رفتن به محتوای اصلی

مسئولیت‌پذیری

نام‌های دیگر: مسئولیت گفتار، مسئولیت‌های حکومتی، مسئولیت‌پذیری مردم، احساس مسئولیت

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

احساس وظیفه و پذیرش بار کارها از سوی افراد و گروه‌ها در برابر خدا و جامعه.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:گفتگو با علی امینی (نخست وزیر) در مورد مشکلات و نابسامانی‌های جامعه «1»— ۱۳۴۰/۱۰/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۴۰ تا ۱۳۶۵
۱۳۴۰۱۳۶۵

فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سال‌ها

شاهدها (۷۱ پاراگراف)

مسئولیت فرماندهان در پیشگاه خدا برای کارهای زیردستان

… اشخاصی که دارند بر خلاف اسلام، بر خلاف موازین اسلام دارند پخش می‌کنند حرفهایشان را، تصفیه این است که اینها را خارج کنند. در هر صورت این یک وظیفه‌ای است برای همه شما آقایان. فقط من مسلمان نیستم که شما هم مسلمانید. یعنی وظیفه‌ای است برای شما که فردا می‌گیرند. شما را خدا می‌گیرد، شما را، شمایی که یک عده‌ای از پاسبانها در تحت نظرتان بود. آقایی که یک عده‌ای از پاسبانها در نظرِتان بود، در تحت سیطره‌تان بود، این کار را کردند. شما مسئولید. فردا حساب هست آقا در کار. همین طوری که نیست، حساب در کار است. اگر از این جا هم نمی‌ترسید از آنجا بترسید. من هر کاری دلم می‌خواهد بکنم، آقا هم هر کاری دلش می‌خواهد، شما هم هر کاری، پاسبانها هم اعتنا نکنند، به شما پاسدارها هم اعتنا نکنند، شما هم ساکت بنشینید، نه آقا، این طور نیست، تصفیه …

انجام درست کار هر کس در جایگاه خود بی‌آنکه به دیگری واگذارد

… و رفتند. یعنی هر جا دست بگذاری‌ خرابی است. چه کسی باید این را درستش کند؟ شما خیال کردید که یک قدرتی می‌تواند این را درست کند الّا ملت؟ ملت یک قدرت بزرگی است. اگر بخواهد یک کاری بکند، چون یک سی و پنج میلیون- فرض کنید- قیام به یک امری بکند، آسان عمل می‌شود. اگر بخواهد هر قشری بگذارد گردن دیگری، شما بگویید خوب، دولت این کار را بکند، دولت بگوید ملت، نمی‌شود. باید همه دست به هم بدهیم، و هر کس در هر جا هست خوب کار بکند. هر کس هر چیزی را که مشغولش هست؛ همان پست خودش را خوب انجام بدهد، نگاه نکند که کی می‌کند یا نه، این لازم نیست که شما بروید مناقشه کنید که در عدلیه چه خواهد شد. در نظام، در فرض کنید، که در دادگستری چه خواهد شد. اینها به ما ربط ندارد ما پزشکیم. کار پزشکیمان را خوب می‌کنیم. کسان دیگر نمی‌کنند خلاف وظیفه می‌کنند. آنها هم که در دادگستری است باید کار خودش را خوب انجام بدهد. آن شبیه‌خوانهای سابق را یادتان است که شبیه …

لزوم احساس مسئولیت هر فرد نسبت به خود و کارهای دیگران

وضع این طور بود و بحمد الله شما موانع را مرتفع کردید. آنهایی را که نمی‌گذاشتند کار انجام گیرد، مرتفع شدند. حالا دیگر دست خودمان است، و باید همت کنید برای ساختن یک کشوری که خرابه بود، همت لازم دارد. و مهم این است که افراد، هر یک خودشان را مسئول بدانند. هم مسئولِ خودشان بدانند، هم مسئولِ کارهای دیگران.

انجام درست کار خود و هدایت همکاری که کارش را خوب انجام نمی‌دهد

مسئول خودشان که کاری که به آنها محوَّل می‌شود، مثل مثلًا شماها که در شهرداری اهواز هستید. هر کاری که محوَّل به هر فردی است، منتظر این نشود که یک کس دیگری کاری بکند. این باید کار خودش را خوب انجام بدهد، و اگر چنانچه دید آن برادرش، آن رفیقش کارش را خوب انجام نمی‌دهد، مسئول او هم هست، باید او را هدایت کنند، کُلُّکُمْ راعٍ،[3] همه باید مراعات بکنید، و همه‌تان هم مسئولید، همه ما مسئولیم. یک مملکتی را باید خود شما اداره کنید. باید خود ملت اداره کنند، و مع الاسف الآن گروههای مختلفی با عقاید مختلفی که بسیارشان خدمتگزاران همان رژیم سابق بودند یا خدمتگزارهای‌ خارجیها هستند- اجنبیها هستند- بین مردم در تمام قشر مملکت افتادند به طریقهای مختلف، به …

پرسش از وظیفهٔ خود به‌جای طلبکاری از دیگران

آقا، ما باید به شما بگوییم که خوب، شما برای ما چه کردید؟ ما این قدر زحمت کشیدیم، حبس رفتیم، شما هم حبس رفتید، ما هم حبس رفتیم، چرا شما به ما می‌گویید که برای ما چه شده. ما به شما می‌گوییم شما برای ما چه کردید؟ فرقی نمی‌کند، همه‌مان باید بگوییم که ما باید چه بکنیم. بگویید «باید چه بکنیم».

تکلیف هر فرد به خوب انجام دادن کار خود بی‌انتظار از دیگران

تکلیف ما چیست؟ تکلیف هر یک از ما و هر یک از افراد ملت این است که آن کاری را که می‌کند خوب انجام بدهد. شما متوقع این نباشید که استاد چه جور هست. آن را هم باید دنبالش باشید، اما نایستید به اینکه او عمل خوب بکند. خودت اول عمل خوب را بکن، اول خودمان، از خودمان شروع بشود، تا برسد به جامعه‌مان.

خوب انجام دادن کار محول به هر فرد و صنف، راه اصلاح سریع ملت

تکلیف ما این است که اولًا هر کاری که محوَّل به ماست خوب انجام بدهیم. محصِّلید، خوب تحصیل کنید. معلِّمید، خوب تعلیم کنید. استادید، خوب استادی کنید. کارگرید، خوب کار بکن. کشاورزید، خوب کشاورزی بکن. ملایی، خوب ملایی بکن. هر چی هستی، همان کاری که به تو محوَّل است او را خوب انجام بده. اگر یک ملتی یک همچه هوشیاری برایش پیدا شد که هر شخصی کار خودش را خوب انجام بدهد، یک ملت اصلاح می‌شود؛ زود هم اصلاح می‌شود. اما اگر من بنشینم برای اینکه یکی دیگر کار بکند، شما بنشینید که من کار بکنم، من بنشینم شما کار بکنید، نه من کار انجام می‌دهم، نه شما انجام می‌دهید. منتظر نباشید دیگران برای شما کار بکنند. این انتظاری بود که ما منتظر باشیم امریکا برای ما دلسوزی بکند؛ منتظر …

لزوم انجام خوب وظیفهٔ هر کس در جایگاه خود، از جمله در فرهنگ

… بکند؟ این سد شکسته، پشت این سد همه چیز خراب است. خوب، نمی‌توانند انجام بدهند. این باید با کمک همه قشرها انجام بگیرد. یعنی هر کس مشغول هر کاری هست آن کار را خوب انجام بدهد. من نمی‌گویم شما باید بروید مثلًا یک اداره مالیه را درست بکنید. نه، این درست نمی‌شود. شما باید در فرهنگ که هستید، فرهنگ را خوب انجام بدهید. هر شخص وظیفه خودش را در آن پستی که دارد خوب انجام بدهد. و دو چشمی هم مواظب این باشد که کلاهِ غربی سرش نرود، ما بازی خور هستیم.

تکلیف همگان به اصلاح دسته‌جمعی کشور بدون واگذاری آن به دولت یا روحانیت

… اسم صنعتی کردن مملکت و این حرفهای مزخرفی که هی گفتند و تبلیغ کردند و ما را خواب کردند. این دیوار شکست، آن طرف این دیوار را وقتی که نگاه کردیم دیدیم هیچ نداریم، هر چه داریم فاسد است. شما یک چیزش را دیدید؛ هر جا بروید همین است، فاسد است، لکن عذر نمی‌شود این. ما باید همه‌مان، همه باید دست به دست هم بدهیم و یک همچو مملکت فاسدی را دسته جمعی درستش بکنیم. نه شما دنبال این باشید که مثلًا دولت درست بکند؛ نه دولت دنبال این باشد که روحانیت درست بکند و نه هر دوشان دنبال این باشند که کسان دیگری درست بکنند؛ همه باید بکنند؛ یعنی همه مکلف، کُلُّکُمْ راعٍ وَ کُلُّکُمْ مَسْئُولٌ[1].

تکلیف هر فرد به درست ساختن جایگاه خود، از تربیت کودکان تا ادارات

… «اصلاحات ارضی» بیچاره کردند کشاورزهای ما را و مملکت را به تباهی کشیدند و چه مدارس و فرهنگ ما که عقب نگه داشتند نگذاشتند که یک فرهنگ صحیح باشد، مترقی باشد، این آشفتگیها باید به دست ما و شما، به دست ملت و دولت، تنها هیچ کدام نمی‌توانند این کارها را درست بکنند. اگر خانمها خیال کردند که کنار بروند و مردها این کارها را انجام بدهند و یا مردها خیال بکنند کنار بروند و خانمها این کار را انجام بدهند، یا هر دو خیال بکنند دولت انجام بدهد، و یا هر سه خیال کنند روحانیت انجام بدهد، این خیال، خیال صحیحی نیست برای اینکه کارها این قدر آشفته است، گرفتاریها این قدر زیاد است که هر شخصی در هر محلی هست، تکلیفی که دارد این است که آنجا را خوب بسازد. اگر شما در محلی هستید که در آنجا مثلًا باید تعلیم و تربیت خانم کوچولوها را بکنید، باید خوب تربیت کنید. اگر در جایی هستید که در آنجا تبلیغ باید بکنید، باید تبلیغاتتان، تبلیغات صحیح باشد و هر قشری در هر جا هست، باید همان پستی را که دارد خوب عمل بکند. اگر در وزارتخانه است، آنجا پشت هر میزی که نشسته تکلیفی را که نسبت به آن وضعی که دارد خوب عمل کند. اگر در ادارات دیگر هست، هر اداره‌ای که هست، کاری که انجام می‌دهد صحیح انجام بدهد. که وضع سابق که همه چیز را درهم کرده بود و ادارات ما را اداراتی کرده بود که قابل ذکر نیست، وزارتخانه‌ها همین طور، و سایر قشرها همین طور، و جوانهای ما را به طوری تربیت‌ کرده بودند …

اصلاح کشور با انجام درست وظیفهٔ هر کس در جایگاه خود

هر کس در هر جا هست باید همان محل خودش را درست کند. در یک اداره‌ای فرض کنید که صد نفر، دویست نفر، هستند و پستهایی دارند، اگر این کسی که این پست را دارد بگوید که اینها را آن رئیس اداره درست کند یا آن کسانی که در پستهای دیگر دارند، این درست نمی‌شود. این باید همان پستی را که دارد اداره کند و صحیح اداره کند؛ آن یکی هم آنی که دارد صحیح اداره کند؛ وقتی همه صحیح اداره کردند، درست می‌شود. وقتی بنا شد که اهل منبر خوب انجام وظیفه کردند، اهل محراب خوب انجام وظیفه کردند، و سایر قشرها هر کدام انجام وظیفه‌ای که به عهده‌شان است خوب انجام دادند، کشاورزها خوب کشاورزی کردند، …

مسئولیت همهٔ اقشار در حفظ مکتب اسلام

باید اصلاح کنید، مسئولیت زیاد است آقا! خیال نکنید که مسئول نیستیم، من مسئول هستم؛ آن مسئول است، من عمّامه‌ای مسئولم، شمای غیر عمّامه‌ای هم همه مسئول‌اند، بازاری مسئول است، دانشگاهی مسئول است، همه مسئول هستیم. همه باید مراقب این‌ باشیم که این مکتب محفوظ باشد، دشمنها الآن دنبال این هستند که مکتب ما را به تباهی بکشند؛ برای اینکه آنی که از آن می‌ترسند این است. دشمنهای ما از من و شما نمی‌ترسند، از مکتب ما می‌ترسند. آنها که خودشان را شکست خورده می‌دانند، شکست خورده از من و شما نمی‌دانند؛ شکست خورده از ایمان شما می‌دانند. آنها فهمیدند، لمس کردند که یک دسته‌ای با قدرت «الله …

سنگین‌تر بودن مسئولیت امروز روحانیون، پاسداران و دولت نسبت به گذشته

… پاسدارید و چه ما که پاسداریم، یک مطلبی صادر بشود، این اشخاصی که در صددند که تخطئه کنند مکتب ما را، اسلام را تخطئه کنند، اینها قلمها را برمی‌دارند، اینجا به کنایه و در خارج به صراحت، می‌نویسند؛ و مکتب ما یکوقت در دنیا شکست‌ می‌خورد. شکست مکتب مصیبت بزرگ است. امروز مسئولیت طبقه روحانی، مسئولیت پاسدارهای اسلام، مسئولیت حکومت اسلامی رئیس الوزرای اسلام، نخست وزیر اسلام، مسئولیت امروز مثل سابق نیست. امروز مسئولیت زیاد است. مسئولیت این است که اگر یک کاری ما بکنیم، روحانی خدای نخواسته یک کاری بکند، در کمیته‌ها یک کاری بشود، در دادگاههای انقلابی یک کار خلافی بشود، پاسدارهای انقلاب یک کاری بکنند، مردم یک کاری بکنند، بازار یک بازار غیر اسلامی باشد، آنهایی که برای مناقشه نشسته‌اند و چشمهایشان را دوخته‌اند به ما، آنها برای ما یک کاری می‌کنند که اصل مکتب ما شکست بخورد؛ یعنی تا ابد اسلام دفن بشود. مصیبت این است. و الّا مصیبت کشته شدن که مصیبتی نیست؛ خوب، جوانهای ما کشته شدند، در راه اسلام کشته شدند، شهید شدند، هَنیئاً لَهُم.[1] اما کشته شدن و دفن شدن مکتب اهمیت دارد. این را حفظش کنید.

سنگینی مسئولیت منتسبان به نهضت چون خطایشان به اسلام و جمهوری اسلامی نسبت داده می‌شود

… و به مملکت شما؛ چشمهای دشمنها و چشمهای دوستها. دشمنها می‌خواهند بهانه پیدا کنند و این انقلاب را آلوده کنند. یکوقت هست که یک شخص به عنوان اینکه یک شخص است یک خلاف می‌کند؛ این خلاف البته صحیح نیست؛ لکن این اسباب این نمی‌شود که یک نهضت آلوده بشود؛ یک شخص است. یکوقت هست که یک شخصی که منتسب به نهضت است، از نهضت است، مثل شماها که پاسدار نهضت هستید و نگهبان جمهوری اسلامی هستید، اگر خدای نخواسته از بعضی از شما یک مطلبی صادر بشود، یک عملی انجام بگیرد که این عمل موافق با اسلام نباشد، موجب این بشود که این چشمهایی که دوخته شده است که اشکال بکند، آن وقت اشکالشان را متوجه به شخص- این آدم- نکنند؛ که این شخص یک همچو کاری کرده؛ اشکال را متوجه بکنند به اسلام و جمهوری اسلامی و نهضت اسلامی، که نهضت اسلامی را یکجور دیگری غیر از آنچه باید باشد نمایش بدهند. این مسئولیتش خیلی زیاد است. مسئولیتِ اصلِ کارْ همه دارند اگر خلاف بکنند؛ اما یک مسئولیتهای شخصی است که بین خودش و خدا تمام می‌شود وقتی توبه بکند، اما یک مسئولیتی است که یک نهضت، اسلام [و] اینها بسته به آن دارد. اگر چنانچه یکی از شماها امروز که در لباس شریف پاسداری هستید- مثلًا- با مردم …

مسئولیت بزرگ سرپرست پاسداران، فرماندهان، افراد پاسدار و همهٔ قشرها

… اسلام، همه ما ان شاء الله پاسدار اسلام هستیم، اگر چنانچه حالا یک خطایی واقع بشود، فرم این خطا با خطای سابق فرق دارد. برداشت دشمنهای ما در این جمهوری اسلامی با برداشتشان در رژیم طاغوتی فرق دارد: پای اسلام حساب می‌شود و این یک مسئولیت بزرگی است به عهده ما. مسئولیت بسیار بزرگی است به عهده این آقا، که سرپرست پاسداران هست، این مسئولیت بزرگی است به عهده هر یک شما. که یک عده‌ای در تحت نظارت شما هست. مسئولیتی است برای خود آن افرادی که پاسدار هستند. همه در این مساله مشترک هستیم که مسئولیت داریم. من یک جور مسئولیت دارم؛ آقا یک جور مسئولیت دارد؛ شما آقایان یک جور مسئولیت دارید؛ قشرهای ملت، پاسدارهای دیگر، قشرهای دیگر، همه مسئولیت داریم. برای اینکه امروز خطای ما، خصوصاً خطای قشر روحانی و قشر پاسبان، قشر پاسدارهای اسلام، اینها پای اسلام حساب می‌شود. یعنی …

انجام درست کار هر کس در جایگاه خود با صداقت و امانت و برای خدا

… اسلامی است اداره‌اش بکنند، خرابیها را ترمیم بکنند. ما یک قشرمان نمی‌تواند خرابیها را ترمیم بکند. همان طور که شما نمی‌توانید همه ایران را پاسداری بکنید، ما هم نمی‌توانیم همه ایران را مثلًا صحیح اداره بکنیم. همه ما باید، همه جمعیت ایران، همه ایران را [بسازند]. شما در قم هستید، پاسدار هستید، آن پاسدار، هر فرد، آن پاسداری را که می‌کند خوب انجام بدهد، با صداقت انجام بدهد، با امانت انجام بدهد، برای خدا انجام بدهد، من هم که یک طلبه هستم طلبگی خودم را همین طور، آقا هم که آقا هستند آقایی خودشان را، و همه قشرها وقتی که آن کاری که دستشان هست خوب انجام بدهند، یک مملکت خوب می‌شود.

به تعویق انداختن گلایه‌ها و انجام محکم وظیفه در هر پست برای خدا

و من می‌دانم که این چیزهایی که شما گفتید شما تنها نیستید؛ همه هستند که ناراحتی دارند؛ اما ناراحتی را بگذارید برای یکوقت دیگر. یک قدری تامل کنید و بگذارید برای یکوقت دیگری. الآن هر کدام هر پستی را که دارید محکم دنبالش را بگیرید، و محکم انجام وظیفه بکنید. و این وظیفه وظیفه‌ای است که برای خداست. نه کسی شما را الزام کرده؛ نه خیلی چیزی هست که شما به طمع آن باشید. چیزی تو کار نیست. یک مشت فقرا، یک مشت مستمندها. الآن مسائل خدایی است؛ الهی است. و مسائل الهی اهمیتش زیاد است. و ما ان شاء الله امیدواریم که همه‌مان با هم اسلام را پیاده کنیم؛ همه قشرها اسلامی …

احساس تکلیف همهٔ قشرها به کشور همچون خانه و عائلهٔ خود

… رفت و موانع از بین رفت، آن وقت وقت این است که سازندگی پیش بیاید. یعنی این تا آنجایی که باید این دولت موقت کارش را بکند بکند؛ و بعد مجلس بیاید در کار و قضیه سازندگی. امید اینکه مجلس هم برای ما کار بکند صحیح نیست. مجلس هم یک چند صد نفرند؛ ازشان کاری نمی‌آید. باید همه قشرها برای خودشان تکلیف فرض کنند، بگویند ما موظفیم. همان طوری که هر آدمی خودش موظف می‌داند که بچه خودش، و اطفال خودش را اداره کند و می‌رود دنبال اینکه اداره کند او را، این احساس باید در ما پیدا بشود که این مملکت عائله ما هستند و خانه ماست؛ این خانه را باید صاحبخانه‌ها درستش بکنند. صاحبخانه هم یکی نیست، دو تا نیست؛ همه‌اند. این طور نیست که صاحبخانه‌ای داشته باشیم. همه ملت است و همه کشور. همه کشور مال همه ملت است. اینها باید خودشان بنشینند درستش بکنند و باید همه با هم دست به هم بدهیم؛ و الآن وقت این نیست که ما اشکال کنیم به این طرف و آن …

مسئولیت همگان نسبت به یکدیگر همچون شبان مهربان با گله

… به دیگران. من باید نصیحت بکنم به شما؛ شما به من نصیحت کنید. من به شما بگویم که امروز که روز امتحان است خوب از امتحان بیرون بیایید. شما هم به من همین معنا را بگویید. من به شما عرض کنم که با مظلومها، با زیردستهای خودتان، خوب رفتار کنید؛ عادلانه رفتار کنید. شما هم به من بگویید همه ما مسئولیم: کُلُّکُم رَاعٍ و کُلُّکُم مَسئولٌ[2] همه‌مان مثل شبانها هستیم؛ و همه‌مان مسئول هستیم از این شبانی. همان طوری که می‌دانید شبان نسبت به آن گوسفندهایی که زیردستش است محبت دارد، آنها را در جایی که علفزار باشد، در جایی که آب خوب باشد، می‌برد و آنجا تربیت می‌کند. همه ما نسبت به هم این طور باید باشیم؛ مثل شبانی که گوسفندهای خودش را با محبت، بدون آزار، تربیت می‌کند، ما هم این طور باشیم. نبادا که یکی از ما خدای نخواسته حالا که آزاد است به آن دوست زیردستش، به آن شخص زیر دستش، تعدی بکند، تجاوز بکند. تعدی و تجاوز عبارت از همانهایی است که اسلام منع کرده است.

مسئولیت فرد فرد ملت در حساس‌ترین مقطع تاریخ

… ما دشمن را حقیر بشمریم. باید توجه کنیم به اینکه الآن توطئه در کار است. در هر جای کشور که می‌رویم توجه می‌کنیم، می‌بینیم که توطئه‌هایی در کار است برای اینکه نگذارند این نهضت به ثمر حقیقی‌اش برسد؛ بلکه به طمع اینکه شکست بخورد نهضت و مسائل سابق باز برگردد. از این جهت ما الآن در یک موضع حساس هستیم که به نظر من حساسترین نقطه تاریخ است. و همه ما، دانه دانه ما، فرد فرد ما، مسئول هستیم. من که یک طلبه هستم مسئول؛ آقایان علما هم که تشریف دارند مسئول؛ شما پاسدارها هم، پاسدارهای محترم هم، یکی یکی مسئول؛ آقایان دادگستری هم یکی یکی مسئول؛ و همه قشر ملت مسئولند. یعنی ما الآن در یک موضعی واقع شدیم که اگر مسامحه بکنیم، من بخواهم کنار بکشم بگویم خوب …

لزوم احساس تکلیف هر فرد به خدمت در شرایط کنونی

… زمان است. الآن مشکلات برای دولت زیاد؛ برای ارتش زیاد؛ برای سایر اقشار زیاد؛ و مع الاسف در این وقت زیادتر شده است؛ و حالا هم باز رو به زیادی است. لکن رفع مشکلات یک امری است که آنی نمی‌شود؛ در چند روز و چند هفته و چند ماه نمی‌شود. این باید با تدریج رفع بشود. و مهم این است که ما همه‌مان و هر فردی خودش را مکلف بداند به اینکه باید حالا خدمت بکند.

نقد واگذاشتن کار به نهاد دیگر در شرایط غیرعادی

… این با ارتش است. خوب، حالا ارتش خودش است خوب، شما می‌گفتید ما چه کار داریم که در داخل شهر، بین شهرها چه می‌شود. ژاندارمری این کار را بکند. ژاندارمری می‌گفت من چه کار دارم که داخل شهر چه می‌شود؛ این را باید شهربانی بکند. هر کدام به عهده دیگری واگذار می‌کردند. البته در مواقعی که مواقع عادی است مساله همین طور است؛ هر رشته از اینها مامور یک خدمت هستند؛ اما در مواقعی که غیر عادی است مطلب، عادی نیست، مثلًا فرض بفرمایید که جلوگیری از خرابکاریهایی که [در] قشر زارع و قشر دهقان می‌شود، این [را] ژاندارمری [باید] جلویش را بگیرد. اما وقتی که شما دیدید که کشورتان اگر زراعت نداشته باشد، اگر نتوانند اینها آن زراعتی را که کرده‌اند جمع بکنند، کشور به خطر می‌افتد، احتیاج زیاد می‌شود، گرسنگی زیاد می‌شود، اینجا دیگر وقتی که گفته می‌شود که ارتش هم به کمک ژاندارمری برود، اینجا دیگر نباید روسا بگویند که این به ما محول نیست؛ ما باید سرحدات را نگه داریم. یا اگر دیدیم سرحدات ما الآن طوری است [که‌] دارند از آن طرف اسلحه وارد می‌کنند، دارند اشخاص فاسد وارد می‌شوند، وارد می‌شوند با اسلحه، اسلحه وارد شود و دست اشخاص فاسد بیفتد، که این اسباب این می‌شود که یکوقت ما بفهمیم یک دسته فاسدی …

امروز روز خدمت و مسئولیت وجدانی، دینی، الهی و ملی همه

من امیدوارم که همه‌تان موفق باشید؛ موید باشید. امروز روز خدمت است. امروز هیچ یک از شما نمی‌توانید از زیر بار مسئولیت خارج بشوید. یک مسئولیت وجدانی است، دینی است، الهی است؛ ملی است. امروز شما نمی‌توانید بگویید که خوب من زحمت بکشم آن وقت فرض کنید که یک کس دیگری منفعتش را ببرد. من هم بگویم که خوب ما زحمت بکشیم یک کس دیگر چه کار بکند. امروز دیگر آن جور نیست. آنهایی که منافع شما را از بین می‌برند و شما را استثمار می‌کردند نیستند. الّا شاید …

لزوم کار هر فرد به اندازهٔ توان خود در کار جمعی

… خودش‌]. این قوا وقتی که رو به هم رفته جمع شد، آن وقت یک سنگ چند خرواری بلند می‌شود. یک قطره باران یک قطره است؛ از یک قطره هم نمی‌شود یک سیل درست شود؛ لکن این قطره‌ها وقتی که با هم جمع شدند می‌شود یک سیل. و این سیلها وقتی با هم جمع شدند می‌شود یک دریا. افراد حکمشان این است: مثل قطره‌ها می‌مانند. وقتی تنهایند کار ازش می‌آید، اما نه آن کار بزرگ. از او یک مقدار کار می‌آید، اگر این قطره بنشیند کنار بگوید من که قطره‌ام کار از من نمی‌آید، آن قطره هم بنشیند کنار بگوید [: از] من هم کار نمی‌آید، هیچ کاری انجام نمی‌گیرد. هر قطره باید بگوید به اندازه‌ای کار از من بیاید انجام می‌دهم. وقتی این طور شد، یک همچو حسی در یک ملتی پیدا شد که همه افراد خودشان را موظف دانستند به اینکه هر کس در هر جا هست کار کند برای کشور خودش، 35 میلیون آدمی می‌شود که کار می‌کنند برای ملت، محال است که آن وقت کارشان درست نشود. اما اگر بنا شد که شما رفتید سراغ کارتان …

مسئولیت همگان در برابر خدا، ملت و نسل‌های آینده

… لکن امروز روزی نیست که ما طرح گرفتاریها را بکنیم. امروز روزی است که ما این مسائل اصولی را جلو ببریم که یک حکومت مستقری به کار بشود و مجلسی تحقق پیدا بکند از خود مردم و حکومت مستقری از خود مردم تحقق پیدا بکند. آن وقت برویم سراغ این مسائل که مسائل بعدی است. الآن همه شما- خودم و همه شما- مسئول هستیم، مسئول خدا هستیم، مسئول ملت هستیم، مسئول نسلهای آتیه هستیم. ما دستمان الآن به جایی رسیده است که می‌توانیم کار بکنیم. الآن ما- قبلًا محال بود که بشود این سد را شکست لکن شکسته شد- الآن ما جوری هستیم که می‌توانیم کار انجام بدهیم؛ می‌توانیم با این وحدت کلمه مجلس موسسان درست کنیم، مجلس شورا درست بکنیم، حکومت مستقر درست …

مسئولیت برابر طلبه و دانشگاهی در پیشبرد نهضت

با شکست انقلاب، ایران دیگر روی خوش نمی‌بیند خدا می‌داند که اگر این نهضت شکست بخورد، تا آخر دیگر ایران روی خوش به خودش نمی‌بیند. همه مسئول هستید. منِ طلبه با شمای دانشگاهی فرق نداریم؛ هر دو مسئول هستیم. نه شما باید به عهده من بگذارید نه من به عهده شما. من به اندازه خودم کار می‌کنم، شما به اندازه خودتان کار بکنید. و همه توجه به این نکته داشته باشید که ما الآن مسائل اساسی‌مان مانده است؛ دنبال این مسائل اساسی باید برویم؛ مسائل فرعی را بعد طرح بکنیم، در سایه مسائل اساسی باید طرح بکنیم. الآن جزء برنامه‌هایتان …

مسئولیت همهٔ مردم ایران در پیشگاه خدا به اندازهٔ توان

… اینکه قشرها را با هم جوش بدهیم. دانشگاهی و روحانی با هم باشند. بازاری و دهقان و کارگر همه با هم باشند. اگر این وحدت کلمه از بین برود و این توجه به خدای تبارک و تعالی از بین برود، خدای نخواسته شکست است. و شکست آن شکستی است که دیگر برگشت ندارد. همه ما مکلفیم. منِ طلبه که اینجا نشسته‌ام، آقا که آقا هستند اینجا، آقا که آقا هستند، شما آقایان که آقا هستید، آن آقایان عشایر، آن آقایان ترک، عرب، فارس- هر که در ایران نفس می‌کشد الآن مسئول است. پیش خدا مسئول است. هیچ کس نباید بگوید من نمی‌توانم. به اندازه خودت می‌توانی. هر کسی به اندازه خودش. یکی بخواهد از زیر بار شانه‌اش را خالی کند و بگوید که از من کاری نمی‌آید، این خلاف مسئولیت کرده است. مسئول است. از همه آنها کار می‌آید. عشایر همه باید با هم مجتمع بشوند بایستند در مقابل اینها. اینها اگر سلطه پیدا کنند، همان طوری که سابق …

لزوم ورود افراد مسئول و کارآمد به میدان در شرایط خطیر به جای کنار رفتن

... [آیا] علاج این است که اشخاص مسئول کنار بروند؛ یا اشخاص مسئول بیشتر وارد بشوند در تبلیغات؟ کسانی که به اسلام اعتقاد دارند، به کشور اعتقاد دارند ... می‌خواهند این مملکت یک سر و سامانی پیدا کند، و از ایشان کار هم می‌آید، همه اشخاص در یک همچه موارد خطیر باید وارد بشوند در میدان؛ و الّا آن وقت که آرام است اوضاع، که لزومی ندارد .... علاج این نیست که شما کنار بروید، چون افراد فکر می‌کنند که شما لازم است باشید. علاج این است مسائل را حل بکنید.

مخالفت کنار رفتن در زمان نیاز کشور با روح سربازی، روحیهٔ انقلاب و اسلام

در هر صورت، باید با همین رئیس ستاد و با رئیس ژاندارمری و اینها تفاهم کنید و مسائل را آن طور که می‌خواهید به آنها پیشنهاد بکنید که حل بشود. کنار رفتن در یک موقعی که مملکت احتیاج دارد، این مخالف روح سربازی است. روح سربازی این است که آن روزی که مملکت محتاج است باید بیاید جلو. من هم- که یک سربازم- همین طور است، شما هم که یک سربازید همین طور است، آقایان هم همین طور. اگر بنا باشد یکوقتی که انقلابی پیدا شد، آقا بروند توی خانه‌شان بنشینند و مشغول مطالعه بشوند، من هم بروم توی خانه‌ام بنشینم و مشغول کار خودم بشوم، و شما هم بروید کنار، هر کسی کنار برود، این هم با روحیه انقلاب مخالف است، هم مخالف اسلام است، و هم مخالف روح سربازی است که در همه ما باید باشد.

حل نشدن مشکلات با کنار رفتن و لزوم خدمت به اندازهٔ امکان

در هر صورت، حل قضایا به این نیست که شما بگویید که من دیگر نمی‌روم. برای اینکه اگر شما نروید آنجا اصلاح می‌شود؟ نه، بدتر می‌شود. حل قضایا این است که تا آن حدودی که امکان برای شما هست خدمت بکنید. آن حدودی که امکان برایتان نیست، خوب معذورید. مثل همه عالم که تا حدودی که امکان دارد برای انسان خدمت بکند. این مشکلات را هم- خوب- باید با اینها صحبت کرد و حل کرد. ژاندارمری می‌خواهد تقویت بشود؛ لشکر می‌خواهد تقویت بشود- عرض بکنم که- پادگانها هم تقویت بشوند. …