خب مقاومت در عرصهی نظامی یک چیز است، در عرصهی اقتصادی یک چیز دیگر است. در عرصهی اقتصادی مقاومت یعنی همینهایی که ما عرض کردیم، یعنی ساخت اقتصادی داخل را محکم کردن، پایهریزیها را محکم کردن، با مسائل جدّی برخورد کردن، مسائل را پیگیری کردن. یکی از مشکلات کار ما پیگیری نکردن است، مسئله رها میشود. یک موضوعی را خوب شروع میکنیم، یک مقداری حرکت میکنیم بعد یواشیواش رها میشود؛ پیگیری باید کرد. همهی این مسائلی که گفته شد، مصداقهای مقاومت است.مقاومت
نامهای دیگر: مقاومت ملی، مقاومت در برابر تحمیل
توضیحتهیهشده با هوش مصنوعی
ایستادگی ملتها و نیروهای مؤمن در برابر تجاوز، فشار و سلطهٔ دشمن.
نخستین کاربرد در متنهای این سایت:بیانات در اجتماع اقشار مختلف مردم در مقابل لانه جاسوسی— ۱۳۵۸/۰۹/۰۹
سیر زمانی
از ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۴۱۳۵۸۱۴۰۴
فقط سال ۱۳۶۸همهٔ سالها
تعریف در کلام رهبر
معنای مقاومت چیست؟ معنای مقاومت این است که انسان یک راهی را انتخاب کند که آن را راه حق میداند، راه درست میداند، و در این راه شروع به حرکت کند و موانع نتواند او را از حرکت در این راه منصرف کند و او را متوقّف کند؛ این معنای مقاومت است. فرض کنید یک وقت در یک جادّهای انسان به یک مسیلی برخورد میکند، به یک حفرهای برخورد میکند، یا در حرکت در کوهستان که میخواهد مثلاً به قلّهی کوه برسد، به یک صخرهای برخورد میکند؛ بعضیها وقتی که برخورد میکنند به این صخره یا به این مانع یا به این دزد یا به این گرگ، برمیگردند، از ادامهی راه منصرف میشوند؛ بعضی نه، نگاه میکنند ببینند راه دُور زدن این صخره چیست، راه مقابلهی با این مانع کدام است، آن راه را پیدا میکنند یا مانع را برمیدارند یا با یک شیوهی عاقلانه از مانع عبور میکنند؛ مقاومت یعنی این؛ و امام این جوری بود؛ راهی را انتخاب کرده بود و در این راه حرکت میکرد؛ این راه چه بود؟ حرف امام چه بود که بر آن ایستادگی و پافشاری میکرد؟ حرف امام حاکمیّت دین خدا بود؛ حاکمیّت دین خدا و مکتب الهی بر جامعهی مسلمین و بر زندگی عموم مردم؛ این حرف امام بود. بعد از آنکه توفیق این را پیدا کرد که بر موانع غلبه پیدا کند و نظام جمهوری اسلامی را تشکیل بدهد، اعلام کرد که ما نه ظلم میکنیم، نه زیر بار ظلم میرویم؛ ظلم نمیکنیم امّا زیر بار ظلم هم نمیرویم؛ با ظالم کنار نمیآییم و از مظلوم حمایت میکنیم؛ این حرف امام بود.پس بنابراین، درگیری و مواجهه و مقابله به طور قهری وجود دارد؛ حالا درگیریِ نظامی به دلایلی نیست، چه بهتر؛ امّا انواع و اقسام درگیریهای دیگر وجود دارد. تقابل در هر نقطهای طبق اقتضائات حتمی است؛ منتها این مهم است که اسلام در هر نقطهای باشد، در هر قالبی بُروز بکند، نظام سلطه با او مخالف است به خاطر این جهتی که گفتم؛ منتها وقتی که اسلام در قالب یک نظام سیاسی، در قالب یک دولت، یک قدرت که ملّتی دارد، دولتی دارد، ارتشی دارد، نیروهای مسلّحی دارد، تواناییهای علمیای دارد، دانشگاهی دارد، این جور وقتی مثل جمهوری اسلامی بُروز میکند و ظهور میکند، دشمنی آنها صد برابر میشود. این جور نیست که دشمنی نظام سلطه با فلان حزب اسلامی مثلاً در فلان کشور، قابل مقایسه باشد با دشمنی او با جمهوری اسلامی؛ جمهوری اسلامی یک نظام سیاسی مستقر، مستحکم، دارای عرض و طول، دارای همهی دستگاههای لازم، دارای قدرت بیان، دارای قدرت تأثیرگذاری، دارای قدرت حضور و نفوذ در همهی نقاط عالم، هشتاد و چند میلیون جمعیّت را دارد اداره میکند؛ آن وقت دیگر دشمنیشان با این نظام، دشمنی فوقالعادهای است؛ این حقیقتی است که اگر کسی به این توجّه نداشته باشد، در ممشای[4] سیاسی خود اشتباه خواهد کرد. نظام سلطه بر آن است که با همهی وجود، با همهی خباثت، با همهی قدرت، با نظام اسلامی مواجه بشود، روبهرو بشود؛ تصمیمشان این است. بنده بارها گفتهام، هر کاری که آمریکا و نظام سلطهی همراه آمریکا، دربارهی ایران و علیه ایران و ملّت ایران و نظام جمهوری اسلامی میتوانستند انجام بدهند، انجام دادهاند؛ هر کاری نکردند، چون نمیشده بکنند، یک دلایلی وجود داشته، به خاطر آن دلایل نمیشده انجام بدهند؛ هر کاری ممکن بوده انجام بدهند، انجام دادهاند در دشمنی. و نتیجه این است که مشاهده میکنید؛ این درخت عظیم، این شجرهی طیّبه، شجرهی طوبیٰ، روزبهروز اقتدار پیدا کرده؛ این بنای مستحکم، هر روز مستحکمتر از گذشته خودش را به رخ دشمن میکشد. آن وقت اینجا است که واژهی مقاومت معنا پیدا میکند؛ اینکه ما میگوییم «نیروهای مقاومت، جریان مقاومت، جبههی مقاومت»، یعنی این؛ یعنی یک حقیقتی به نام اسلام در دوران معاصر سر بلند کرده است که این حرکت عظیم اسلامی، صد سال پیش، پنجاه سال پیش نبود، امروز وجود دارد که گریبان نظام سلطه را محکم میگیرد و برای آزادی و عدالت اقدام میکند؛ این به وجود آمده؛ آنها هر توانی که دارند، میخواهند در مقابل این به خرج بدهند که این را عقب برانند؛ اینجا است که «فَلِذٰلِکَ فَادعُ وَاستَقِم»؛[5] هم دعوت لازم است، هم استقامت لازم است؛ مقاومت یعنی این.شاهدها (۱۵ پاراگراف)
تلاش دشمن برای مخدوش کردن چهرهٔ مقاومت ملت ایران در جهان
و من به شما عرض کنم؛ برادران و خواهران و همهی ملّت ایران! آنچه امروز دستگاه استعمارى آمریکا و اذناب[10] آمریکا و دشمنان اسلام و دشمنان انقلاب دنبال آن هستند، این است که این چهرهی مقاومت ملّت ایران را در سطح جهان مخدوش کنند. مردم دنیا از مقاومت شما امیدوار شدند؛ چون دیدند شما ایستادگى کردید و در مقابل فشار زانو نزدید. اگر دشمن بخواهد امید را از مردم دنیا بگیرد، باید چهکار کند؟ باید به مردم دنیا وانمود کند که مقاومت ملّت ایران تمام شد و ملّت ایران نتوانستند مقاومت کنند. اگر العیاذبالله آمریکا و تبلیغات آمریکا و تبلیغات غرب و تبلیغات استکبار بتوانند در دنیا این حرف را به …ارزش بیشتر مسلمانی همراه با ایستادگی در برابر دشمنی قدرتها
نکتهی دوّم این است که شما مسلمانان مؤمن و مقاوم که توانستهاید در مقابل این نفرت و خشم و عداوتِ دیوانهوار قدرتها ایستادگى بکنید، ارزش این ایستادگى، این مسلمانى، این مسلمان ماندن، بیشتر از مسلمانىِ صد سال و پنجاه سال پیش است. این مسلمانى مثل مسلمانىِ دوران صدر اسلام است؛ هم فضیلت آن بیشتر است، هم دردسر آن بیشتر است. آن مسلمانیاى که انسان، پنجاه سال شصت سال هفتاد سال در دنیا زندگى میکرد و اسمش مسلمان بود [ولى] در تمام این هفتاد سال یک بار با دشمنان خدا مواجه نمیشد و به روى دشمنان خدا اخم نمیکرد و از طرف دشمنان خدا حتّى یک تلنگر نمیخورد، آن مسلمانى فرق میکند با مسلمانى …روحیهٔ انقلابی و وحدت کلمه عامل ایستادگی ملت در دههٔ نخست انقلاب
علّت اینکه در این ده سال بعد از انقلاب، با همهی مشکلاتى که وجود داشت، ما ملّت ایران توانستیم در مقابل تهاجمِ جورواجور دشمن ایستادگى کنیم و آنها از آن تهاجم بیشتر ضرر کردند تا ما، این بود که روحیهی انقلابى، پارسایى انقلابى و وحدت کلمه در میان مردم ما حکمفرما بود. به برکت دین، به برکت ایمان به انقلاب، به برکت اسلام، به برکت امام عظیمالشّأن ما -آن شخصیّت عظیمالشّأنى که بیان و سخن و کلامش، مفاد و مضمون قرآن و اسلام بود- به برکت آموزش قرآنى و اسلامى، ملّت ما در این ده سال توانستند بِایستند و مقاومت کنند و دشمن از حملهی به ما طَرْفى نبست؛ از دشمن منظورم فقط رژیم عراق نیست -او یکى از دشمنها بود در این چند سال- آمریکا هم طَرْفى نبست؛ غرب و شرق هم آنوقتى که دست به دست هم دادند تا با هم جمهورى اسلامى را زیر فشار قرار بدهند، طَرْفى نبستند. علّت این موفّقیّت ما همین بود که شما جوانها در صحنه …ایستادگی و مقاومت، تنها راه دفاع از اسلام و انقلاب و حل مشکلات
… جنگ را داشتیم، آن کمکها را هم نداشتیم، مقروض هم نشدیم؛ بهخاطر اینکه ملّت ما زنده است، بیدار است، مسلمان است، فداکار است، ایثارگر است، به حقّ خود واقف است، به حقّ خود علاقهمند است، در صحنه است، متّحد است. خب، این کارهایى است که دشمن میتواند در حقّ ما بکند. تنها راه ما براى دفاع از اسلام و انقلاب، ایستادگى و مقاومت است. و این ایستادگى برکات زیادى دارد براى آینده و حال این ملّت. مشکلات را همین مقاومت و ایستادگى شما انشاءالله یکى پس از دیگرى برطرف خواهد کرد. بحمدالله اثر این ایستادگى شما، این بود که امروز ارکان جمهورى اسلامى بعد از ضایعهی عظیم رحلت حضرت امام، همه کامل [است] و در جاى خود قرار دارند؛ آن دولت، آن رئیسجمهور، آن مجلس، آن قوّهی قضائیّه، آن دستگاههاى مختلف؛ این بر اثر ایستادگى و مقاومت و آگاهى شما …عقب راندن اسرائیل، آمریکا و فرانسه با قوت ایمان در لبنان
یک جمله هم بهمناسبت حضور جوانان عزیز لبنانى در این مجلس عرض بکنم. مسلمانان لبنان و نیروهاى مؤمن در لبنان ثابت کردند که ارادهی انسان و ایمان مؤمن بر هرگونه سلاح و تجهیزاتى تفوّق[11] دارد. همین جوانها و مؤمنین بودند که چند سال قبل توانستند تجاوز اسرائیل را که تا نزدیک بیروت پیش آمد، متوقّف کنند و دشمن را به عقبنشینى مجبور کنند. همان جوانهاى مؤمن بودند در لبنان که آمریکاییها را و فرانسویها را که نیروى نظامى وارد لبنان کرده بودند، وادار کردند که با حال خفّت و خوارى از لبنان عقبنشینى کنند. نه بهخاطر اینکه تجهیزات زیادى داشتند -اینها دستشان خالى است، از مادّیّات تهیدستند- آنچه دارند ایمان است. و این ایمان، به انسان آنچنان قوّت و قدرتى میبخشد که یک جمع مستضعفِ مظلومِ محدود که از همه طرف در زیر فشار دشمنان قرار گرفتهاند -از یک طرف صهیونیستها، از یک طرف مارونیهاى وابسته،[12] و دیگران- با قوّت ایمانشان توانستد آمریکا را و فرانسه را و صهیونیستها را به عقبنشینى وادار کنند. من عرض میکنم همین ایمان، امروز هم در آن کشور و در میان جوانان آن کشور هست؛ و خوب است که قدرتهاى اروپایى و آمریکایى که نسبت به لبنان خطونشان میکشند، فراموش نکنند وجود قدرت جوانان مؤمن را در لبنان. و ما مطمئنّیم که دنیاى اسلام با این روح ایمان و اخلاص خواهد …تغییر معادلهٔ قدرت با احیای ایمان و جهاد در مبارزات فلسطین
… و غرب در دفاع از دولت غاصبْ ناتوان بوده است. علّت اصلى ناکامیها اوّلاً از یاد بردن هویّت اسلامى ملّت فلسطین و عدم تکیه بر اسلام و جهاد اسلامى در طول دهها سال گذشته، و ثانیاً خیانت سران کشورهایى از اعراب و حتّى خیانت سران و چهرههایى از فلسطینیان بوده است. و امروز بحمدالله عنصر ایمان و جهاد اسلامى در مبارزات ملّت فلسطین در داخل وطن مغصوب، زنده شده و به همین جهت معادلهی قدرت در فلسطین به سود فلسطینیان نسبت به گذشته تغییر کرده است. جوانان و کودکان و زنان و مردانى که امروز مظلومانه در شهرهاى وطن مغصوب، با خون خود کوچهها و خیابانها را رنگین میکنند و نمازگزارانى که در اجتماعات هفتگىِ جمعهی خود، کابوس مرگ را بر سر اسرائیلیان غاصب و مهاجر میکوبند، نور امیدى را بر سراسر فلسطین تابانیدهاند که در تمام چهل سال غصب و قبل از آن در روزگار فشار و اختناق انگلیسى، هرگز سرزمین مقدّس، آن را به خود ندیده بود. و آینده هم متعلّق به همین مؤمنین مصمّم و مبارز است. امروز دیگر روزگار ضعف و انفعال و انتظار ملّت فلسطین تمام شده است و اسلام نیروى حقیقىِ آن ملّت برجسته را به وى بازگردانده است. امروز دیگر سران خائن و سازشکارِ فلسطینفروشِ فلسطینى که فارغ از رنج شهروندان یا چادرنشینان، به معاملهی سیاسى و تجارت با سرمایهی فلسطین مشغولند، نمیتوانند سرنوشت آن کشور و ملّت را رقم بزنند. سرنوشت فلسطین، در مسجدها و نماز جمعهها و خیابانها و میدانهاى …ایستادگی بیمانند ملت ایران در برابر زورگویی مستکبران و عزت حاصل از آن
… مردم کشورمان عرض کنم که همهی ما باید قدر این حیثیّت اسلامى و آبروى سرشار انقلاب و اسلام را بدانیم و سعى کنیم آن را حفظ کنیم. اسلام به ملّت ما و به کشور ما خیلى عزّت و شخصیّت داده. جا دارد هرچه در توان داریم، از این اسلام و از این نظام اسلامى دفاع کنیم. دنیا دیگر ملّتى را نمیشناسد که مثل ملّت ایران با این قدرت، با این اعتماد به نفْس و با این قاطعیّت، در مقابل زورگوییهاى قدرتهاى مستکبر جهانى ایستاده باشد و از کسى واهمه نداشته باشد. این روحیهی ایستادگى و مقاومت در شما مردم، این وفادارى به امام عزیز و بزرگوارمان -که مظهر ایستادگى و مقاومت انقلابىِ ملّت ما بود- این عزّتى که ملّت ما از قِبَل همین ایستادگیها و مقاومتها در دنیا و در چشم ملّتها به دست آورده، چیزهاى نادرى است. اینها چیزهایى است که بهآسانى براى یک ملّت پیش نمیآید.بحمدالله از اوّل انقلاب تا امروز، علیرغم برخورد با مشکلات فراوان، ملّت ما این راه مستقیم را که راه حاکمیّت اسلام و عمل به احکام اسلامى است، طى کرده. ما مشکلات زیادى را پشت سر گذاشتهایم؛ از گذرگاههاى …لزوم ایستادگی آگاهانهٔ ملت در برابر توطئهها تا یأس کامل دشمن
… و هر انقلابى یک دوران سختى دارد، از این دوران باید عبور کند؛ بعد از عبور از دوران سختى، دورهی پابرجایى و آسایش و خوشیهاى حقیقى که ناشى از استقلال و آزادى و متّکى بودن به خود و متّکى بودن به خدا است [خواهد بود]. ملّت ایران در حال گذراندن این دوران است؛ تا آن روزى که دشمن بکلّى مأیوس بشود، ملّت ایران بایستى در مقابل هرگونه توطئهی دشمن، آگاهانه و هشیارانه مقاومت و ایستادگى کند. و شما نشان دادید که میتوانید این دورانهاى دشوار را طى کنید. و خدا را شکر میکنیم که به شما توفیق داد تا بیشترین مدّت سختى و دشوارى را بگذرانید؛ یعنى دوران جنگ هشتسالهی تحمیلى. و ملّت ما آبدیده شدند و جلوههاى برکات الهى در ارادهی مردم و روشنبینى مردم دیده …تسلیم نشدن ملت ایران در برابر زورگویی هیچ دولت و قدرتی
… خودش کشور را در دست گرفته و دست دشمنان را کوتاه کرده، همان اربابهاى دیروز و چپاولگران دیروز، چون امروز اینجا سفرهشان جمع شده، رفتهاند از طریق جلو انداختن عراق و کارهایى از این قبیل دارند روى ملّت ایران فشار میآورند. ما تسلیم بشویم؟ مگر میشود چنین چیزى؟ مگر ملّت بزرگ ایران قبول میکند که ما تسلیم زورگویى کسى بشویم؟ ما به فضل پروردگار در هیچ مسئلهاى تسلیم زورگویى هیچ دولتى و هیچ قدرتى -عراق که جاى خود دارد، حتّى آمریکا و ابرقدرتها و همهی آنها با هم- نخواهیم شد.سرنوشت متفاوت ملتی که از عزت خود دفاع نکند و عقب بنشیند
آن ملّتى که از عزّت و شرف خود دفاع نکند، از هدفهاى خود دست بکشد، از گردنکلفتهاى عالم بترسد و حرف خود را پس بگیرد و در میدان مواجهه عقبنشینى بکند، سرنوشت این ملّت چیز دیگرى خواهد بود؛ نتایجى که براى او حاصل میشود، غیر از آن چیزى خواهد بود که امروز براى ملّت ایران حاصل شده. این، نتیجهی کارهاى شما ملّت ایران است. و هر کسى و هر گروهى در میان این ملّت بزرگ که تلاش بیشترى کرده است، در افتخارات و پیروزیها سهم بیشترى دارد. خب، ما همین حرف را نقطهی شروع و عزیمت خودمان براى آینده قرار بدهیم. برادران عزیز! حرف یک کلمه است و این است که …امام مظهر مقاومت و صلابت در برابر زورگوییها
… ندادنِ به قدرتهاى بزرگ دارد؛ و ثابت هم کردیم که ما به هیچ قدرتى باج نخواهیم داد، از هیچ قدرتى مرعوب نخواهیم شد، بناى بر این نداریم که براى جلب محبّت یا همکارى قدرتهاى زورگوى عالم از مواضع بهحقّ خودمان تنزّل کنیم؛ این را ما در طول این ده سال نشان دادهایم. و امام فقید عزیز بزرگِ ما مظهر مقاومت در مقابل زورگوییها بود؛ آن صلابت تاریخىِ بینظیرِ امام را همه قبول دارند. و امام مظهر این نظام بود؛ امام که چیزى جداى از این نظام نبود. امام یعنى نظام جمهورى اسلامى؛ تبلور نظام جمهورى اسلامى بود. پس چهرهی امام و صلابت امام و موضع قاطع امام، یعنى چهرهی جمهورى اسلامى، صلابت جمهورى اسلامى و موضع قاطع جمهورى اسلامى. اصلاً انقلاب ما …مقاومتر شدن ملت ایران پس از فقدان امام
و امروز خداوند خودش خوب میداند که از صمیم قلب، در مقابل همهی خُصوم[7] جمهورى اسلامى، ما احساس قدرت و توان میکنیم. ما براى ایستادگى بر روى اصولمان و حرکت کردن در خطّ همان اصول و به سمت همان آرمانهاى اعلامشدهی همیشگیمان، هیچچیز کم نداریم. خیال نکنند دشمنان که چون ملّت ایران امامشان و رهبر کبیرشان را از دست دادند، قدرت مقاومتشان را هم از دست دادهاند؛ ابداً. مردم، امروز مقاومتر هم هستند. ماها -همهی ما- خوب احساس میکنیم که چون عنصر عظیمِ نیرومندِ مقتدرِ عزیزى را از دست دادیم باید جاى خالى او را با احساساتمان، با فکرمان، با تلاشمان، با همبستگیمان، با کارمان پُر کنیم. و ملّت ایران نشان داد که باید تحلیلگران سیاسىِ دستگاههاى استکبار در …ادامهٔ مقاومت مبارزان لبنان در شرایط سخت و بیدار شدن دیگران از آن
… حمایت میکنند قرار دارد. مبارزات شما مسلمانان موجب شد که آتش مقدّسى در خود فلسطین هم مشتعل شود و ما امروز احساس میکنیم که اگر لبنان و فلسطین با هم مظلوم قرار گرفتند، با هم [نیز] در مقابل اسرائیل ایستادهاند. ما همواره مسئلهی لبنان را مسئلهی خودمان میدانیم. شما در شرایط سختى مقاومت خودتان را ادامه دادید و نشان دادید که شایستهی [عنوان] مجاهد فیسبیلالله هستید. شکّى نیست که مقاومت و ثبات شما، دیگران را هم بیدار خواهد کرد. ما براى همهی مبارزان عزیز لبنانى احترام قائلیم؛ معتقدیم که مؤمنین شیعه و سنّى در نقاط مختلف باید همگام و همصدا باشند تا بتوانند توطئهاى که تجزیهی لبنان را هدف گرفته خنثى کنند.تحمل سختیها در راه خدا و به زانو درآوردن دشمن با استقامت
… مسئلهی اسرا مسئلهی انسانى است؛ امّا قدم اوّل براى حلّ این مسئلهی انسانى این است که عراق صادقانه بگوید چقدر اسیر ایرانى دستش هست؛ صلیب سرخ -که یک مؤسّسهاى است که باید بیطرف باشد- تاکنون این کار را انجام نداده. البتّه این هم بهخاطر مسلمان بودن ما است. ما در راه خدا و براى مسلمان بودن، از این چیزها زیاد تحمّل کردهایم، باز هم تحمّل میکنیم و به فضل پروردگار، با استقامتِ خودمان، آخر دشمن را به زانو در خواهیم آورد.افزایش استقامت مؤمنان در اثر فشار دشمن
… قضیّه، قضیّهی کاپیتولاسیون[2] بود، یعنى حاکمیّت قضائى دولت آمریکا در سایهی حکومت دستنشاندهی آمریکا در کشور ایران داشت استقرار پیدا میکرد؛ همان چیزى که بعد عرض خواهم کرد. اصلاً معناى استکبار و لازمهی استکبار همینجور چیزها است؛ مشخّصهی مستکبر همین است. امام در مقابل این حادثه موضع سختى گرفتند و بیانات امام در سرتاسر کشور پخش شد و دستگاه وابستهی به آمریکا احساس خطر کرد و با همان تشخیص غلطى که معمولاً اصحاب شیاطین دارند -که اوّلاً خیال میکنند فشار، مقاومتها را کم میکند، غافل از اینکه فشار بر مؤمنین، استقامتها را زیادتر میکند؛ ثانیاً تصوّر میکنند که شخص را باید از میان بردارند، غافل از اینکه جریان، جریان الهى است- امام را تبعید کردند و همان تبعید بود که تا هنگام بازگشت آن بزرگوار -در دوازدهم بهمن- ادامه پیدا کرد