رفتن به محتوای اصلی

قانون اساسی مشروطه

نام‌های دیگر: قانون اساسی سابق

توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

قانون اساسی و متمم آن در دوران مشروطه و پهلوی و استناد به آن در مبارزه.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:تلگراف به اسد اللَّه عَلَم درباره انجمن‌های ایالتی و ولایتی‌— ۱۳۴۱/۰۷/۲۸

سیر زمانی

از ۱۳۴۱ تا ۱۳۶۱
۱۳۴۱۱۳۶۱

فقط سال ۱۳۵۶همهٔ سال‌ها

نقد دم زدن از چارچوب قانون اساسی به‌عنوان صحه گذاشتن بر سلطنت فاسد

من با کمال تواضع دست خود را به سوی ملت نجیب ایران دراز می‌کنم؛ از روحانیون عظیم الشان تا خطبای ارجمند، از جوانان محترم حوزه‌های علمیه تا دانشجویان دانشگاهها، از بازاریان محترم تا کارگران و دهقانان و جناحها و طبقات محترم داخل و خارج کشور- ایدهم الله تعالی- و از همه صمیمانه و با عرض تشکر خواستارم که پیوستگی و وحدت کلمه خود را حفظ و از مناقشات تفرقه‌انداز احتراز نمایند، و با صدای واحد و ندای همگانی در راه استقلال کشور و قطع ایادی اجانب و عمال وابسته آنها کوشش کنند، و با اتکا به خدای متعال و احکام عدالت‌پرور اسلام همدست و همداستان شوند، و به آنها که از چهارچوب قانون اساسی دم می‌زنند تذکر اکید دهند که با این کلمه صحه به رژیم سلطنتی فاسد موجود نگذارند که تا این دودمان فاسد بر مقدرات کشور حکومت می‌کنند، ملت ایران نه از اسلام بهره‌مند می‌شوند و نه از آزادی و استقلال کشور خبری است و نه مردم روی سعادت می‌بینند.

اجرا نشدن متمم و نظارت فقها و غیرقانونی بودن دولت و مجلس فعلی

… خوب وقتی نتوانستند چه بکنند آنها؟ اما بهتر شده از آن وقت- از آن وقت که یک مردکه‌ای هر کاری بکند «لا یُسْاَلُ عَمَّا یَفْعَل»[14]- از آن وقت بهتر شد. منتها نماسید آنی که می‌خواستند. خوب، متمم قانون اساسی با زحمت علما درست شد لکن عمل نکردند [به‌] متمم قانون. الآن این دولت ایران رسمی نیست، دولت رسمی نیست، قانونی نیست. الآن این وکلای ایران قانونی نیستند، اینها رسمی نیستند. به حَسَب قوانین اساسی، این مجلس ایران الآن رسمی نیست. مجلس ایران به حَسَب قانون اساسی باید پنج نفر از فقها ناظر بر آن باشند؛ حالا یک نفرش هم هست؟ اصلًا نظارتی در کار هست؟ اصلًا وکالتی در کار هست؟ یا نصب است؟ قضیه نصب است. نخواستند، خواستند بشود نشد. خوب باز هم تا آن اندازه‌ای که بود باز نهضت روحانیون بود. باز همت روحانیون بود و دیگران هم تبعیت می‌کردند. البته دیگران هم سهم داشتند …