رفتن به محتوای اصلی

مجلس شورای ملیگروه و سازمان

نام‌های دیگر: مجلس شورا، مجلس در رژیم پهلوی، مجلسین رژیم پهلوی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

مجلس قانون‌گذاری ایران از مشروطه تا پایان رژیم پهلوی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:اعلامیه مشترک امام خمینی و مراجع (شرکت زنان در انتخابات)— ۱۳۴۱/۱۲/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۲
۱۳۴۱۱۳۶۲

فقط سال ۱۳۶۲همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

اول اشکالی که بر وکلا هست این است که شما که می‌دانید که ملت دخالت در انتخابات ندارد چرا مجلس می‌روید؟ شما که می‌دانید که منصوب از قِبَل امریکا یا شوروی یا اینها هستید، شما که شاه خودش می‌گوید که لیست را می‌فرستادند و حالا برای خودش خیال می‌کند نمی‌فرستند! [خنده حضار] لیست را می‌فرستادند از طرف سفارتخانه‌ها، و وکلای ما را خود آنها تعیین می‌کردند! این دارد اقرار می‌کند که چند سال پیش از این- یعنی زمان پدر من و اوایل زمان من-[3] این تصدیق به این است، این اعتراف شاه به اینکه لیستها را ... می‌خواهد از خودش تعریف کند که نه حالا این طور نیست! بسیار خوب، حالا این طور نیست لکن چند قدم جلوتر این طور بوده! یعنی من در زمانی که، قبل از این- به اصطلاح- «انقلاب سفید» و قدرتمندی در مقابل همه قدرتمندها! قبل از این، لیست را می‌فرستادند و ما هم تسلیم می‌شدیم! پس شما اول خائنِ این مملکت هستید به اعتراف خودتان! کسی که حفظ مقام را می‌خواهد بکند با اینکه خیانت هم بکند، این خیانت به ملت نیست که لیست سفارت امریکا یا سفارت انگلستان را یا شوروی را قبول می‌کند و به دولتش هم تحمیل می‌کند به اینکه همینها باید وکیل بشوند؟ این خیانت به مملکت نیست؟ این خیانت به قانون اساسی نیست؟ اولْ اشکال به خود ایشان- به حَسَب اعتراف خودش- این است که شمایی که آمدی نشستی اینجا و می‌گویی من اعلیحضرت هستم، همه کارها را من باید انجام بدهم، شما لیستها را گرفتید و مطابق آن دستور اجانب رفتار کردید، این خیانت نبوده؟ عذر داری در مقابل‌ این خیانت؟ بروید کنار! بگویید که من همچو خیانتی نمی‌کنم می‌روم کنار. احمد شاه در این [مرحله‌] آخری که گذاشتندش کنار، برای اینکه یک قراردادی بود که وقتی که رفت در خارج، در سر میزِ- عرض می‌کنم- مهمانی قرارداد را دادند دستش که امضا کند، امضا نکرد.[4] از همان جا اساس بیرون رفتن او و آمدن رضا شاه، از همان جا نقشه‌اش کشیده شد که این به درد ما نمی‌خورد که قرارداد ما را امضا نمی‌کند. شما هم می‌توانستید که این قرارداد را امضا نکنید. بیش از این بود که بروید؟ کسی که برای حفظ مقام خودش خیانت به یک ملتی می‌کند این لیاقت ندارد، نداشته از اول برای سلطنت. این از اولْ خودش خودش را خلع کرده، اگر ما تصدیق کنیم که سلطنتی بوده است در کار؛ و الّا ما که او را تصدیق نداریم. وقتی بنا شد که این طور باشد، و ما هم می‌دانیم که بفرمایید که خیر، حالا دیگر قدرتمند شده است ایشان و در مقابل شوروی و انگلستان و این امریکا و اینها ایستاده است! و حالا دیگر لیست را از سفارتخانه‌ها نمی‌آورند لکن لیست را شما خودتان تهیه می‌کنید و وکلا را هم خودتان تهیه می‌کنید. این وکلای ملت است؟! این خیانت به مملکت نیست؟ این خیانت به قانون اساسی نیست؟ وقتی بنا شد که مجلس این طوری باشد، یا به فرمایش سفارتخانه‌ها باشد یا به فرمایش شاه و دار و دستگاه شاه باشد، فرقی نمی‌کند؛ بنا شد این طور باشد، مجلسِ رسمی نیست، مجلسِ ملی نیست، مجلسِ شورایِ ملی نیست. مجلس شورای ملی معنایش این است که ملت یک وکلایی را آزادانه تعیین کنند و آنها بنشینند در کارهای مملکت مشورت کنند. ملت هیچ دخالت نداشته است در تعیین اینها. وقتی ملت دخالت نداشته است، این مجلسْ مجلسِ فرمایشیِ غیر ملی است، غیر قانونی است؛ هر چه در این مجلس گذشته است غیر قانونی است؛ هر دولتی را این مجلس تایید کرده است یا بکند غیر قانونی است.

مادر بلاهای واردشده بر ملت و سرچشمهٔ بدبختی‌ها در حکومت گذشته

… بودند رای می‌دادند بدون اینکه بفهمند چه دارند می‌کنند، رای چی هست و چه کار دارند انجام می‌دهند. فقط همان خان می‌دانست که برای منفعت او و برای منفعت دولتها اینها دارند رای می‌دهند، و اصلًا کاری به اینکه کشور به کجا برسد در کار نبود، کاری به این کار نداشتند. بعد هم که زمان رضا خان پیش آمد و ما بعد رضا خان که اکثراً می‌دانید، و همه هم در آخر، در این دوره‌های آخر می‌دانید که آن بلاهایی که به سر ملت آمد، مادرش مجلس بود. یعنی عده‌ای را اینها خودشان لیست می‌دادند، و به طوری که محمد رضا اقرار کرد- منتها می‌گفت زمان قبل، مقصودش زمان پدرش بود- لیست را از سفارتخانه می‌آوردند که اینها باید تعیین بشوند. بعد از زمان ایشان هم بدتر از آن وقت بود، وکلای ما را باید امریکا یا قبل از او انگلستان تعیین کند، و مردم و دولت ایران و هیچ کس هیچ نظری در این باب نداشت. وکلا با دستور آنها، با اسم و رسم تعیین می‌شد مگر بعضیها که در تهران نمی‌شد که غیر او بشود که یک اقلیت بسیار نادر بود، البته بتدریج این طور شد تا زمان اینها که به اوج خودش رسید، تمام بدبختیها در حکومت از مجلس سرچشمه گرفت. هر کاری می‌خواستند انجام بدهند، هر امر فاسدی را که می‌خواستند انجام بدهند دیکته می‌کردند و می‌آوردند مجلس، و مخالف و موافق‌ هم به حسب صورت درست می‌کردند، و بعد هم همان طوری که دیکته شده بود رای می‌دادند. و خدای تبارک و تعالی خواست که آن وضع، هم وضع خان خانی و …

ایجاد فساد و خیانت و آوردن منحرفان به‌دستور و بی‌اثر بودن اقلیت مخالف

و بالاخره مجلس است که اساس یک کشور را به صلاح می‌کشد یا اساس یک مجلس را رو به فساد می‌برد. و مجلس بود که در رژیم پهلوی آن همه فساد ایجاد کرد و آن همه خیانت کرد، و همین مجلس است که در زمان کنونی این همه خدمت کرده است و در صدد خدمت است. من نمی‌خواهم بگویم که کارها تمام شده و همه‌اش هم صد در صد تمام است، اما وقتی ما مقایسه بکنیم افراد این مجلس را با افراد دوره رضا خان- به استثنای نادر- و دوره محمد رضا تقریباً بی‌استثنا، اگر ما مقایسه کنیم و همان افراد را ببینیم که سابقه‌شان چی است و چه زندگی کردند و چه هستند، کافی است که ما به ارزش این مجلس پی‌ببریم، از آن جنس که در سابق بود هیچ الآن نیست در مجلس. اگر فرض کنید یک کسی باشد که با وضع شما یک مخالفی بیاورد، لکن این اختلاف سلیقه است، نه این است که واقعاً انحرافی باشد که آنها داشتند که در سابق بود. سابق انحراف بود، یعنی‌ منحرفین را می‌آوردند سر کار، دستور بود، نمی‌توانستند خلاف او را هم بکنند، و اگر در بینشان یکی دو نفر بود که مخالفت می‌کردند، در اقلیت بودند که صداشان به جایی نمی‌رسید، امروز عکس است، بحمد الله همه آقایانی که در مجلس هستند، اینها وابسته به شرق و غرب نیستند و خدمت می‌خواهند بکنند و لو اختلاف سلیقه داشته باشند.