رفتن به محتوای اصلی
بازگشت به نمایهٔ «مستضعفان»

مقایسهٔ دیدگاه رهبران دربارهٔ «مستضعفان»

برجسته‌ترین پاراگراف‌های هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.

تهیه‌شده با هوش مصنوعیگروه‌های محروم و زیر ستم جامعه و جهان و جایگاه آنان در قرآن و انقلاب اسلامی.

امام خمینی

مستضعف یعنی آن‌که ضعیفش می‌شمارند، نه ضعیف

قضیه استضعاف همین است؛ نه اینکه خدا می‌فرماید ضعفا. ضعفا نه، مستضعفها. یعنی آنهایی که قدرت دارند، قدرت ایمان دارند، و آنها نمی‌فهمند و اینها را مستضعف‌ حساب می‌کنند می‌گویند اینها ضعیفند. آنهایی که اینها را جزء ضعفا می‌شمارند نه اینکه ضعفا. بعضیها این کلمه را چون نفهمیده‌اند، کلمه «مستضعف» را نفهمیده‌اند، می‌گویند که خوب، چرا مستضعف؟ چرا ما باید مستضعف [باشیم‌] آنها ما را ضعیف، حساب می‌کنند؛ نه اینکه شما ضعیفید. شما ایمان دارید، شما آن بودید که یک همچو قدرتی را با مشت عقب زدید و به جهنم …

امکان مستکبر یا مستضعف بودن هر فرد در رفتار با زیردستان

… ما آزادی و استقلال مرحمت فرموده است، و ما را با این آزادی و استقلال امتحان می‌کند. ما را آزادی مرحمت فرموده است که ببیند در این آزادی ما چه می‌کنیم. ما مستقل شدیم و خداوند به ما این مرحمت را فرمود تا ما چه بکنیم: آیا ما هم از مستکبرین باشیم یا از مستضعفین؟ هر فرد، می‌شود که مستکبر باشد و می‌شود مستضعف باشد. اگر من به زیر دستهای خودم، و لو چهار نفر باشد، تعدی و تجاوز کردم و آنها را کوچک شمردم، بنده خدا را کوچک شمردم، من مستکبرم و او مستضعف؛ و مشمول همان معنایی است که مستکبرین و مستضعفین هستند. اگر شما کسانی که زیر دستتان هست ضعیف شمردید و به آنها خدای نخواسته تعدی کردید، تجاوز کردید، شما هم مستکبر می‌شوید. و آن زیردستها مستضعف. ببینیم ما از این امتحان، از این بوته امتحان چطور بیرون می‌آییم. آیا سرفراز بیرون می‌آییم یا گردن کج و شکسته؟ آیا ما با …

مستضعف یعنی کسی که ابرقدرت‌ها ضعیفش می‌شمردند و همه از آنانیم

الآن می‌خواهند خانه بسازند برای اینها، اینها باز نمی‌گذارند. اینها باز می‌آیند مانع می‌شوند. به هر اسمی به شما دارند «مستضعف» می‌گویند؛ شما قبول نکنید. آنها می‌فهمند «مستضعف» یعنی چه، به اینها بد حالی می‌کنند! ما همه جزء مستضعفین هستیم؛ یعنی ما که اشخاصی بودیم که ابرقدرتها ما را ضعیف می‌شمردند، ما را هیچ می‌دانستند؛ ما می‌خواهیم از این جهت بیرون بیاییم. می‌افتند دنبال اینها که اینها می‌گویند، خانه ما می‌خواهیم برای «مستضعفین» بسازیم. مگر شما مستضعفید؟! نخیر، شما خیلی کذا هستید! از این راه- هر راهی که بتوانند یک اخلالی بکنند- اخلال می‌کنند؛ و همه نظر اخلالگرها به این است که نگذارند ایران برای خودش یک سامانی …

فقرا برپادارندگان واقعی انقلاب‌ها و لزوم حفظ خط دفاع از مستضعفان

… پیوسته و یا به آنان کمک می‌کنند آب در هاون می‌کوبند. بحث مبارزه و رفاه و سرمایه، بحث قیام و راحت طلبی، بحث دنیاخواهی و آخرت‌جویی دو مقوله‌ای است که هرگز با هم جمع نمی‌شوند. و تنها آنهایی تا آخر خط با ما هستند که درد فقر و محرومیت و استضعاف را چشیده باشند. فقرا و متدینین بی‌بضاعت گردانندگان و برپادارندگان واقعی انقلابها هستند. ما باید تمام‌ تلاشمان را بنماییم تا به هر صورتی که ممکن است خط اصولی دفاع از مستضعفین را حفظ کنیم. مسئولین نظام ایرانِ انقلابی باید بدانند که عده‌ای از خدا بیخبر برای از بین بردن انقلاب هر کس را که بخواهد برای فقرا و مستمندان کار کند و راه اسلام و انقلاب را بپیماید فوراً او را «کمونیست» و «التقاطی» می‌خوانند. از این اتهامات نباید ترسید. باید خدا را در نظر …

مبارزه با صرف‌کنندگان حقوق پابرهنگان در عیش و سلاح

مردم شریف ایران باید توجه کنند که امروز، روز مبارزه و جنگیدن با تمام شیاطینی است که حقوق حقه تمامی پابرهنگان جهان را صرف عیش و نوش و تهیه سلاحهایی می‌نمایند که برای همیشه حاکم دنیای گرسنگان باشند.
همهٔ شاهدهای امام خمینی

امام شهید سید علی خامنه‌ای

معنای مستضعف: ضعیف نگه‌داشته‌شده، و دو نوع استضعاف

… بیان کنم. مقدّمتاً، یک جمله‌ای را من بگویم. در ادبیّات سیاسی ما، کلمه‌ی «مستضعف» و «استضعاف» وارد شد؛ میگوییم «فلان ملّت، ملّت مستضعفی‌اند» یا «ما قبل از انقلاب، ملّت مستضعفی بودیم». این کلمه‌ی «مستضعف» یک کلمه‌ی پُرمغز و پُرمعنایی است. «مستضعف» یعنی چه؟ یعنی کسی که ضعیف نگه داشته شده. «مستضعف» با «ضعیف» فرق دارد؛ «ضعیف» یعنی کسی که ضعیف است، «مستضعف» یعنی آن کسی که او را ضعیف نگه داشته‌اند. ضعیف نگه داشته شدن که معنای کلمه‌ی «مستضعف» است، دو جور است. یک وقت یک قدرتی می‌آید بر یک ملّتی سوار میشود، تسلّط پیدا میکند، او را ضعیف نگه میدارد؛ مثل قدرتهای استعماری که کشورهای استعمارزده را ضعیف نگه میداشتند. انگلیس‌ها کشورهای شبه‌قارّه‌ی هند را سالهای طولانی ضعیف نگه داشتند. اگر به این کتاب نگاهی به تاریخ جهان که …

مستضعفین به معنای پیشوایان و وارثان بالقوهٔ زمین؛ رد معنای آسیب‌پذیران

اسم بسیج کشور ما، [یعنی] مجموعه‌ی شما چیست؟ «نیروی مقاومت بسیج مستضعفین». مستضعفین چه کسانی هستند؟ مستضعفین را بد معنا میکنند؛ مستضعفین را به افراد فرودست یا حالا اخیراً -یعنی این چند سال اخیر باب شده- اقشار آسیب‌پذیر [معنا میکنند]، یعنی آسیب‌پذیران؛ نه، قرآن مستضعف را این نمیداند، قرآن میگوید: وَنُریدُ اَن نَمُنَّ عَلَی الَّذینَ استُضعِفوا فِی الاَرضِ وَنَجعَلَهُم اَئِمَّةً وَ نَجعَلَهُمُ الوٰرِثین؛[6] مستضعفین یعنی ائمّه و پیشوایان بالقوّه‌ی عالَم بشریّت؛ این معنای مستضعفین است: کسانی که وارثان زمین و همه‌ی موجودی زمین خواهند بود؛ بسیج مستضعفین این است. مستضعف یعنی آن کسی که بالقوّه صاحب وراثت عالَم است، بالقوّه خلیفةالله در زمین است،‌ بالقوّه امام و پیشوای عالَم بشریّت است.

معنای مستضعف: طبقهٔ بی‌نقش در جهت‌گیری جامعه و ابزار دست دیگران

… که از روی کمال صفای نیّت امّا از روی کمال خامی، کلمه‌ی مستضعف معادل گرفته میشود با یک تعبیرات دیگری؛ مثلاً با تعبیر پرولتاریا.[5] البتّه همین طور که گفتیم، احتمالاً جز حُسن نیّت چیزی در این گونه تعبیرات نباشد، لکن نشان‌دهنده‌ی یک نوع خامی و کم‌عمقی است. مستضعف در همه‌ی دورانهای تاریخ وجود دارد و وجود داشته. مستضعف همه‌ی آن مردمی هستند که در هدایت این جریانِ خاصّ اجتماعیِ موجود، مستقیماً هیچ نقشی ندارند، اختیاری و زمامی به دست آنها نیست. بنابر‌این، مستضعف عبارت است از آن طبقه‌ای که در گردشِ زندگیِ اجتماعی و در جهت‌گیریِ خاصّ این جامعه و در شکل نظامی که حاکم بر زندگی مردم است، مستقلّاً، مستقیماً، از روی اراده، از روی شعور، هیچ گونه نقشی ندارند بلکه آلت فعلها و آلت دستها و ابزارها و مایه‌ها[6] و زمینه‌ها و سرمایه‌هایند. مستضعف، ضعیف‌شمرده‌شده، ضعیف‌گرفته‌شده! نمیدانم آیا از تعبیر «گرفته‌شده» که تعبیر خراسانی است و زبان ما است و دوستان خراسانی خوب میفهمند منظور چیست، درست مطلب تفاهم میشود یا نه. ضعیف‌پنداشته‌شده، ضعیف‌فرض‌شده، ضعیف‌نگه‌داشته‌شده، که رساترینش همان است که در …

گروهی که اختیار جامعه و جهت‌گیری آن در دستشان نیست

در جواب می‌گویند، ﴿قالوا﴾ گویند: ﴿كُنّا مُستَضعَفينَ فِي الاَرضِ﴾ ما در زمین، در میان مردم که زندگی می‌کردیم، مستضعف بودیم، ما جزوِ تودۀ بی‌اختیار بودیم. مستضعفین آن گروهی هستند در جامعه که اختیار جامعه دست آنها نیست، اینها مستضعفند. در خط‌مشی جامعه و در رفتنش، در حرکتش، در سکونش، در جهت‌گیری‌اش، در فعالیتش هیچ اختیاری ندارند. همان‌طور‌که دیروز گفتم، می‌رود آنجا که خاطرخواهِ کِشندگان ریسمان است. همین‌طور می‌روند بیچاره‌ها، از خودشان اختیاری ندارند که به کجا بروند و چه بکنند.

مستضعف به معنای مقهور و بی‌نقش در ادارهٔ امور جامعه نه صرفاً فقیر

… است، نه خصلت‌های پادشاه‌گونه. خصلت‌های پیغمبرها معلوم است؛ پیغمبرها از ظلم و جور پرهیز می‌کردند، از تکبر پرهیز می‌کردند، با مردم عادی از نزدیک در ارتباط بودند. امیرالمؤمنین می‌فرماید: «وَ کانوا اَقواماً مُستَضعَفینَ»[6] پیغمبران جزو طبقات مستضعف جامعه بودند. مستضعف، نه به‌معنای فقیر و بی‌پول که امروز در اصطلاحات ما مستضعف را به‌معنای آدم فقیر و بی‌پول می‌گیرند؛ مستضعف یعنی آن‌کسی‌که در نظام اجتماعی، هیچ‌گونه نقشی و مأموریتی در ادارۀ امر عمومی زندگی به او واگذار نشده؛ مستضعف یعنی مقهور، آنی‌که ضعیف شمرده شده، ضعیف گرفته شده، اجازۀ هیچ‌گونه قدرت‌نمایی و ابراز وجودی به او داده نمی‌شود؛ مستضعف یعنی این. البته یکی از لوازم این استضعاف، فقر است؛ عدم برخورداری از انواع بهره‌های زندگی است؛ که خب، همۀ مستضعفین همین‌طور بودند. امیرالمؤمنین می‌فرماید: «وَ خَفَضُوا اَجنِحَتَهُم لِلمُؤمِنینَ وَ کانُوا اَقواماً مُستَضعَفینَ» یعنی پیغمبران درمقابل مؤمنین تواضع …
همهٔ شاهدهای امام شهید سید علی خامنه‌ای