… شقىِ خبیث و تکّهپارهاش کنند. امیرالمؤمنین، آن دل خداشناس و خداجو و دقیق، مواظب این نکته هم هست که نبادا دشمنِ او را مردم بگیرند و از خشم و ناراحتى و انتفام، تکّهپاره کنند. فرمود: ولا تُمَثَّلوا بِالرَّجُل؛ نبادا او را مثله کنند؛ یعنى اعضاى او را قطع کنند. فَاِنّى سَمِعتُ رَسُول الله صَلَّى اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه یَقُولُ: اِیّاکُم وَ المُثلَةَ وَلَو بِالکَلبِ العَقور؛ حتّى سگ را هم تکّهپاره نکنید، مثله نکنید، چه برسد به انسان. این آخرین وصیّت امیرالمؤمنین است و مخاطب این وصیّت ما هستیم و باید به این وصیّت عمل کنیم.
نهی پیامبر از مثله کردن دشمن کشتهشده
… خشونت هم میکند. البتّه این خشونت هم بدون این است که یک کینهی زیادی به خرج بدهد؛ در میدان جنگ وقتی دشمن افتاد و کشته شد، دیگر با او کاری ندارد. عربها این جور نبودند؛ در عربها، حتّی بعد از زمان پیغمبر هم در بین افرادی که ایمان ضعیفتری داشتند، این رایج بود؛ دشمن را کشتهاند، در میدان جنگ افتاده، میرفتند سراغش و چشمش را درمیآوردند، بینیاش را میبریدند، لبهایش را میبریدند، گوشش را میبریدند، که اصطلاحاً به این میگویند مُثله کردن. پیغمبر مُثله کردن را منع کرده؛ نه [مُثله نکنید]، دیگر چرا کینهورزی میکنید؟ دشمنی بود که سر راه شما را گرفته بود، مزاحم حرکت الهی شما بود، از سر راه دورش کردید، انداختیدش زمین، عبور کنید بروید. کینهورزی و انتقامگیری در مبارزهی پیغمبر [حتّی] آنجایی که شدّت و خشونت به خرج میداد، نبود؛ …
نهی از مثله کردن قاتل به استناد سخن پیامبر (ص)
… بی اِلّا قاتِلی» وقتی من کشته شدم، بعد از من، فقط قاتل من را اعدام کنید و بس! «اُنظُروا اِذا اَنا مِتُّ مِن ضَربَتِهِ هَذِهِ فَاضرِبوهُ ضَربَةً بِضَربَةٍ» وقتی من با این زخم از دنیا رفتم، او را با یک ضربت از بین ببرید و اعدام کنید. یک ضربت، درمقابل یک ضربت. «وَ لا تُمَثِّلوا بِالرَّجُلِ»، خوف این بود که بریزند به سر این مرد شقی خبیث، تکهپارهاش کنند مردم. امیرالمؤمنین، آن دلِ خداشناس و خداجو و دقیق، مواظب این نکته هم هست که نبادا دشمنِ او را مردم بگیرند، از خشم و ناراحتی و انتقام، تکهپارهاش کنند. [لذا] فرمود: «وَ لا تُمَثِّلوا بِالرَّجُلِ» نبادا او را مُثله کنند، یعنی اعضای او را قطع کنند. «فَإِنِّی سَمِعتُ رَسولَاللهِ صَلَّیاللهُعَلَیهِوآلِهِوَسَلَّمَ یَقولُ اِیّاکُم وَ المُثلَةَ وَ لَو بِالکَلبِ العَقورِ» حتی سگ را هم تکهپاره نکنید، مثله نکنید، چه برسد به انسان. این، آخرین وصیت امیرالمؤمنین است. (72/12/13)