این صخره یا به این مانع یا به این دزد یا به این گرگ، برمیگردند، از ادامهی راه منصرف میشوند؛ بعضی نه، نگاه میکنند ببینند راه دُور زدن این صخره چیست، راه مقابلهی با این مانع کدام است، آن راه را پیدا میکنند یا مانع را برمیدارند یا با یک شیوهی عاقلانه از مانع عبور میکنند؛ مقاومت یعنی این؛ و امام این جوری بود؛ راهی را انتخاب کرده بود و در این راه حرکت میکرد؛ این راه چه بود؟ حرف امام چه بود که بر آن ایستادگی و پافشاری میکرد؟ حرف امام حاکمیّت دین خدا بود؛ حاکمیّت دین خدا و مکتب الهی بر جامعهی مسلمین و بر زندگی عموم مردم؛ این حرف امام بود. بعد از آنکه توفیق این را پیدا کرد که بر موانع غلبه پیدا کند و نظام جمهوری اسلامی را تشکیل بدهد، اعلام کرد که ما نه ظلم میکنیم، نه زیر بار ظلم میرویم؛ ظلم نمیکنیم امّا زیر بار ظلم هم نمیرویم؛ با ظالم کنار نمیآییم و از مظلوم حمایت میکنیم؛ این حرف امام بود.پس بنابراین، درگیری و مواجهه و مقابله به طور قهری وجود دارد؛ حالا درگیریِ نظامی به دلایلی نیست، چه بهتر؛ امّا انواع و اقسام درگیریهای دیگر وجود دارد. تقابل در هر نقطهای طبق اقتضائات حتمی است؛ منتها این مهم است که اسلام در هر نقطهای باشد، در هر قالبی بُروز بکند، نظام سلطه با او مخالف است به خاطر این جهتی که گفتم؛ منتها وقتی که اسلام در قالب یک نظام سیاسی، در قالب یک دولت، یک قدرت که ملّتی دارد، دولتی دارد، ارتشی دارد، نیروهای مسلّحی دارد، تواناییهای علمیای دارد، دانشگاهی دارد، این جور وقتی مثل جمهوری اسلامی بُروز میکند و ظهور میکند، دشمنی آنها صد برابر میشود. این جور نیست که دشمنی نظام سلطه با فلان حزب اسلامی مثلاً در فلان کشور، قابل مقایسه باشد با دشمنی او با جمهوری اسلامی؛ جمهوری اسلامی یک نظام سیاسی مستقر، مستحکم، دارای عرض و طول، دارای همهی دستگاههای لازم، دارای قدرت بیان، دارای قدرت تأثیرگذاری، دارای قدرت حضور و نفوذ در همهی نقاط عالم، هشتاد و چند میلیون جمعیّت را دارد اداره میکند؛ آن وقت دیگر دشمنیشان با این نظام، دشمنی فوقالعادهای است؛ این حقیقتی است که اگر کسی به این توجّه نداشته باشد، در ممشای[4] سیاسی خود اشتباه خواهد کرد. نظام سلطه بر آن است که با همهی وجود، با همهی خباثت، با همهی قدرت، با نظام اسلامی مواجه بشود، روبهرو بشود؛ تصمیمشان این است. بنده بارها گفتهام، هر کاری که آمریکا و نظام سلطهی همراه آمریکا، دربارهی ایران و علیه ایران و ملّت ایران و نظام جمهوری اسلامی میتوانستند انجام بدهند، انجام دادهاند؛ هر کاری نکردند، چون نمیشده بکنند، یک دلایلی وجود داشته، به خاطر آن دلایل نمیشده انجام بدهند؛ هر کاری ممکن بوده انجام بدهند، انجام دادهاند در دشمنی. و نتیجه این است که مشاهده میکنید؛ این درخت عظیم، این شجرهی طیّبه، شجرهی طوبیٰ، روزبهروز اقتدار پیدا کرده؛ این بنای مستحکم، هر روز مستحکمتر از گذشته خودش را به رخ دشمن میکشد. آن وقت اینجا است که واژهی مقاومت معنا پیدا میکند؛ اینکه ما میگوییم «نیروهای مقاومت، جریان مقاومت، جبههی مقاومت»، یعنی این؛ یعنی یک حقیقتی به نام اسلام در دوران معاصر سر بلند کرده است که این حرکت عظیم اسلامی، صد سال پیش، پنجاه سال پیش نبود، امروز وجود دارد که گریبان نظام سلطه را محکم میگیرد و برای آزادی و عدالت اقدام میکند؛ این به وجود آمده؛ آنها هر توانی که دارند، میخواهند در مقابل این به خرج بدهند که این را عقب برانند؛ اینجا است که «فَلِذٰلِکَ فَادعُ وَاستَقِم»؛[5] هم دعوت لازم است، هم استقامت لازم است؛ مقاومت یعنی این.شاهدها (۱۹ پاراگراف)
راه ایستادگی و تسلیمناپذیری ملت ایران، تنها راه ملتهای اسلامی در برابر زورگویی
… را چنان احاطه خواهد کرد که آن نفع بلند مدّتی که از راه تسلّط بر خلیج فارس و عراق برای خود فرض و تعریف کرده بودند، به تهدیدهای جدّی علیه نظام امریکا تبدیل خواهد شد. امروز مثل دیروز نیست که ملتها در مقابل قلدریهای فراملیتی ساکت بمانند. امروز ملتها میایستند. ملتها و دولتهای مسلمان جز با تمسّک به اسلام، وحدت کلمه، احساس عزّت اسلامی و شجاعت لازم نمیتوانند این خطرهای بزرگ را از خود دفع کنند. راه ملت مسلمان ایران - راه ایستادگی و شجاعت و قیام مقتدرانه و عدم تسلیم در مقابل زورگویی - تنها راهی است که در مقابل ملتهای اسلامی قرار دارد، و این راه را اسلام به ما نشان داد.ایستادگی ملت ایران و عقبننشستن در برابر طمعورزان جهان
… اگر در علم عقب افتادید، بیفتید؛ اگر به خاک سیاه نشستید، بنشینید؛ اگر تحقیر شدید، بشوید و اگر ناموس و شرف و حیثیت ملی و گذشته و تاریخ شما پایمال شد، بشود. اینها مهم نیست، مهم این است که مراکز قدرت، امریکا و صهیونیستها به منافعشان برسند! حرف آنها این است. در مقابل، حرف ملت ایران این است که ما اجازه نمیدهیم که شما دزدانِ سر گردنه و وحشیهای در لباس متمدّن، در کشور ما به آرزوهای خودتان برسید. ملت ایران با حضور خود در صحنه در این بیستوچهار سال، آشکارا و با همه وجود به مراکز قدرت جهانی و طمعورزانِ دنیا گفته و ثابت کرده است که حتّی یک قدم عقب نخواهد نشست.استقامت ملتهای مسلمان، راه رهایی از ذلت عقبماندگی و اسارت
بدیهی است که کانونهای زر و زور جهان به آسانی تسلیم حق نمیشوند و ملتهای مسلمان، راهی دراز و دشوار ولی مبارک و خوشعاقبت در پیش رو دارند. روندگان این راه اگر استقامت بورزند خود و نسلهای پس از خود را از ذلت عقبماندگی و اسارت سیاسی و اقتصادی و فرهنگی رها خواهند ساخت و طعم گوارای زندگی در سایهی اسلام را خواهند چشید.ناتوانی هیچ نیروی نظامی از تسلط بر ملت مقاوم و نترس
… از ملت مظلوم و مقاوم فلسطین در آن روز روشن خواهد شد. الان فلسطینیها، دست تنها و بدون سلاح و امکانات، مجهّزترین رژیم منطقه را که پشتیبانش امریکاست - یعنی رژیم صهیونیستی - در داخل خانه خودشان عاجز کرده و به ستوه آوردهاند. نتوانستند با این ملت مقاوم کاری کنند؛ مقاومت ملتها اینگونه است. استکبار و امریکا این را میدانند. میدانند که اگر ملتها ایستادگی کردند، هیچ نیروی نظامیای نمیتواند بر ملتی که مرعوب نیست و حاضر است از شخصیّت و هویّت و عزّت و آینده خود دفاع کند، مسلّط شود. اوضاع رژیم صهیونیستی دائماً در حال تلاطم است؛ اما ملت فلسطین محکم ایستاده و مقاومت میکند و پُرامید است و به ملتهای دیگر امید میدهد. آنها نمونه شجاعت را از خود نشان میدهند.ستایش ملتها و سردارانی که در برابر زورگویی مقاومت کردند، نه تسلیمشدگان
… را بپوشاند. با زبان زور حرف میزنند. برای این زورگویی، از هیچ کارِ بر خلاف شرافت هم ابا نمیکنند؛ مفاهیم انسانی را تحریف میکنند، واژههای شریف انسانیت را قلبِ معنا میکنند، به ملتها دروغ آشکار میگویند و دم از خصلتهایی میزنند که بهکلّی از آنها تهیدستند. هر ملتی اگر تن به تسلیم در مقابل این زورگویی دهد و ذلّت را بپذیرد، در طول تاریخ و پیش انسانهای باوجدان، مورد ستایش قرار نخواهد گرفت. هیچ کس ملت یا بزرگان و سرداران ملتی را بهخاطر تسلیم در مقابل دشمن و پوشیدن لباس ذلّت، مدح و ستایش نکرده است. همه از ملت و سرداران و سربازان و مسؤولانی که در مقابل زورگوییها مقاومت کردهاند - حتّی اگر به قیمت جان آنها تمام شده باشد - مدح و ستایش کردهاند. البته امروز استکبار، علیرغم های و هوىِ فراوانش، از قدرت معنویای که بتواند خواستههای خود را در سطح دنیا و این منطقه برآورده کند، تهی است. سلاحهای نظامىِ مدرن وجود دارد؛ اما اینها تعیین کننده نهایی نیست. حقّ و راستی هم برای خود قدرتی دارد که در مقابل آن، …ایستادگی، تنها راه مقابله با کارشکنیها و ایستادگی ملت و جوانان
… مثل ما، علیرغم همه دشمنیهای جهانی، این راه را ترسیم کنیم و این شاخصها را به دنیا نشان دهیم. علّت جاذبهای که امروز نام مبارک امام رضواناللَّه علیه و نام جمهوری اسلامی در دنیا دارد، همینهاست؛ چون توانستهایم این شاخصهها را در رفتار حکومت اسلامی ثبت کنیم. البته مزاحمت میکنند، مخالفت میکنند، اذیّت میکنند؛ اما تنها راه مقابله با مزاحمتها و اذیّتها و کارشکنیها، استقامت و ایستادگی است. ملت ایران بحمداللَّه ایستاده است. بخصوص جوانان با اراده و مؤمن ما ایستادهاند؛ ما هم به فضل الهی ایستادهایم. این امواج جهانی و این تبلیغات گمراه کننده نخواهد توانست ما را تسلیم خواستههای آنها کند. آنها میخواهند این نظام هم مثل نظامهای دست نشانده آنها تسلیم خواست آنها شود و برای اِعمال سلطه دیکتاتوری بینالمللی امریکا و اشباه امریکا …تکیه بر ایمان و اعتماد به نفس و وحدت ملی ملت، راه مقاومت در برابر زورگویی
… که کشوری متکی به زر و زور، خود را از همهی بنیادهای اخلاقی و قراردادهای بشری رها بداند و بیمهار به سلطهجویی و استیلاطلبی بپردازد. این همان مفهوم واژهای عمیق و پرمعنای استکبار است که فرهنگ سیاسی جمهوری اسلامی آنرا به زبدگان و روشنفکران جهان معرفی کرد. در کشاکش این حوادث بزرگ تنها نیرویی که قادر است هیمنه قدرت استکباری را در هم بشکند و قدرتهای شیطانی متکی به سلاح را عقب براند نیروی ملتها است. هر نظام سیاسی که توانسته باشد به ملت خود تکیه کند و سرچشمهی ایمان و اعتماد به نفس و وحدت ملی را میان آنان جوشان سازد، خواهد توانست در برابر چنین ستیزهگریها و زورگوییها مقاومت کند و لبهی تیغ زورگویی را با صخرهی مستحکم خود کُند سازد. ملت بزرگ ایران اکنون از این موهبتها برخوردار است. شما جوانان برومند میتوانید در امتداد عزّت و افتخار ملت خود نقشهای سازنده و مؤثر ایفا کنید.امکان مقاومت در برابر سیل سلطهٔ جهانی، وظیفهٔ اصلی مسئولان
… را احساس میکنیم، در مقابل این سیل جهانی باید مقاومت کنیم. البته واقعیت جهانیسازی هم یکی از بخشهای مهم و بارز همین سیل است. فعلاً مسأله اقتصاد مطرح است؛ اما گفته و ناگفته، نوشته و نانوشته، جهانیسازی در زمینه سیاست و فرهنگ هم حتماً وجود دارد و عمل میشود. آیا در مقابل این سیل میشود مقاومت کرد؟ ما معتقدیم بله، میشود مقاومت کرد؛ این وظیفه اصلی ماست.مقاومت تنها با استحکام بخشیدن به بنیانهای فرهنگی، اقتصادی و سیاسی
مقاومت، تنها با استحکام بخشیدن به بنیانها صورت میگیرد. هر سیل بنیانکنی وقتی به یک صخره استوار برسد، نمیتواند در آن اثر بگذارد. ما باید خود را استوار و مستحکم کنیم و بنیانهای فرهنگی و اقتصادی و سیاسی خود را استحکام ببخشیم. هر کاری که در جهت استحکام بخشیدن باشد، مقدّس و خوب و مورد اجر و ثواب الهی است. هر چیزی که در جهت متزلزل کردن این پایهها و بنیانها باشد، بد است؛ این دیگر ربطی به جناح و حزب و گروه و تشکیلات ندارد. به نظر من معیار و ملاک، این است.اثرناپذیری ملت ایران از تهدید و تطمیع قدرتمندان جهانی
… بخصوص میان قشرهای آگاه و روشنفکر - عمومی است. استکبار، هم در ایران و هم در کشورهای اسلامی ملتهایی را میخواهد که اسیر و زبون و سربهزیر و مطیع و به مفاخر و میراثهای فرهنگیشان بیاعتنا باشند؛ ملتهایی که در مقابل غارت منابع معنوی و مادّیشان حسّاسیتی نشان ندهند. این توقّعی که آنها دارند کجا و سربلندی و افتخار و همّت والای ملت ایران که پرچم پُرافتخار اسلام را با اقتدار در دست گرفتهاست و در مقابل تهدیدهای دشمنان، راه مستقیم خود را میرود، کجا! امروز ملت ایران بزرگترین ملتی است که هیچ تهدید و تطمیعی از سوی قدرتمندان جهانی، روی او و سرنوشت او اثری ندارد.ایستادگی با دست خالی، درسی برای ملتهای دیگر
… صهیونیستی حمایت میکند و به اسرائیل و به مسؤولان آن، چک سفید داده تا هر غلطی بخواهند بکنند، بکنند و هر جنایتی میخواهند مرتکب بشوند، بشوند! این جزو اشتباهات جبرانناپذیر امریکاییهاست و چوب آن را خواهند خورد. ملت فلسطین نشان داده است که ملت لایق و مقاومی است؛ نشان داده است که با دست خالی میتوان در مقابل یک رژیم مسلّط و مسلّح و بیرحم و خشن مثل رژیم اسرائیل، ایستادگی و مقاومت کرد. این هم درسی است به ملتهای دیگر.پرهیز دشمن از حمله در صورت احتمال وجود قدرت مقاومت
… نیست که امریکا این قدرت را داشته باشد که بدون هزینههای سنگینِ غیرقابل تحمّل، به کشوری حمله نظامی کند؛ نخیر، هروقت لازم باشد، اینها حمله نظامی را بهکار میگیرند؛ منتها شرط اوّلِ آن این است که بدانند در آن حمله نظامی ناکام نخواهند شد و توی دهنشان نخواهد خورد. آنجایی که احتمال دهند قدرت مقاومتی وجود دارد، هرگز چنین خطری را متحمّل نمیشوند. ثانیاً حمله نظامی را وقتی انجام میدهند که خواستههای خود را از طریق دیگری نتوانند به آن کشور تحمیل کنند. با تهدید و فریاد و جنجال و جوّسازی سیاسی و قدرت رسانهای سعی میکنند خواستههای خود را بر آن کشور تحمیل کنند.ناکامی خشونت آمریکا در برابر استقامت ملتها
… خود لازم نمیداند. در کشور فقیر و مظلوم افغانستان، اینها به عنوان مبارزه با یک گروه و یک جریان، بلکه مبارزه با اشخاص معدودی، وارد میدان شدند. به آن اشخاص دست پیدا نکردند؛ اما آحاد بسیاری از مردم مظلوم را بمباران کردند و به قتل رساندند! بنابراین اینها خشناند؛ اما این اعمال خشونت نمیتواند آمریکا را به هدفهای خود برساند و موفّق کند؛ مطمئنّاً از سوی ملتها و با استقامت آنها تودهنی خواهد خورد.حضور مادران، جوانان و نوجوانان فلسطینی در صحنهٔ مبارزه
… - و نه قدرت سیاسی و مالىِ پشتیبان آنها - که امریکاست - نمیتواند تأثیری بگذارد. آن روزی که ملت فلسطین را به نشستن در پشت میز مذاکره و به اصطلاح، گرفتن امتیاز، دلخوش میکردند، دیگر تمام شد؛ معلوم گردید که نشستن در پشت میز مذاکره و گفتگو با دشمن، هیچ اثری ندارد. امروز ملت فلسطین فهمیده است و کار خود را میکند. مادران فلسطینی، جوانان فلسطینی، زنان و مردان فلسطینی و نوجوانان فلسطینی در صحنهاند.پرسش از امکان مقاومت در برابر سیل سلطهگری
… میکند. بعضیها در سطح کشورهای در حال توسعه یا به تعبیر دیگر جهان سوم - کشورهایی که در قلّه قرار ندارند، در دامنههای پایین قرار دارند - صریحاً میگویند چارهای نیست، باید غرق و هضم و همشکل شد. بعضیها هم صریحاً این را نمیگویند، اما عملاً این طور رفتار میکنند. آیا واقعاً واقعیت همین طور است؟ یعنی امروز در مقابل سیلی که برای قبضه کردن همه منابع و تلاشهای اقتصادی عالم از یک نقطه خاص شروع شده است، هیچ مقاومتی نمیشود کرد؟ آیا در مقابل سیلی که سرازیر شده و همّتش این است که هویّت سیاسی کشورها را به یک هویّت جمعی - که در رأس آن، مراکز اقتدار بینالمللی هستند - تبدیل کند، واقعاً نمیشود مقاومت کرد؟ آیا باید در هاضمه افزونطلب و قناعتناپذیر فرهنگ سلطهگر هضم شد؟ آیا واقعاً سرنوشت بشریت این است؟ بعضی اینطور تصوّر میکنند.رد ناگزیری تسلیم کشورها در برابر سلطهطلبان
ما معتقدیم که نه؛ این، سرنوشت محتوم کشورها نیست و دلایل متعدّدی دارد: امکانات و تواناییها و ظرفیتهای مستکبران و مقتدران و سلطهطلبانِ عالم محدود است. این طور نیست که ما تصوّر کنیم هر چه مقتدران عالم بخواهند، ناگزیر تحقّق پیدا خواهد کرد؛ نه. میتوان فرض کرد که اینها ناکام شوند؛ کما اینکه در موارد فراوانی ناکام شدند؛ امروز هم خواهند شد.ایستادگی ملت و دولت در برابر زیادهخواهی آمریکا راه علاج
… میبینند در این مملکت چه میگذرد؛ میبینند که این نظام، متّکی به رأی و عاطفه و ایمان و اراده مردم است. چنین نظامی، مستحکم است. این نظام، نظامی نیست که تهدید فلان قدرت و فلان مقام، اخم کردن فلان رئیس جمهور یا فلان سیاستمدار بتواند آن را تکان دهد و متزلزل کند. راه علاج، ایستادگی ملت و دولت در مقابل فزونخواهی امریکا و طمعورزی هر قدرت دستانداز و مستکبری است. یک روز در دنیا دو قدرت بزرگ بودند - امریکا و شوروی - هر دو هم با ایران مخالف بودند - در جنگ تحمیلی - مخالف بودند؛ اما جمهوری اسلامی به هیچکدام باج نداد؛ روی پای خود ایستاد و به مقاصد خود رسید و هیچکس هم نتوانست هیچ غلطی بکند. بعد از این هم همین خواهد بود. …ایستادگی ملت ایران عامل ناکامی استکبار
… به شکستهای خود اعتراف کنند؛ اما در محافل سیاسىِ گوناگون دنیا همواره از انقلاب و نظام اسلامی گله میکنند که موقع و موقف نظام اسلامی و مواضع سیاسی آن در قضیهی فلسطین، افغانستان، دنیای اسلام، تسلیحات و حقوق بشر، مانعِ بسیاری از اهداف استکبار جهانی شده است. این بهخاطر ایستادگی ملت ماست. نظام اسلامی بهطور کامل یک نظام آزاده است و ما این آزادگی را از اسلام داریم و آنها به همین دلیل با اسلام دشمنند و علیه آن تلاش و فعّالیت میکنند.وظیفهٔ همسایگان فلسطین و نیروهای مقاومت در دفاع از آن
… مالی کنند. همانطور که در نماز جمعه به مردم خودمان و دیگر ملتها عرض کردیم، باید کمک کنند. باید از این مردم مظلومی که از وطن خود، از دین خود، از بیتالمقدّس و از هویّت یک ملت اسلامی دفاع میکنند و میخواهند تداوم نفوذ استکبار را در این منطقه قطع کنند، دفاع کرد. دولتهایی هم که همسایه فلسطینند، همچنین نیروهای مردمی و مقاومتها و دیگران، باید دفاع کنند و دفاع هم میکنند. هر کس بتواند به آنها کمک کند، باید این کار را بکند؛ این وظیفه همه است.