تعیینکنندگی معیارهای جامعه در بهقدرترسیدن صالحان یا دنیاطلبان
… تقوا و بیاعتنایی به زخارف دنیا و شهوات شخصی بود و نتیجهاش آن حرکت عظیمی شد که مردم به سمت خدا کردند. در چنان وضعیتی، شخصیّتی مثل علیبنابیطالب (علیهالسّلام)، خلیفه شد. کسی مثل حسینبنعلی (علیهالسّلام) شخصیت برجسته شد. معیارها در اینها، بیش از همه هست. وقتی معیار خدا باشد، تقوا باشد، بیاعتنایی به دنیا باشد، مجاهدت در راه خدا باشد؛ آدمهایی که این معیارها را دارند، در صحنهی عمل میآیند و سررشتهی کارها را بهدست میگیرند و جامعه، جامعهی اسلامی میشود. اما وقتیکه معیارهای خدایی عوض شود، هر کس که دنیاطلبتر است، هر کس که شهوترانتر است، هر کس که برای بهدست آوردن منافع شخصی زرنگتر است، هر کس که با صدق و راستی بیگانهتر است، بر سرِ کار میآید، آنوقت نتیجه این میشود که امثال عمربنسعد و شمر و عبیداللهبنزیاد به ریاست میرسند و کسی مثل حسینبنعلی (علیهالسّلام)، به مذبح میرود، و در کربلا به شهادت میرسد! این، یک حساب دو دو تا چهار تا است. باید کسانی که دلسوزند، نگذارند معیارهای الهی در جامعه عوض شود. اگر معیارِ تقوا در جامعه عوض شد، معلوم است که انسان باتقوایی مثل حسینبنعلی (علیهالسّلام)، باید خونش ریخته شود. اگر زرنگی و دستوپاداری در کار دنیا و …
ارزش در اطاعت خدا، ایمان و دلسوزی برای جامعه، نه ظاهرآرایی
ارزش در اطاعت از خدا است، ارزش در ایمان است، ارزش در دلسوزى براى کشور و براى جامعه است، ارزش در شیک و پیک بودنِ آنجورى نیست. کسى که از لذّت شهوانىاش نگذشته، از خورد و خوراکش نگذشته، اصلاً نگاه نکرده به تکلیف سنگینش، او چه حق دارد که بگوید که من در این نظام کارهاى هستم؟ علمش هم در خدمت شکمش است، در خدمت زندگى شخصى خودش است، علمش هم براى خاطر مردم نیست، این چه [ارزشى دارد]؛ علمش هم …
جایگزینی معیارهای غلط سنجش افراد با معیار درست
… با این قطبنمای درست، جهتگیری کن. چیزی است که همه هم میفهمند، همه هم میتوانند بشناسند؛ امانتداری افراد را همه میتوانند بفهمند؛ امانتدار هست یا نیست، با یک امتحان معلوم میشود. راستگویی افراد را همه میتوانند تجربه کنند، با یک امتحان معلوم میشود. معیارها را اسلام عوض میکند، میگوید این معیاری که تو دستت داری، خیال میکنی هرکس نماز بیشتر خواند، این بهتر است و به خدا نزدیکتر است، این معیار، معیار درستی نیست. ممکن است کسی خیلی نماز بخواند، خیلی عبادت کند ـ مثلاینکه خوارج میکردند ـ اما از خدا دور باشد. (52/12/5)
تغییر معیارهای الهی، روی کار آمدن دنیاطلبان و لزوم جلوگیری دلسوزان از آن
… شخصیت برجسته شد. معیارها در اینها، بیش از همه هست. وقتی معیار، خدا باشد، تقوا باشد، بیاعتنایی به دنیا باشد، مجاهدت در راه خدا باشد، آدمهایی که این معیارها را دارند، در صحنۀ عمل میآیند و سررشتۀ کارها را بهدست میگیرند و جامعه، جامعۀ اسلامی میشود. اما وقتیکه معیارهای خدایی عوض شود، هرکس که دنیاطلبتر است، هرکس که شهوترانتر است، هرکس که برای بهدستآوردن منافع شخصی زرنگتر است، هرکس که با صدق و راستی بیگانهتر است، بر سر کار میآید. آنوقت نتیجه این میشود که امثال عمربنسعد و شمر و عبیداللهبنزیاد به ریاست میرسند و کسی مثل حسینبنعلی علیهالسلام به مذبح میرود و در کربلا به شهادت میرسد! این یک حساب دودوتا چهارتاست. کسانی که دلسوزند، نباید بگذارند معیارهای الهی در جامعه عوض شود.
ارزش در ایمان، تقوا و جهاد است
… کنید از اول، زندگی را ساده و بیتشریفات شروع کنید. طوری نباشد که از اول کار، تشریفات و زیادهخواهیها را وارد زندگی کنید. بدانید که ترجیح و ارزش پیش خدا، با پول و تشریفات و مهمانی اسرافآمیز و جشن گرفتن در هتلهای گرانقیمت نیست. اینها هیچ ارزشی پیش خدا ندارد. ارزش، در ایمان، در تقوا و در جهاد است.
تفاوت سنجش آسیب با معیار الهی و معیار مادی
… وَ فَضلٍ لَم یَمسَسهُم سوء»، مال همانهایى است که در راه خدا کشته شدند. کشته شدن در راه خدا که سوء نیست! توجّه کردید؟ پس معناى «لَم یَمسَسهُم سوء» این نیست که یک سیلى هم به ما نخواهد خورد؛ چرا، سیلى هم میخورد، بالاتر از سیلى هم میخورد؛ منتها این سوء نیست. با معیار الهى که نگاه کنید «لَم یَمسَسهُم سوء» و با معیارهاى بشرى و معیارهاى مادّى که نگاه کنید همهاش سوء است. امّا خداى متعال با معیارهاى خودش حرف میزند؛ با معیار محدود ما مادّىدلها و مادّىذهنها که حرف نمیزند. به هر حال انشاءالله خدا کمک میکند. حرکت شما [باید] براى قبولِ خدا باشد، براى رضاى خدا باشد، که در مناجات شعبانیّه میخوانیم: لا تَرُدَّنى فى حاجَةٍ قَد اَفنَیتُ عُمرى؛[6] آنچه ما عمرمان را براى آن فنا کردیم چیست؟ کسب رضاى الهى است انشاءالله؛ مغفرت الهى …
ارزش ایمان، تقوا، اخلاص و جهاد نزد امیرالمؤمنین (ع) بهجای پول و زور
… على اصلاً معناى حکومت را عوض کرد. تجسّم حکومت الهى، تجسّم آیات قرآن در میان مسلمین، تجسّم «اَشِدّاءُ عَلَی الکُفّارِ رُحَماءُ بَینَهُم»،[3] تجسّم عدل مطلق [بود]. کانَ یُقَرِّبُ المَساکین؛[4] فقرا را به خود نزدیک میکرد، ضعفا را مورد رعایت خاص قرار میداد. برجستگانى که با پول و زور و بقیّهى وسایلِ مطرح شدن، خودشان را بهناحق مطرح کرده بودند، در نظر على با خاک یکسان بودند. آنچه در چشم او و در دل او ارزش داشت، ایمان بود، تقوا بود، اخلاص بود، جهاد بود، انسانیّت بود. با این مبناهاى باارزش، امیرالمؤمنین کمتر از پنج سال حکومت کرد، [امّا] قرنها است دربارهى امیرالمؤمنین مینویسند و کم نوشتهاند و نتوانستهاند درست تصویر کنند و بهترینها معترف به عجز و تقصیر خودشان هستند.
تغییر معیارهای باطل بهعنوان همهٔ کار اسلام
اگر معیار تقوا در جامعه عوض شد، معلوم است که انسان باتقوایی مثل حسینبنعلی علیهالسلام باید خونش ریخته شود. اگر زرنگی و دستوپاداری در کار دنیا و پشتهماندازی[6] و دروغگویی و بیاعتنایی به ارزشهای اسلامی ملاک قرار گرفت، معلوم است که کسی مثل یزید باید در رأس کار قرار گیرد و کسی مثل عبیدالله، شخص اول کشور عراق شود. همۀ کار اسلام این بود که این معیارهای باطل را عوض کند...وقتی زور حاکم است، وقتی فساد حاکم است، وقتی دروغ حاکم است و وقتی بیفضیلتی حاکم است، کسی که دارای فضیلت است، دارای صدق است، دارای نور است، دارای عرفان است و دارای توجه به خداست، جایش در زندانها یا در مقتل و مذبح یا در گودال قتلگاههاست. وقتی مثل امامی بر سر کار آمد، یعنی ورق برگشت، شهوترانی و دنیاطلبی به انزوا رفت، وابستگی و فساد به انزوا رفت، تقوا روی کار آمد، زهد روی کار آمد، صفا و نورانیت آمد، جهاد آمد، دلسوزی برای انسانها آمد، رحم و مروّت و برادری و ایثار و ازخودگذشتگی آمد. امام که بر …
جابهجایی معیارها با حاکم شدن کسی که قرآن او را فاسق نامیده بود
… قرآن اسم این آقا را گذاشته است «فاسق»؛ چون یک خبری آورد و عدهای در خطر افتادند و بعد آیه آمد که «اِن جآءَکُم فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنوا» اگر فاسق یک خبری آورد، بروید تحقیق کنید، به حرفش گوش نکنید؛ آن فاسق، همین آقای ولید بود. این برای زمان پیغمبر است! ببینید معیارها و ارزشها و جابهجایی آدمها را! این آدمی که در زمان پیغمبر، در قرآن فاسق اسم آورده شده بود، همان قرآن را هم مردم هر روز میخواندند، حالا اینجا شد حاکم!