شش بار بازداشت و یک بار تبعید، در مجموع حدود سه سال
بله، من بارها بازداشت شدم. شش مرتبه من را بازداشت کردند که زندان بردند و یک بار هم تبعید شدم؛ مجموعاً نزدیک به سه سال این دورانها طول کشیده؛ یعنى چند ماه بوده؛ و زمانهاى کوتاه و بلند بوده که مجموعاً حدود سه سال شده. دورهى زندگى ما در آن زمانها، دوران بسیار بدى براى ایران و ایرانىها بود؛ خیلى دوران بدى بود.
تفتیش مکرر منزل و از میان رفتن نوشتهها و یادداشتهای علمی
… تصوّرش را نمیکردیم کسى ممکن است به زبان صریح، روشن، روز روشن، جلوى چشم مردم حرف سیاسى به کسى بزند، به دوستى بزند، یا کاغذى را به او بدهد، یا کاغذى را از او بگیرد؛ از بس فشار و خفقان بود. به کوچکترین سوء ظنّى افراد را میگرفتند، به خانههاى مردم میریختند. بارها به منزل ما ریختند و منزل ما را گشتند؛ منزل پدرم، منزل خودم. کاغذهاى من را، نوشتههاى من را، بارها بردند؛ خیلى از نوشتههاى علمى، یادداشتهاى علمى و غیر علمى من از بین رفته، غارت شده؛ جمع کردند، بردند، بعد دیگر ندادند یا وقتى دادند، همه را ندادند. زندگى، زندگى سختى بود از لحاظ سیاسى؛ زندگى سیاسى، بسیار زندگى سختى بود، خفقان بود، آزادى نبود.
دور شدن از شعر و انجمن ادبی با غرق شدن در مبارزات
… دیگر ــ یک شهرى را که حالا نمیخواهم اسم بیاورم؛ از شهرهاى معروف شعرخیز ایران ــ شرکت کرده بودم، و آنجا دیدم سطح آن انجمن، سطح نقد انجمن ما در مشهد را ندارد، لذا از من شعر خواستند، من خواندم؛ همان سالهاى قدیم؛ این را که میگویم، مثلاً مال سالهاى ۳۷ یا ۳۸ است؛ یعنى در حدود سنین بیست، بیستویک یا بیستودوسالگی، که البتّه این ادامه داشت تا سالهاى ۴٢و ۴٣ و۴۴ و تا آن وقتهایی که دیگر غرق شدن در کارهاى مبارزات، ما را از کار شعر و مانند اینها بکلّى دور کرد و دیگر انجمن هم نمیرفتم. به هر حال آن زمان شعر میگفتم.
بازگشت سوابق مبارزاتی به سالهای ۳۳ و ۳۴
… شدم. بعد از آنکه مرحوم نوّاب از مشهد رفت، زیاد طول نکشید که شهید شد؛ الان درست یادم نیست که چقدر طول کشید؛ مثلاً یک سال، دو سال طول کشید که مرحوم نوّاب شهید شد. شهادت او هم یک غوغایى در دلهاى جوانهایى که او را دیده بودند و شناخته بودند به وجود آورد. در حقیقت سوابق کار مبارزاتى ما به این دوران برمیگردد؛ یعنى به سالهاى ۳۳، ۳۴ به بعد.