رفتن به محتوای اصلی

مقاومت

نام‌های دیگر: مقاومت ملی، مقاومت در برابر تحمیل

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

ایستادگی ملت‌ها و نیروهای مؤمن در برابر تجاوز، فشار و سلطهٔ دشمن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در اجتماع اقشار مختلف مردم در مقابل لانه جاسوسی— ۱۳۵۸/۰۹/۰۹

سیر زمانی

از ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۸۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۰همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

خب مقاومت در عرصه‌ی نظامی یک چیز است، در عرصه‌ی اقتصادی یک چیز دیگر است. در عرصه‌ی اقتصادی مقاومت یعنی همینهایی که ما عرض کردیم، یعنی ساخت اقتصادی داخل را محکم کردن، پایه‌ریزی‌ها را محکم کردن، با مسائل جدّی برخورد کردن، مسائل را پیگیری کردن. یکی از مشکلات کار ما پیگیری نکردن است، مسئله رها میشود. یک موضوعی را خوب شروع میکنیم، یک مقداری حرکت میکنیم بعد یواش‌یواش رها میشود؛ پیگیری باید کرد. همه‌ی این مسائلی که گفته شد، مصداقهای مقاومت است.
معنای مقاومت چیست؟ معنای مقاومت این است که انسان یک راهی را انتخاب کند که آن را راه حق میداند، راه درست میداند، و در این راه شروع به حرکت کند و موانع نتواند او را از حرکت در این راه منصرف کند و او را متوقّف کند؛ این معنای مقاومت است. فرض کنید یک وقت در یک جادّه‌ای انسان به یک مسیلی برخورد میکند، به یک حفره‌ای برخورد میکند، یا در حرکت در کوهستان که میخواهد مثلاً به قلّه‌ی کوه برسد، به یک صخره‌ای برخورد میکند؛ بعضی‌ها وقتی که برخورد میکنند به این صخره یا به این مانع یا به این دزد یا به این گرگ، برمیگردند، از ادامه‌ی راه منصرف میشوند؛ بعضی نه، نگاه میکنند ببینند راه دُور زدن این صخره چیست، راه مقابله‌ی با این مانع کدام است، آن راه را پیدا میکنند یا مانع را برمیدارند یا با یک شیوه‌ی عاقلانه از مانع عبور میکنند؛ مقاومت یعنی این؛ و امام این جوری بود؛ راهی را انتخاب کرده بود و در این راه حرکت میکرد؛ این راه چه بود؟ حرف امام چه بود که بر آن ایستادگی و پافشاری میکرد؟ حرف امام حاکمیّت دین خدا بود؛ حاکمیّت دین خدا و مکتب الهی بر جامعه‌ی مسلمین و بر زندگی عموم مردم؛ این حرف امام بود. بعد از آنکه توفیق این را پیدا کرد که بر موانع غلبه پیدا کند و نظام جمهوری اسلامی را تشکیل بدهد، اعلام کرد که ما نه ظلم میکنیم، نه زیر بار ظلم میرویم؛ ظلم نمیکنیم امّا زیر بار ظلم هم نمیرویم؛ با ظالم کنار نمی‌آییم و از مظلوم حمایت میکنیم؛ این حرف امام بود.
پس بنابر‌این، درگیری و مواجهه‌ و مقابله به طور قهری وجود دارد؛ حالا درگیریِ نظامی به دلایلی نیست، چه بهتر؛ امّا انواع و اقسام درگیری‌های دیگر وجود دارد. تقابل در هر نقطه‌ای طبق اقتضائات حتمی است؛ منتها این مهم است که اسلام در هر نقطه‌‌ای باشد، در هر قالبی بُروز بکند، نظام سلطه با او مخالف است به خاطر این جهتی که گفتم؛ منتها وقتی که اسلام در قالب یک نظام سیاسی، در قالب یک دولت، یک قدرت که ملّتی دارد، دولتی دارد، ارتشی دارد، نیروهای مسلّحی دارد، توانایی‌های علمی‌ای دارد، دانشگاهی دارد، این جور وقتی مثل جمهوری اسلامی بُروز میکند و ظهور میکند، دشمنی آنها صد برابر میشود. این جور نیست که دشمنی نظام سلطه با فلان حزب اسلامی مثلاً در فلان کشور، قابل مقایسه باشد با دشمنی او با جمهوری اسلامی؛ جمهوری اسلامی یک نظام سیاسی مستقر، مستحکم، دارای عرض و طول، دارای همه‌ی دستگاه‌های لازم، دارای قدرت بیان، دارای قدرت تأثیرگذاری، دارای قدرت حضور و نفوذ در همه‌ی نقاط عالم، هشتاد و چند میلیون جمعیّت را دارد اداره میکند؛ آن وقت دیگر دشمنی‌شان با این نظام، دشمنی فوق‌العاده‌ای است؛ این حقیقتی است که اگر کسی به این توجّه نداشته باشد، در ممشای[4] سیاسی خود اشتباه خواهد کرد. نظام سلطه بر آن است که با همه‌ی وجود، با همه‌ی خباثت، با همه‌ی قدرت، با نظام اسلامی مواجه بشود، روبه‌رو بشود؛ تصمیمشان این است. بنده بارها گفته‌ام، هر کاری که آمریکا و نظام سلطه‌ی همراه آمریکا، درباره‌ی ایران و علیه ایران و ملّت ایران و نظام جمهوری اسلامی میتوانستند انجام بدهند، انجام داده‌اند؛ هر کاری نکردند، چون نمیشده بکنند، یک دلایلی وجود داشته، به خاطر آن دلایل نمیشده انجام بدهند؛ هر کاری ممکن بوده انجام بدهند، انجام داده‌اند در دشمنی. و نتیجه این است که مشاهده میکنید؛ این درخت عظیم، این شجره‌ی طیّبه، شجره‌ی طوبیٰ، روزبه‌روز اقتدار پیدا کرده؛ این بنای مستحکم، هر روز مستحکم‌تر از گذشته خودش را به رخ دشمن میکشد. آن وقت اینجا است که واژه‌ی مقاومت معنا پیدا میکند؛ اینکه ما میگوییم «نیروهای مقاومت، جریان مقاومت، جبهه‌ی مقاومت»، یعنی این؛ یعنی یک حقیقتی به نام اسلام در دوران معاصر سر بلند کرده است که این حرکت عظیم اسلامی، صد سال پیش، پنجاه سال پیش نبود، امروز وجود دارد که گریبان نظام سلطه را محکم میگیرد و برای آزادی و عدالت اقدام میکند؛ این به وجود آمده؛ آنها هر توانی که دارند، میخواهند در مقابل این به خرج بدهند که این را عقب برانند؛ اینجا است که «فَلِذٰلِکَ فَادعُ وَاستَقِم»؛[5] هم دعوت لازم است، هم استقامت لازم است؛ مقاومت یعنی این.

شاهدها (۱۲ پاراگراف)

پیشرفت ملت‌های کوچک با همت، اتحاد و ایستادگی در برابر زورگویی قدرت‌ها

… اقتدارى که علیه ملّتهاى مظلوم جنوب آفریقا به ‌‌‌وجود آمده، ملّت نامیبیا بتوانند روى پاى خودشان بِایستند و مستقل بشوند. ما البتّه همیشه امیدوار بودیم، هم در مورد خصوص شماها و ملّت شما، و هم در خصوص همه‌‌‌ى مسائل و مشکلات ملّتهایى که در دنیا هستند و مظلومند. لذاست الان هم اعتقادمان همین است که اگر ملّتهاى کوچک و محاط به مشکلات گوناگون همّت کنند، اتّحاد کنند با یکدیگر، ایستادگى کنند در مقابل زورگویى‌‌‌هاى قدرتهاى بزرگ، میتوانند کارهایشان را پیش ببرند.

جدی‌تر و عمیق‌تر شدن مبارزهٔ مردم لبنان و فلسطین با اشغالگران با خون شهید

خون بناحق‌ریخته‌ى این شهید بزرگوار عزیز و همراهان مظلومش، مبارزه‌ى حق‌طلبانه‌ى مردم لبنان و فلسطین را بر ضدّ اشغالگران صهیونیست جدّى‌تر و عمیق‌تر خواهد ساخت. این سیّد عالى‌قدر که علم را با عمل، و گفتار را با صدق، و فداکارى را با درایت توأم کرده بود، در راه هدف الهى و مقدّس خود که دفاع از اسلام و مقابله با ظلم و تجاوز بود به شهادت رسید و به سعادت ابدى نائل آمد و راه او به وسیله‌ى یاران و همسنگرانش و ملّت مسلمان و …

نیاز جبههٔ حق به پایداری و هوشیاری و خروج از منیت

نکته‌ی اساسی آن است که این مواجهه و مقابله در جناح حق، به پایداری و هوشیاری و مقاومت و همان از منیت خارج شدنی که امام همیشه میگفتند، احتیاج دارد. باید مجموعه‌ی قابل توجهی از انسانها در جامعه‌ی انقلابی و حق باشد، که این زر و زیورهای دنیوی برایش ارزشی نداشته باشد. اگر ما این مجموعه را داشته باشیم، با تحمل مشاق، پیشرفت قطعی است.

دستیابی به موفقیت در سایهٔ مقاومت، نه تسلیم

ملّت ایران از موفّقیّتهاى گذشته باید دو درس بگیرد: درس اوّل اینکه این موفّقیّتها در سایه‌ى مقاومت به دست خواهد آمد، نه در سایه‌ى تسلیم. هر کس تسلیم ابرقدرت‌ها شد، ذلیل شد؛ [اگر] ذلیل بود، ذلیل‌ترش میکنند؛ اگر هم عزیز باشد، به ذلّت میکشند. مى‌بینید دیکتاتور عراق در مقابل آمریکا چه ذلّتى را قبول کرد، [امّا] در مقابل مردمش آن‌جور. عربها یک مَثَلى دارند: اَسَدٌ عَلَىَّ و فِى الحُروبِ نُعامَة؛[12] …

لزوم ایستادگی در برابر استکبار و دستیابی به همه‌چیز با مقاومت

… اعلان کردند که دولت عراق به صدّام مدال داده. مدال چه؟ مدال ذلّت در مقابل آمریکا، مدال روبَه شدن در مقابل متجاوزین به عراق و مدال خونریزى نسبت به مردم مظلوم عراق؛ و دنیا هم دارد تماشا میکند. یک وقتى از سر فراغت یک چیزى میگویند، [امّا] به فکر مردم نیستند. درس اوّل این است که باید در مقابل استکبار ایستاد. با مقاومت به همه‌چیز دست پیدا خواهید کرد ــ همچنان که تا امروز دست پیدا کردید ــ نه با تسلیم.

سابقهٔ ایستادگی در برابر اتحاد آمریکا و شوروی

… میدهد؟ حاشا و کلّا؛ اینجا پرچم مبارزه‌ى با ظلم را حفظ خواهد کرد. ما در مقابل هر قدرت سلطه‌طلب و ستمگرى که در مقابله‌ى با ملّتها به سرنیزه‌ى خود تکیه میکند مى‌ایستیم؛ هر کسى میخواهد باشد. آمریکا که هیچ؛ اگر دولتى و قدرتى قدرتمندتر از آمریکا هم باشد مى‌ایستیم؛ کمااینکه ایستادیم. ما یک روز در مقابل قدرت متّحد آمریکا و شوروى علیه خودمان ایستادیم. آمریکا و شوروى دو ابرقدرت بودند که مجموعاً قدرتشان از آمریکاى فعلى بمراتب بیشتر بود و هر دو علیه ما همدست و متّحد بودند؛ ما در مقابل آنها ایستادیم، باز هم مى‌ایستیم؛ و این ایستادگى احتیاج دارد به تلاش عمقى، احتیاج دارد به هر چه عمیق‌تر شدن و پُررونق ‌شدن ایمان مردم، و این از جمله دست شما است؛ دست علما است؛ با قول و با عمل. عمل هم در کنار قول است. با عملمان، با تقوایمان، با پارسایى‌مان، با پرهیزکارى‌مان، با بى‌اعتنائى‌مان …

عقب‌نشینی نکردن از مواضع و احساس ضعف نکردن در برابر دشمن

امّا من این را عرض کنم ــ که این هم ناشى از وعده‌ى الهى است ــ که حِقد و بغض استکبار، هیچ کارى نخواهد توانست بکند: اَنتُمُ الاَعلَونَ اِن کُنتُم مُؤمِنین؛[10] این آیه‌ى کریمه‌ی قرآن است. در دو جا میفرماید: وَلا‌تَهِنوا وَلا‌تَحزَنوا ،[11] فَلا تَهِنوا وَ تَدعوِا اِلَی السَّلم؛[12] هرگز از مواضع خودتان پایین نیایید و در مقابل دشمن احساس ضعف نکنید؛ او ضعیف است؛ او که بناى کار را بر دروغ و فریب و زورگویى گذاشته است، ضعیف است؛ شما که به خدا متّکى هستید، قوى هستید.

ایستادگی و پیروزی ملت ایران در برابر ابرقدرت‌ها

این حقیقتِ روشن، این است که ملّت ایران با همین روحیه در مقابل ابرقدرت‌ها که جدّاً تصمیم داشتند این ملّت را از پا دربیاورند، ایستاد و پیروز شد و ابرقدرت‌ها ناکام ماندند. ساده‌اندیشى است اگر فکر کنیم که دشمن با ناکام‌ شدن در این مرحله دست خواهد برداشت؛ کمااینکه ما امروز تبلیغات را مى‌بینیم. امروز آنچه میتوانند فشار بیاورند، مرحله‌ى تبلیغات است و مرحله‌ى توطئه‌هاى سیاسى علیه جمهورى اسلامى؛ چون در مراحل گوناگونى ملّت بحمدالله‌ …

لزوم ایستادگی در برافراشتن پرچم اسلام در این دوران

… عالم مى‌بینند. اینها دشمن جدّى اسلامند. امروز دشمن اسلام مثل دوران نبىّ اکرم (صلّى الله‌ علیه و آله و سلّم) محدود به قبایل پراکنده نیست؛ مجهّزترین سلاحها در دست آنها است، بیشترین پولها در دست آنها است، دانش پیشرفته‌ى بشر در دست آنها است و اینها ضدّ اسلامند. مسلمانى[5] در این دوران، برافراشتنِ این پرچم که در آن سعادت هست، آزادى هست، خیرات و برکات هست، پاره کردن زنجیرهاى اسارت هست و این‌همه برکت دارد، آسان نیست؛ باید ایستادگى کرد.

ایستادگی پیامبر عامل رسیدن جامعهٔ اسلامی به اوج عزت و قدرت

… اقتصادى افتاد و کار به جایى رسید که مردم مدینه گاهى دو روز، سه روز، نان براى خوردن پیدا نمیکردند. تهدیدهاى فراوان از همه‌طرف پیغمبر را احاطه کرد. بعضى از مردم نگران میشدند، بعضى متزلزل میشدند، بعضى نق میزدند، بعضى پیغمبر را به ملایمت و سازش تشویق میکردند؛ امّا پیغمبر در این صحنه‌ى دعوت و جهاد، یک لحظه دچار سستى نشد و با قدرت جامعه‌ى اسلامى را پیش برد و برد تا به اوج عزّت و قدرت رساند؛ و همان نظام و جامعه بود که در سالهاى بعد توانست به قدرت اوّل دنیا تبدیل بشود؛ به برکت ایستادگى پیغمبر در میدانهاى نبرد و دعوت.

ایستادگی ملت مایهٔ حساب بردن استکبار و تسلیم مایهٔ باخت سنگین

امروز ببینید با رژیم عراق چه ‌جور برخورد میکنند؟ همین که مسلّط شدند، همین که تسلیم در مقابلشان انجام گرفت، استکبار دیگر هیچ حدّى نمى‌شناسد. از ایستادگى مردم است که اینها حساب میبرند، مجبورند حریم بگیرند. هر ملّتى کوچک‌ترین نشانه‌ى تسلیمى از خود در مقابل استکبار نشان داد، باخت؛ باختى بسیار سنگین. هدفشان این بود که جمهورى اسلامى را وادار به تسلیم کنند و نتوانستند. بعد از هشت سال جنگ، لازم نیست ما قسم و آیه بخوریم که ما در جنگ پیروز شدیم. پیروزى در جنگ مگر چیست؟ اگر دشمنى با آن حجم قدرت و با آن عظمت مادّى حمله کند به یک ملّت، هشت سال هم علیه او مبارزه …

لزوم آمادگی حرکت اسلامی برای مقاومت در برابر زورمندان عالم

… و ستم‌پذیرى توده‌ها و دیگر بدبختى‌هاى ملّتها شده و همه‌چیز را فداى سود بیشتر و حاکمیّتِ ظالمانه‌ى بیشترِ صاحبانِ زر و زور نموده است. پس حرکت صحیح اسلامى، صف‌بندى میان دو نظام ارزشى و مبارزه‌ى میان دو فرهنگ است: فرهنگِ به‌ زنجیر کشیدن بشر، و فرهنگ نجات بشر. لذا هر حرکت اسلامى باید خود را براى مقاومت همه‌ى زورمندان عالم آماده کند و غافلگیر نشود.