رفتن به محتوای اصلی

مشارکت مردم

نام‌های دیگر: مشارکت حداکثری، مشارکت سیاسی، مشارکت همگانی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

همکاری و حضور عموم مردم در انتخابات و کارهای کشور.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات— ۱۳۴۲/۰۷/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۴۲ تا ۱۳۶۶
۱۳۴۲۱۳۶۶

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

ما باید همان طوری که ملاحظه کردید که با کمک همه قشرهای ملت این پیروزی معجزه‌آسا را به دست آوردیم، کمک همگی بود که توانست یک همچو اعجازی را بکند و توجه به مبادی، حالا هم که باز بین راه هستیم و احتیاج داریم به اینکه از قدرتهایی که هست استفاده کنیم، باید گمان نکنیم که مطلب گذشته است. اینها که استفاده از این مملکت می‌کردند و چشم طمعشان باز از اینجا نبریده است، اینها در صددند که کارشکنیهایی بکنند و هر چه بتوانند نگذارند یک مملکت آرامی، یک مملکتی که خودش، خودش را اداره کند و خودکفا باشد، نگذارند که چنین چیزی پیش بیاید، و لهذا این توطئه‌ها را که می‌بینید پیش می‌آورند، کردستان را به آن صورت درست کردند و محتمل است که باز هم جاهای دیگر را. و ما باید با توجه به این معنا که ما بین راه هستیم و باز گرفتاری داریم، همه‌مان کمک کنیم. معنی کمک این نیست که شمایی که مامور شیر و خورشید سرخ[1] هستید یک کار دیگر انجام بدهید؛ معنی‌اش این است که آن کاری که به دست شماست خوب انجام بدهید.

شاهدها (۸۳ پاراگراف)

لزوم کمک همه در میانهٔ راه و معنای آن: انجام درست کار خود

… بکنند و هر چه بتوانند نگذارند یک مملکت آرامی، یک مملکتی که خودش، خودش را اداره کند و خودکفا باشد، نگذارند که چنین چیزی پیش بیاید، و لهذا این توطئه‌ها را که می‌بینید پیش می‌آورند، کردستان را به آن صورت درست کردند و محتمل است که باز هم جاهای دیگر را. و ما باید با توجه به این معنا که ما بین راه هستیم و باز گرفتاری داریم، همه‌مان کمک کنیم. معنی کمک این نیست که شمایی که مامور شیر و خورشید سرخ[1] هستید یک کار دیگر انجام بدهید؛ معنی‌اش این است که آن کاری که به دست شماست خوب انجام بدهید.

شکر نعمت ملت: شریک بزرگ دانستن مردم در حکومت

… آنها به میدان می‌روند و مردم با آن شور و شعف در جبهه و خارج جبهه دارند فداکاری می‌کنند. تکلیف ما با اینها چی هست؟ ما چه جواب بدهیم از این همه جهاتی که اینها عرضه می‌دارند؟ ما چی داریم که در جواب آنها بدهیم؟ مع ذلک، باید آن مقداری را که توان هست انجام بدهیم. شکر این نعمت به این است که ما مردم را شریک بزرگ بدانیم در این حکومت. حکومت نیست، باید همه خدمتگزار باشیم برای این ملت، برای این جوانها و برای این پیرها و زنها و مردها.

ناتوانی دولت به‌تنهایی و لزوم شرکت دادن مردم در همهٔ امور

مردم را در همه امور شرکت بدهیم. دولت به تنهایی نمی‌تواند که این بار بزرگی که الآن به دوش این ملت هست بردارد. همان طوری که ملاحظه می‌کنید چنانچه این شور و شعف ملت و جوانهای عزیز نبود، هیچ دولتی نمی‌توانست مقابله کند با این قدرتهایی که همه قدرتشان را، قوه‌شان را پهلوی هم گذاشتند و به ما حمله کردند. بدون اینکه این ملت همراهی کند ما نمی‌توانستیم کاری بکنیم. هر چی داریم …

ناممکن بودن ادارهٔ صحیح کشور بدون شرکت مردم و خدمت‌گزاران

… لفظ و شعار بیرون برویم و به مرحله عمل برسیم؛ یعنی هر وزیری در وزارتخانه خودش واقعاً بین خودش و خدا، خودش را موظف بداند به اینکه آن پرسنل آنجا را، هر کس در تحت نظر او هست، آنها را بسیج کند به اینکه با مردم رفتار خوب بکنند و با مردم رفتار سالم داشته باشند. و همین طور شرکت دادن مردم را در امور، این را کراراً گفتم، شما هم خودتان گفتید که یک کشوری را که بخواهید اداره بکنید، یک دولت تا شرکت مردم نباشد نمی‌شود اداره صحیح بشود. وقتی بنا شد که مردم شرکت کردند در کارها، شما شرکت دادید مردم را، آنهایی که الآن خدمت می‌کنند و سابق هم خدمت کردند به شما، به ما، به همه، به اسلام و شما را رساندند به اینجا، آنها را کنار نگذارید، رد نکنید، آنها را وارد کنید در کار. وقتی وارد کردید در کار و آنها دیدند که شما می‌خواهید همکاری کنید با آنها، آنها هم همکاری می‌کنند با شما. و بی‌همکاری امثال بازار، کارگرها- نمی‌دانم- زارعین، بدون این قشرهای مختلفی که هستند کار از پیش نمی‌رود، باید آنها هم وارد باشند در کار و کمک کنند. کارهایی …

دولتی نکردن همه‌چیز و شرکت دادن مردم و بازار

و دنبال این نباشید که هی هر چیزی را دولتی‌اش کنید. نه، دولتی در یک حدودی است، آن حدودی که معلوم است، قانون هم معین کرده و لیکن مردم را شرکت بدهید، بازار را شرکت بدهید. در کارخانه‌ها خیلی نظارت بکنید به اینکه هیچ اجحافی به کارگرها در آنجا نشود. کارمندان خودتان را، همه اینها را وقتی که با هم بکنید و محبت ببینند از شما، عمده این است که روح محبت از شما ببینند، وقتی دیدند شما محبت به آنها دارید، آنها هم به شما محبت پیدا می‌کنند، …

رأی‌دادن بدون فشار و تبلیغات، دلیل تحول بزرگ کشور

… از هیچ فشاری هم نداشت، در ادعای کاذب خودش نتوانست ادعا کند که ما هشت میلیون داشتیم، شش میلیون! مبالغه‌اش و دروغش و همه بساط که روی هم ریخته‌ شد، گفت شش میلیون! و آن وقت هم راجع به شش میلیون هیاهو می‌کردند که ای! شش میلیون رای دادند، با اینکه دروغ می‌گفتند. شما بدون اینکه یک فشاری باشد که بیایید حتماً شما رای بدهید، وارد بشوید رای بدهید و بدون تبلیغات قبلی، امسال اصلًا تبلیغاتی در کار نبود. این جمعیت که این طور اجتماع کرد که نظیرش به حسب مقایسه در دنیا نیست، این دلیل بر یک تحول بزرگی است که در کشور ما واقع شده. از اینجا بروید در جبهه‌ها.

مسئولیت الهی آحاد در صورت لطمهٔ عدم مشارکت به نظام

… انتخابات رئیس جمهور است. من کار ندارم کی رئیس جمهور می‌شود، به من مربوط نیست، من خودم یک رای دارم به هر که دلم می‌خواهد می‌دهم، شما هم همین طور. اما اگر بخواهید در مقابل دنیا اظهار حیات بکنید که بگویید ما بعد از گذشتن چندین سال زنده هستیم، باید مشارکت کنید. اگر- خدای نخواسته- از عدم مشارکت شما یک لطمه‌ای بر جمهوری اسلامی وارد بشود، بدانید که آحاد ما، که این خلاف را کرده باشیم- خدای نخواسته- مسئول هستیم؛ مسئول پیش خدا هستیم. مساله، مسئله ریاست جمهور نیست؛ مساله، مسئله اسلام است؛ مساله، مسئله قواعد اسلام است؛ مساله، مسئله حیثیت اسلام است و مسئله‌ای است که باید ما همه به آن اهمیت بدهیم و بیشتر از هر وقت و بیشتر از هر سال و هر دوره باید ان شاء الله، شرکت بکنیم و امیدوارم که همه شرکت …

ماندن در میدان حتی در صورت نبودن نتیجه مطابق میل

… که حتی با ماها بد هستند، خوب، ما بد، اسلام که بد نیست. اگر دیدند که رای دادن به رئیس جمهور، هر که می‌خواهد باشد، اجتماع در جمعیت مسلمین که هست، این اسباب تقویت اسلام است، آنهایی که به اسلام عقیده دارند، باید خودشان هم بیایند در میدان و بیایند رای بدهند. این طور نباشد که حالایی که مطابق میل من نشده، من کنار بروم. نخیر، انسان باید مطابق میلش هم که نباشد، مع ذلک، در میدان باشد. مرحوم مدرس- رحمه الله- گفته بود که من با جمهوری مخالفم- آن وقت مخالفت با جمهوری یک چیزی بود که واضح بود باید بشود؛ برای این که آنها می‌خواستند بساط درست کنند- گفت من با، گفته بود من با جمهوری مخالفم، لکن اگر جمهوری شد، کنار نمی‌روم، من در میدان هستم، من …

شرکت‌نکردن معتقدان به نظام، دلیل نپذیرفتن جمهوری اسلامی

موافق میل من است، خوب، خدمت می‌کند؛ موافق میل من هم نیست، خدمت به اسلام است، خدمت به جمهوری اسلامی است. کسانی که جمهوری اسلامی را صحیح می‌دانند، و لو با افراد مخالف هستند، اینها هم باید شرکت بکنند. اگر شرکت نکنند، دلیل بر این است که جمهوری اسلامی را قبول ندارند. من از خدای تبارک و تعالی تقاضا دارم که ما را موفق کند که همه ما به خدمت به اسلام موفق بشویم و امیدوار است که رزمندگان ما را هم در جبهه‌ها تقویت کند، همان طوری که قوی هستند بیشتر تقویت کند و خداوند همه ما را تابع احکام اسلام قرار بدهد.

ناتوانی دولت محدود از خدمت بدون حضور جمعیت در صحنه

… انجام بدهند- که برای مردم نمی‌خواستند کار کنند؛ آنها می‌خواستند برای اربابهای خودشان کار بکنند، و روی آن مبنا مجهز برای آن جهت بودند. اما کاری به این نداشتند که حالا در بلوچستان چه می‌گذرد، در کرمان چه می‌گذرد، در جاهای دیگر چه می‌گذرد؟ به آن کاری نداشتند. و شما که می‌خواهید برای همه خدمت بکنید، برای چهل میلیون جمعیت، یک دولت محدود نمی‌تواند کار بکند، باید چهل میلیون جمعیت را در صحنه نگه دارد. و نگهداری به این است که شما بازار را می‌خواهید نگه دارید، بازار را شریک کنید در کارها، بازار را کنار نگذارید. یعنی، کارهایی که از بازار نمی‌آید و معلوم است که نمی‌تواند بازار انجام بدهد، آن کارها را دولت انجام بدهد. کارهایی که از بازار می‌آید، جلویش را نگیرید، یعنی، مشروع هم نیست. آزادی مردم نباید سلب بشود، دولت باید نظارت بکند. مثلًا، در کالاهایی که می‌خواهند از …

ناکامی دولت در تجارت و صنعت بدون شریک‌کردن مردم

همچو نیست که آزادشان کنید که فردا بازارها پر بشود از آن لوکسها و از آن بساطی که در سابق بود. اما راجع به تجارت، راجع به صنعت، راجع به اینها اگر مردم را شریک خودتان نکنید، موفق نخواهید شد. یعنی نمی‌شود یک جمعیت کثیری را بدون شرکت خود جمعیت، بدون شرکت، مثل این است که ما بخواهیم کشاورزی را ما، خود دولت بکند، خوب! دولت که نمی‌تواند کشاورزی بکند. کشاورزی را دولت باید تایید بکند تا کشاورزها کشاورزی کنند. تجارت هم همین جور است. صنعت هم همین جور است.

امید به حضور دوبارهٔ ملت پای صندوق‌ها بدون هیچ الزام

… و باید انتخابات بعد از چند روز دیگر با جدیت آقایانی که دست اندر کار هستند، مثل وزیر کشور و مثل شورای نگهبان، بزودی این امر شروع بشود که مجلس ما، ایران ما یک روز بدون مجلس نباشد. و آقای امامی[4] مژده این معنا را الآن به من دادند که نه، همین طور خواهد شد. و من امیدوارم که ملت‌ ایران به همان طوری که این دفعه آمدند پای صندوقها، این دفعه دیگر هم بیایند و آراء خودشان را در صندوقها بریزند، و قدر این آزادی را بدانند که تحت تاثیر هیچ کس نبودند و احدی در سرتاسر ایران الزام نکرده است کسی را که رای به این بده یا به او بده. الزام به رای دادن هم نکرده است، لکن تکلیف شرعی گفته است.

شرکت در انتخابات وظیفه‌ای الهی، ملی و انسانی

… بگویند ما انتخاب کنیم برای کی. انتخاب می‌کنند برای خودشان. پیشتر این حرف بود که خوب، به ما چه ربط دارد انتخابات، به ما کاری ندارند، آنها به مصالح ما کاری ندارند. اما امروز این حرف نیست، مردم شرکت می‌کنند و من امیدوارم که هر چه بیشتر شرکت بکنند در انتخابات. این وظیفه‌ای است الهی، وظیفه‌ای است ملی، وظیفه‌ای است انسانی، وظیفه‌ای است که ما باید عمل به آن بکنیم، همه‌مان باید در انتخابات شرکت بکنیم. شما باید در حسن جریان انتخابات جدیت بکنید، و مردم هم ان شاء الله وارد بشوند و رای بدهند. و شما منتظر این نباشید که انتخاباتی که می‌کنید بعدها به شما چیزی نگویند، و لو می‌گویند این معلوم است، یعنی به شما نه، به همه می‌گویند، «نه، انتخابات چیزی نبود و مردم هم …

وابستگی نظام و اجرای احکام به دخالت اقشار و روحانیون

… از هر قشری از اقشار، چه فرهنگی، چه کارگری، چه اداری و بازاری و چه غیر اینها، نیز از دخالت کناره گرفتند یا بر کنارشان کردند؛ و آن شد که شد. اکنون ما باید از آن توطئه‌ها و مفاسدی که از انزوای متدینین پیش آمد و سیلی‌ای که اسلام و مسلمین خوردند عبرت بگیریم؛ و بدانیم و بفهمیم که نظام اسلام و اجرای احکام آسمانی آن و مصالح ملت و کشور اسلامی و حفظ آن از دستبرد اجانب بستگی به‌ دخالت اقشار ملت و بویژه روحانیون محترم و مراجع معظّم دارد. و اگر خدای نخواسته بر اسلام یا کشور اسلامی، از ناحیه عدم دخالت در سرنوشت جامعه، لطمه و صدمه‌ای وارد شود، یک یک تمام ملت در پیشگاه خدای قهّارِ توانا مسئول خواهیم بود؛ و نسلهای آینده، که ممکن است از کناره‌گیریهای کنونی مورد هزار گونه تجاوز واقع شوند، ما را نبخشند. پس، یکی از وظایف مهم شرعی و عقلی ما برای حفظ اسلام و مصالح کشور، حضور در حوزه‌های انتخابیه، و رای دادن به نمایندگان صالح کاردان و مطلع بر اوضاع سیاسی جهان و سایر …

تکلیف‌بودن شرکت در انتخابات و خلاف مصالح اسلام بودن کناره‌گیری

… را در سرتاسر کشور دارند، همه‌تان موظفید به اینکه در این امر دقت کنید که خوب انجام بگیرد، نبادا یک وقت خدای نخواسته، یک تقلبی در کار بیاید، نبادا خدای نخواسته یک اشخاص نابابی خودشان را عوضی جا بزنند که از این معانی بسیار خواهد بود. اینها تکلیف شماست که بکنید. مردم هم خودشان مکلفند به اینکه هم شرکت کنند در انتخابات. نروند کنار، تکلیف است، حفظ اسلام است، رفتن کنار خلاف تکلیف است، خلاف مصالح اسلام است.

دعوت به شرکت در انتخابات و تشخیص افراد لایق

… اینکه مثلًا یک چیز اعوجاجی از یک نفر می‌بیند یا از یک گروهی می‌بیند کنار برود، این بر خلاف مصالح اسلام عمل می‌کند. این معانی در صدر اسلام هم بوده است، در زمان ائمه ما هم بوده است. خوب، همه اینها بوده لکن آنها کنار گرفتند، آنها مشغول فعالیت خودشان بودند. به مردم عرض می‌کنم شرکت کنید در این انتخابات و تمیز بدهید اشخاصی را که لایق‌اند برای این مقام. مقدّرات کشورتان را به دست کسانی بدهید که برای کشور شما مفیدند از حیث سیاست، از حیث اقتصاد، از حیث همه چیز. اگر مسامحه بکنید و امروز هم کسی نفهمد، خدا هست، خدا می‌داند و می‌بیند. شما در محضر خدا هستید هر جا هستید. همه خلق الله در محضر خدا هستند هر جا هستند. بر فرض اینکه من یک کار خلاف کردم اسلام که خلاف نکرده است، شما برای اسلام کار بکنید، چکار دارید که فلان آدم بد …

مسئولیت همهٔ قشرها؛ عدم حضور گاه در رأس گناهان کبیره

از این قرار، عدم دخالت ملت از مراجع و علمای بزرگ تا طبقه بازاری و کشاورز و کارگر و کارمند، همه و همه مسئول سرنوشت کشور و اسلام می‌باشند؛ چه در نسل حاضر و چه در نسلهای آتیه؛ و چه بسا که در بعض مقاطع، عدم حضور و مسامحه، گناهی باشد که در راس گناهان کبیره است. پس علاج واقعه را قبل از وقوع باید کرد، و الّا کار از دست همه خارج خواهد شد. و این حقیقتی است که بعد از مشروطه لمس نموده‌اید و نموده‌ایم. چه هیچ علاجی بالاتر و والاتر از آن نیست که ملت در سرتاسر کشور در کارهایی که محول به اوست بر طبق ضوابط اسلامی و قانون اساسی …

دخالت در امور سیاسی سالم و اجتماعی، وظیفه در حکومت اسلامی

… خصوصاً محرومان و مستمندان که در جامعه‌ها مظلوم و بی‌پناهند، هر چه توان داری در خدمت اینان- که بهترین زاد راه تو است و از بهترین خدمت‌ها به خدای تعالی و اسلام عزیز است- به کار بر و هر چه توانی در خدمت مظلومان و حمایت آنان در مقابل مستکبران و ظالمان کوشش کن. دخالت در امور سیاسی سالم و اجتماعی یک وظیفه است در این حکومت اسلامی، و کمک به متصدّیان امر و دولت مردان وفادار به جمهوری اسلامی نیز یک وظیفه اسلامی- انسانی- ملّی است که امیدوارم ملت شریف و بیدار از آن غفلت نکنند و همان گونه که تا کنون در صحنه حاضر بودند و هستند و با کمک آنان حکومت اسلامی و جمهوری می‌توانست استقرار و استدامه پیدا کند از این پس نسل حاضر و نسل‌های آینده با وفاداری بر آن و پشتیبانی از آن، هر چه بیشتر استقرار یابد و ادامه داشته باشد. و همه باید بدانیم که تا بر عهد خداوند تعالی باقی باشیم خداوند از ما پشتیبانی می‌فرماید و همان گونه که تا کنون توطئه‌های تبهکاران داخل و خارج را به طور معجزه‌آسا خنثی فرموده، از این پس إن شاء اللّه تعالی با تاییدات خود خنثی خواهد فرمود.

لزوم همکاری همگان در رفع مشکلات کشور و پیشبرد اهداف اسلام

ملت عزیز با توجه به اینکه قدرتهای جهنمی از هر طرف در صدد به شکست کشاندن جمهوری اسلامی، که دست آنان را از چپاول اموال این ملت مظلوم کوتاه کرده می‌باشند، باید همگی تشریک مساعی در رفع مشکلات کشور عزیز نمایند و در پیشبرد اهداف اسلام بزرگ از هیچ کوششی دریغ ننمایند، و هر گروه و دسته‌ای در هر مقام، در این هدف عالی اسلامی کوشا باشند.

همراهی و هم‌فکری ملت با متصدیان مشکلات جنگی، اقتصادی و فرهنگی

و ملت شریف که انقلاب اسلامی را به پیش بردند، در تمام مشکلات جنگی و نظامی و اقتصادی و فرهنگی با متصدیان این امور همراهی و همفکری نمایند.

دعوت همهٔ زنان و مردان به شرکت در انتخابات

6- امید است ملت مسلمان ایران در این امر حیاتی که سرنوشت جامعه به آن مرتبط است شرکت کنند و روز جمعه همه قشرها زن و مرد بپاخیزند و به سوی صندوقها بروند و رای خود را بدهند.

درخواست شرکت عمومی در انتخابات برای ناامیدکردن دشمنان به‌ویژه آمریکا

… آستانه شکست نهایی یافته‌اند از هیچ تشبثی دست بردار نیستند که جوانان عزیز ما که به همت والای خود نهضت اسلامی را پیش برده‌اند، در این مرحله نهایی سردی و سستی از خود نشان دهند و تحت تاثیر این شایعه‌ها واقع شوند، و از شرکت در این امر حیاتی اسلامی خودداری کنند. این جانب که عمر نالایق خود را برای خدمت به اسلام و ملت شریف در طَبَق اخلاص تقدیم می‌کنم، امید است تقاضای متواضعانه و استدعای خیرخواهانه‌ام را بپذیرید، و با شرکت عمومی خود در انتخابات، قطع امید دشمنان جمهوری اسلامی و وابستگان به رژیم منحط سابق و هواخواهان آن؛ خصوصاً دولت امریکای ستمکار را بنمایید. عزیزان من! که امید نهضت اسلامی به شماست، در روز تعیین سرنوشت کشور بپاخیزید، و به صندوقها هجوم آورید و آرای خود را در آنها بریزید، و با کمال آرامش و مراعات کامل اخلاق انسانی- اسلامی، این امر مشروع را انجام دهید. من نیز با حال‌ نقاهت،[1] خود را برای شرکت مهیا می‌نمایم.

درخواست شرکت پرشور ملت در انتخابات و پرهیز از سستی و بی‌تفاوتی

3- این جانب از ملت شریف ایران تقاضا می‌کنم که در این امر مهم حیاتی، سستی و بی‌تفاوتی از خود نشان ندهند. و انتظار دارم همان طوری که با شور و شعف به پای صندوقهای رای برای تصویب جمهوری اسلامی رفتند، در این امر نیز با جدیت و علاقه به اسلام، شرکت کنند؛ که خداوند متعال با آنان است و پیروزی نصیب ملت شریف‌ مسلمان است.

وظیفهٔ خود ملت در انجام کارها در دوران انقلاب و ناتوانی دولت به‌تنهایی

… این امور، و می‌خواهند که شما را از کار بازدارند، از پیش خودتان آنها را بیرون برانید. راه ندهید پیش خودتان. اگر اشخاصی در آنجا هستند که می‌خواهند نگذارند کارها انجام بگیرد معرفی کنید به آن اشخاصی که متصدی کارند. آنها را کنار بگذارند و خودتان باید کمک بکنید. الآن خود ملت باید در همه امور کمک بکند. در یک وقت انقلابی ملت خودش باید قیام کند تا اینکه کارها را انجام بدهد. اگر ملت بنشیند کنار و بخواهد دولت یک کاری را بکند، دولت همچو قدرتی ندارد. در مواقع انقلاب که همه دشمنها، آنهایی که چپاولگر بودند و دستشان کوتاه شده است، در توطئه هستند، نمی‌تواند یک قشر کار را انجام بدهد، این به عهده خود ملت است. همه ما مکلف هستیم که در امورمان با جدیت و اتکال به خدا پیش برویم. خداوند شما را ان شاء الله موید و منصور قرار بدهد و همه آقایانی که از اطراف آمدند و اینجا هستند، از همه تشکر می‌کنم و به همه دعا می‌کنم و خدمتگزار همه هستم.

تلاش همگانی برای نجات کشور مانند سرنشینان کشتی در خطر غرق

… دارد پیش می‌آید، یک گرفتاری برای کشور دارد پیش می‌آید، در معرض این است که مفسدها افساد بکنند و بخورند این کشور را. برگردانند به حال دیگر، که همه چیزمان از بین برود، روز این نیست که ما بنشینیم بگویم که حقوقم کم است. خانه‌ام چه جوری است. الآن روز این نیست. باید الآن ما این کشتی که از همه اطراف موجهای بسیار خطرناک به آن متوجه است، ما باید ننشینیم حالا که، همان نظیر خود کشتی، حالا اگر چه یک عده‌ای در کشتی بودند و کشتی افتاد به خطر غرق، آن وقت اینها بنشینند بگویند که‌ خانه‌مان چه جوری است! هیچ کس نمی‌نشیند. همه در صدد این هستند کشتی را نجات بدهند. یک وقت که یک کشوری مبتلا شده است به یک همچو مسائل، مثل الآن که کشور ما مبتلاست به مواجهه‌ای با یک قدرتی که تمام تبلیغات دنیا را دستش هست. دولتها هم الّا نادر، همه همراه او هستند. یک همچو موقعی ملت ما نباید در فکر این باشد که حالا در اداره که من می‌روم جایم …

تکلیف همگانی به بی‌تفاوت نبودن در امور سرنوشت ملت و اسلام

این یک تکلیفی است برای همه ما که راجع به اموری که مربوط به سرنوشت ملتمان، مربوط به اسلام است، ما بی‌تفاوت نباشیم. بلکه با تمام قوه‌ای که داریم تعقیب کنیم که ان شاء الله مسائل تمام بشود؛ و قانون تصویب بشود. نه همین که اکثریت داشته باشند. آن اکثریتی که رفراندم داشت، ما آن اکثریت را طالبیم. و الّا اکثریت که معلوم است، اکثر مردم مسلم‌اند.

لزوم کمک همگان و نسپردن همهٔ کارها به دولت

… کس می‌پرسیم که خوب، شما اسفالت می‌گویید نداریم، از کِی نداری؟ می‌گفت: اصلش از اول هیچ برای ما اسفالت درست نکرده‌اند. راست هم می‌گویند. خوب، آنها نکردند و خراب گذاشتند و رفتند، از ناحیه انقلاب این ضرر وارد نشده، منتها شما می‌گویید باید انقلاب این کار را بکند. انقلاب مال همه شماست، انقلاب را همه شما کردید، مملکت هم مال همه شماست. همه باید کمک بکنید. دولت هم یکی است. ننشینیم ما به اینکه همه کارها را دولت بکند. آن کارهایی که شده است که از ناحیه‌های مختلف، باز می‌آیند به ما می‌گویند که فلان کارها شده است، چقدر عمارت ساخته شده، چقدر خانه برای مستضعفین ساخته شده، چقدر زمینها اسفالت شده است، چقدر زمینها را دِرو کرده‌اند، چقدر این جهاد سازندگی خدمت کرده، اینها را هیچ ذکر …

وظیفهٔ همهٔ قشرها در ادارهٔ کشور با همکاری یکدیگر

… من دعاگوی همه هستم و شما احتمال این را بدهید که اگر به من بگویند خدمتگزار، بهتر از این است که بگویند رهبر. رهبری مطرح نیست، خدمتگزاری مطرح است. اسلام، ما را موظف کرده که خدمت بکنیم. خدمتگزاری مطرح است. پیش ما. ما همه با هم، هم مجتمعاً با هم، دست به دست هم. از پاسدارهای عزیز تا اهل علم عزیز، تا اهل منبر عزیز، تا اهل کمیته‌ها، تا اهل همه، ما همه ملت با هم. یک مملکتی است، مال همه است. همه موظفیم که این مملکت را خودمان اداره بکنیم. حالا دیگر مال خودمان است، منافع مملکت ما را دیگر امریکا نمی‌تواند ببرد، انگلستان هم نمی‌تواند ببرد. منافع مال خودتان است، مملکت هم مال خودتان است. خودمان باید زحمتش را بکشیم و کشت بکنیم و منافع‌اش را برای خود ملت‌مان باشد. ان شاء الله خداوند تاییدتان کند.

تعلق کشور به همه و لزوم خدمت همگان به‌جای طلبکاری

… کلنگ برداشتند و خراب کردند. مملکتی که پنجاه سال خراب شده است که نمی‌شود [طرف‌] هشت ماه شما هر چه دلتان بخواهد توی سینی بگذارند جلویتان تعارفتان بکنند! خودتان باید خدمت بکنید. شما خودتان را کنار نگذارید و بگویید نکردند. بگویید نکردیم. ما باید بگوییم چه کردیم. مگر این مملکت مال وزیر است. مگر مملکت مال امیر است. مگر مملکت مال روحانی است. مملکت مال همه است. همه باید بگوییم چه کردیم. ننشینید هی بگویید چه کردند. آنها هم مثل شما می‌مانند. مثل سابق نیست که یک هیات حاکمه‌ای باشد که همه چیز باید دست او باشد، و شما هم قدرت نداشته باشید که هیچ کاری بکنید و هیچ حرفی بزنید؛ همه منافع هم تو جیب او برود. سابق این طور بود که …