رفتن به محتوای اصلی

قضای اسلامی

نام‌های دیگر: قضاوت اسلامی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

نظام داوری بر پایهٔ موازین اسلام و ویژگی‌ها و شرایط آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار جمعى از مسئولین، قضات و کارکنان قوّه‌ی قضائیّه— ۱۳۶۸/۰۴/۰۷

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۳۹۳
۱۳۶۸۱۳۹۳

فقط سال ۱۳۷۸همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

چهارم، مسئله‌ی قضا؛ سیستم قضائى اسلامى، فقیه، مجتهد و عادل را میطلبد، قضاى اسلامى این است. آن‌وقتى که ما مجتهد و مفتى و صاحب‌نظر نداریم و به قاضىِ «مأذون مِن قِبَل المجتهد»[12] اکتفا میکنیم، این از باب ضرورت است که «الضَّروراتُ تُبیحُ المَحظورات»؛[13] آن‌وقتى که قاضى عادل قطعى نداریم و به آن که مورد اعتماد باشد اکتفا میکنیم، از همین قبیل است؛ وَالّا باید فقیه و مجتهد عادل، منصب قضا را به عهده بگیرد. پس این هم کار دیگر حوزه‌هاى علمیّه است که بایستى دائماً یک رشته از رشته‌هاى پنج‌گانه‌ی حوزه براى این، کار کند.

کارگشایی و توان مقابله با ظلم در همهٔ شرایط

نکته دیگر این است که قوّه قضاییّه ما براساس شرع است. اگر براساس شرع نباشد، غلط است؛ چون نظام، نظام اسلامی است. هر بخشی از این قوّه که شرعی نباشد، موافق با مقرّرات اسلامىِ قضا نباشد، آن بخش نه مایه افتخار است، نه موجب ثواب است و نه کارگشاست. قضای اسلامی است که کارگشاست. قضای اسلامی است که در آن، از همه مفاسد میشود جلوگیری کرد. این مشکل قضای غربی - که غربیها در فیلمهای تبلیغاتی هم آن را زر و زیور میدهند و آرایش میکنند - نشان داده است که کارایی ندارد. هرکس که اطّلاع داشته باشد، میبیند که آن دستگاه قضایی لَنگ میماند و در خدمت ظلم قرار میگیرد. آن دستگاه قضایی که این استعداد را دارد تا …

رسیدن به قضاوت ناب اسلامی مستلزم مجاهدت پیگیر عالمانه و مدبرانه

بی‌گمان دستگاه قضائی جمهوری اسلامی از آغاز تاکنون راه دشوار و نارفته‌ای را به همّت شخصیّتها و عناصر دلسوز پیموده و بویژه در سالهای اخیر و با وجود مخالفتها و غرض‌ورزی‌های گاه گسترده و عمیق، موفّقیّتهای بزرگی به دست آورده است. لیکن عروج به جایگاه و منزلت رفیع قضاوت ناب اسلامی مستلزم مجاهدت پیگیر عالمانه و مدبّرانه و صمیمانه‌ای است که قبول مسئولیّت از سوی جنابعالی که فقیهی مسلّط بر موازین اسلامی و علمی و برخوردار از احاطه و هوشمندی میباشید، میتواند نوید آن را بدهد.

کارآمدترین وسیلهٔ تحقق عدالت و قانون

برای دستگاه قضائی مهم‌تر از همه‌چیز، اجرای عدالت و قانون است و نظام قضائی اسلام کارآمدترین وسیله‌ی تحقّق این هدف متعالی است. تقویت دانش قضائی و گزینش اشخاص صالح در مجموعه‌های قضائی و اداری، و برنامه‌ریزی دقیق همراه با نظارت مستمر بر اجزای این دستگاه بزرگ، و نیز حفظ عزّت و حرمت قضات، لوازم اصلی برای تحقّق آن مقصود به حساب می‌آیند.