رفتن به محتوای اصلی

محمد بن عبدالله نفس زکیهشخص

نام‌های دیگر: محمد بن عبدالله بن حسن، نفس زکیه

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

علوی قیام‌کننده در مدینه در عصر منصور عباسی.

کمک فراوان امام صادق (ع) به او و طعن‌های شدید در کتاب‌ها بر او

یکی دیگر از مجاهدین زمان امام صادق علیه‌السلام که بعد از زید قیام کرده ـ زید در زمان بنی‌امیه بوده و او زمان بنی‌العباس ـ محمدبن‌عبدالله بن حسن‌بن‌حسن بن علی‌بن‌ابی‌طالب است، نوۀ حسن مثنّی، صاحب نفْس زکیه. امام صادق علیه‌السلام به این مرد خیلی کمک کرد. در کتاب‌های ما، در نوشته‌های ما، در گفتارهای ما، این بزرگوار را هم به‌شدت مورد طعن قرار داده‌اند و من خواهم گفت آن روایاتی که از کلام امام صادق علیه‌السلام راجع‌به محمدبن‌عبدالله نقل شده و آدم خیال می‌کند امام علیه‌السلام با محمدبن‌عبدالله موافق نبوده معنایش چیست؛ آن روایات را رد نمی‌کنیم، درست است، اما معنای صحیحی دارد.

درخواست بیعت از امام صادق (ع) و حمل‌نکردن امتناع او بر ترس

… سال دارم نگاه می‌کنم، می‌بینم واقعاً امام علیه‌السلام معذور بوده، و اگر امام علیه‌السلام می‌رفت در باند محمد‌بن‌عبدالله بن حسن، امروز ما شیعه و تشیّع نداشتیم؛ لازم بوده که امام علیه‌السلام باشد تا ده‌ها انقلاب بعد از محمد‌بن‌عبدالله بن حسن به‌وجود بیاید. محمدبن‌عبدالله گفت: یابن‌رسول‌الله! حرفی ندارم. محمدبن‌عبدالله هم مثل من دربارۀ امام قضاوت داشت، وقتی دید امام علیه‌السلام قبول نکرد، حمل نکرد بر اینکه امام علیه‌السلام محافظه‌کار است، امام علیه‌السلام ترسیده، امام علیه‌السلام جانش را دوست دارد؛ چون می‌داند که امام صادق علیه‌السلام گویندۀ این شعر است: «اُثامِنُ بِالنَّفسِ النَّفیسَةِ رَبَّها» (51/11/24) جان نفیس و عزیز و ذی‌قیمت خود را با پروردگارم معامله کردم، جانم را در اختیار خدا گذاشتم؛ برتر از آنکه خدا می‌تواند بدهد، برای جان خودم بهایی نمی‌یابم …

برداشتن بیعت از دو فرزند امام صادق (ع)

ابوالفرج می‌نویسد که در آن مجلس، دوتا از پسرهای امام صادق علیه‌السلام هم نشسته بودند؛ یکی موسی‌بن‌جعفر علیه‌السلام و یکی عبدالله‌بن‌جعفر. وقتی‌که امام صادق علیه‌السلام از خانه بیرون آمد، محمدبن‌عبدالله رو کرد به این دو آقازاده و گفت: «شما هم با پدرتان بروید، بیعتم را از شما [هم] برداشتم» شما از این جملۀ «بیعتم را از شما برداشتم» چه استفاده‌ای می‌کنید؟ معلوم می‌شود بیعت کرده بودند. «بیعتم را از تو برداشتم» یعنی چه؟ یعنی بیعتی را که با من کردی، از گردنت برداشتم. پس موسی‌بن‌جعفر و عبدالله‌بن‌جعفر ـ دو فرزند امام صادق علیه‌السلام ـ با بودن پدرشان، با محمد بن‌ عبدالله بن حسن علیه‌السلام بیعت کرده بودند. آیا این بیعت، بدون اجازۀ امام صادق …

مبارزهٔ بی‌امان او و برادرش ابراهیم با منصور با وجود امکانات اندک

… جریان جالب و خوشمزه‌ای است در تاریخ که من هر وقت یادم می‌آید، تعجب می‌کنم از زبردستی منصور عباسی. منصور عباسی می‌دانید بزرگ‌ترین و مقتدرترین خلیفۀ بنی‌عباس بود و دومین خلیفۀ بنی‌عباس. اتفاقاً در زمان منصور، از اطراف جامعۀ دینیِ آن روز مخالفت‌ها شروع شده بود. ازجملۀ کسانی‌که منصور را به‌شدت تحت فشار قرار داده بودند، محمدبن‌عبدالله و ابراهیم‌بن‌عبدالله، دو فرزند عبدالله محض[5] بودند. این دو نفر به‌شدت با منصور مبارزه می‌کردند. منصور عاجز شده بود. با اینکه همه‌چیز در اختیار منصور بود و این دو برادر فداکار، جز ایمان و یک مشت مؤمن چیزی در اختیار نداشتند، درعین‌حال درمقابل تلاش و فعالیت و مبارزۀ بی‌امان این‌ها، منصور دست و پایش را گم کرده بود. شایعات فراوان، دایر بر قدرت و صلابت دستگاه منصوری در میان مردم منتشر می‌شد، فقط به منظور اینکه مؤمنین واقعی و شیعیان درست را از اینکه به این دو برادر بگروند مانع بشوند. ازجمله این: منصور شایعه کرده بود که من یک آیینه‌ای دارم که به این آیینه وقتی نگاه بکنم، …

داستان بیعت با محمد بن عبدالله بن حسن

محمدبن‌علی یک جوانی است پرانرژی و فعال، و ازطرفی به‌قدر امام صادق، امام باقر و امام سجاد مورد نظرِ دستگاه خلافت نیست، بنا می‌کند این تشکیلات را توسعه‌دادن. یک جاهایی هم تشکیلات بنی‌عباس با تشکیلات علویون تلاقی می‌کنند باهم، مخصوصاً در زمان امام صادق، که امام صادق با زبردستی و مهارت، از اینکه به‌وسیلۀ آنها استخدام بشود و آنها از نیروی امام صادق استفاده بکنند، شانه خالی می‌کند، [به‌خصوص] در داستان بیعت با محمدبن‌عبدالله بن حسن، [معروف به] نفْس زکیه[7].