لزوم همکاری ملت، دولت، ثروتمندان و کارخانهداران برای حل مشکل فقر
… خیلی خوب! در این جنگلهایی که دارند زندگی میکنند خیلی هم خوب زندگی میکنند. و در این جهاد سازندگی که هست، خانههایی که مردم در آن زندگی میکنند، آنها را هم نشان میدهند، خیلی زندگی آنها بهتر از اینهاست؛ یعنی اصلًا طرف نسبت نیست! چرا باید این طور باشد؟ باید همه دست به هم بدهند، ملت، دولت، ثروتمندها، کارخانه دارها، همه اینها، دست به هم بدهند و این مشکله را حَلَّش بکنند. اگر این مشکله حل نشود و خدای نخواسته یک انفجاری در متن اسلام، در متن جمهوری اسلام پیدا بشود، این دیگر قابل مهار نیست، هیچ کس نمیتواند جلویش را بگیرد. قبل از اینکه یک همچو مسائلی پیش بیاید [باید جلویش را گرفت] خصوصاً که خوب، دشمنهای اسلام و دشمنهای مسلمین و …
فقر و نبود امکانات میراث گذشته و نه پیامد انقلاب
… گرفتاری ما حالا گرفتاری این است که آن برادر ما کمتر چیز دارد و فلانی زیادتر دارد؛ خانه ندارد و ... اینکه چیزی نیست. خوب، اینها که از اول بود، گرفتاریها هم از اول بود، منتها حالا هم شیاطین دوره افتادهاند که خوب چه شد؟ کو؟ کو خانه؟ کو زندگی؟ [دائماً] تبلیغات. من به بعضیشان میگفتم که این ناداری مال حالا نیست. اینکه از اول بوده. انقلاب آیا اینها را به وجود آورده؟ رفتن شاه «نداری» را بار آورده است؟ اگر این ناداری جرمش گردن ماست، اگر این طور است که چون شاه رفته برق و اسفالت و مریضخانه و اینها را ندارید، اگر این طور بود، آن وقت ما مجرم بودیم و باید جبران بکنیم. اما اگر این بوده و ما حالا وارد شدهایم در یک مرحلهای که نه برق بود، نه آب بود، و نه اسفالت …
ریشه داشتن فقر مردم در دوران پیش از انقلاب، نه برآمده از انقلاب
الآن میبینید که همین اشخاصی که پنجاه سال یا بیشتر بوده است که اینها همه فقیر بودند در اطراف ایران؛ ایلهای مختلف، عشایر مختلف، در خود تهران، در شهرها، همه جا، خوب، فقر در بین مردم زیاد بوده است. فقر یک چیزی نبوده است که به واسطه انقلاب آمده باشد؛ سابقاً این فقر بین مردم بوده است. فقر یک چیزی نیست که از انقلاب آمده باشد؛ سابقاً این فقر بوده. البته یک مقدارش از این انقلاب هست؛ اما اینهایی که اظهار میکنند که ما هیچ نداریم- خوب- هیچ نداشتند قبلًا. الآن یک دستهای توی اینها افتادهاند که خوب، چه شد؟ این هم جمهوری اسلامی! جمهوری اسلامی چه شد؟ حسابِ شدههایش را هیچ نمیکنند. آنهایی که تا حالا چه؟ آنچه …
فقر کارگر، کشاورز و کاسب و زاغهنشینی در تهران، میراث رژیم سابق
این خائنین، یک مملکت آشفته، یک مملکت خراب برای ما گذاشتند؛ مملکتی که کارگرش فقیر، کشاورزش فقیر، کاسبش فقیر؛ مملکتی که در حومه تهران، متصل به تهران، خودِ تهران محلههای «زاغهنشین» دارد، بدبخت دارد؛ اینها را برای ما گذاشتند.
لزوم همکاری همگانی برای ریشهکن کردن فقر و استضعاف
اینک به مرحله حساسی از دوران انقلاب اسلامی خود رسیدهایم. دوران سازندگی، دورانی که باید از ثمرات انقلابمان مردم محروم و ستمدیده ایران بهرهمند شوند؛ دورانی که باید شکوه نظام عدل اسلامی را لمس کنید؛ دورانی که همه باید دست به دست هم بدهیم تا ریشه فقر و استضعاف را برکنیم. شما مردم شریف ایران در جریان مبارزه با استعمار و استثمار پیروزی بزرگی به دست آوردید و توانستید با اتکال به خدای متعال و وحدت کلمه و مشارکت همه قشرها بر طاغوت زمان غلبه کنید و پشت ابرقدرتها را بلرزانید. اکنون نیز با خودیاری و همکاری برای مبارزه علیه فقر و محرومیت بسیج شوید، و با تایید الهی به نجات مردم مستضعف کمر همت ببندید.
گرسنگی و برهنگی مردم مناطق نفتخیز در دورهٔ پهلوی
… شد. هیاهو، به اینکه من مامور خدمت به وطنم هستم و کتاب «ماموریت برای وطنم» را نوشت و آن همه هیاهو راجع به ترقیات ملت و ترقیات اینها، خوب، مردم هم میدیدند که همه آن غلط است. همه جای ایران فقر است. همه جای ایران بیچارگی است. مردم خانه ندارند. مردم هیچی ندارند. آنجایی که معدن نفت است، روی این معادن همان مردم آنجا نشستهاند و گرسنگی میخورند. سر و پای برهنه راه میروند. گاهی من از آنجا که یک دفعه که عبور کردم از همان طرف اهواز اینها، از این دهات اطراف، از این راهی که ما میرفتیم و خط قطار عبور میکرد، از این اطراف، این بچهها، این سر برهنهها، این پابرهنهها هجوم میآوردند که یک چیز بگیرند از ما. آنجایی بود که مخزن نفتشان زیر پایشان بود و داشت میرفت جای دیگر. مخازن را دادند به غیر و عوضش برای امریکا، میگویند این آخر دیگر امریکا بود همه چیز. انگلستان در اینجا دیگر خیلی [منافع] نداشت، امریکا جلو بود. مخازن را دادند به خارج و امریکا چیزی که به ملت ما …
فقر و نابسامانی مردم میراث رژیم سابق، نه نهضت
… ملت ایران وارث یک مملکتی [است] که پنجاه و چند سال در زیر فشار و صدماتی از داخل و خارج بوده است؛ و یک مملکت خرابه تحویل دادند و رفتند. هم خزانههای اینجا را خالی کردند؛ و هم شهرها و دهات و همه جا را به فساد کشاندند؛ و هم به اسم «تمدن بزرگ» خرابکاری کردند. و الآن که آنها رفتند، یک کشور به هم ریخته در هر جهت و خرابه، نه اقتصاد سالم دارد، و نه جهات دیگرش سالم است. مردم در فقر و فاقه فرو رفتهاند، و همه این فقر و فاقهها و نابسامانیها ارثی است که به شماها رسیده است. و هیچیک از این خرابیها از نهضت نیست؛ از آنهاست، حتی در وقتی هم که نهضت شد و انقلاب شد، خرابیها را نسبت به مردم، آنها کردند.
فقیر نگه داشتن ملت با بیرون بردن جوانان از مسیر زندگی
… سراغ یک مساله، مسیر عوض میشود. اینها روی نقشه کار میکنند. مِن باب اتفاق این جور نشده که دریا این طور باشد وسائل برایشان فراهم میکردند. از قراری که میگویند، همه وسائل را برایشان فراهم میکردند، تشویقشان میکردند. به همه این مسائل انحرافی تشویق میشدند. اینها برای این بود که جوانها را با هر ترتیبی که شده، با هر جوری که شده از مسیر زندگی خارج کنند، تا اینکه یک ملتی فقیر باشد و نفهمد الآن چیست. یک مملکت فقیر الآن ما داریم؛ و ملت نمیدانست چی هست. حالا که اینها رفتند، چشم باز شده است میبینند تمام بانکها را خالی کردهاند و [قرض] کردند و بردند تمام جواهرات را اینها تمام؛ یعنی بسیاری از جواهرات ما را رضا شاه برد که به انگلیسها رسید؛ و بسیاریش هم ایشان برده، که نمیدانم به که خواهد رسید. بانکهای خارج پر …
رد انتساب فقر و بیکاری به انقلاب و میراث بودن آن
بعد هم نباید ما بنشینیم منتظر اینکه یک قشری کار را انجام بدهد. یک مملکتی است مال همهتان. آشفته هم هست. فقیر زیاد. بیکار زیاد. لکن ما باید بپرسیم ازشان که این فقر زیاد و بیکاری زیاد مال انقلاب است؟ چون شاه رفته است فقیر زیاد شده است؟ چون رژیم به هم خورده است بیکاری زیاد شده است؟ یا نه، یک مسئلهای است که الآن ما وارث آن خرابیها هستیم؟ دولت وارث آنها هست. یعنی خرابی را کردهاند و رفتهاند. دزدیهایشان را کردهاند و رفتهاند. قرضها را به بانکها گذاشتهاند و رفتهاند. از هر بانکی چند صد میلیون دلار قرض کردند و رفتند! الآن وقت این است که ما با هم باشیم. و بعد هم نباید ما بگوییم چرا او نکرد؟ …
گرسنگی مردم کشوری غنی به سبب ادارهٔ غیرانسانی آن
ما حالا- از حالا- باید شروع بکنیم برای انسانسازی. یک مملکت غنیای که همه چیز دارد، یک مملکتی که همه چیز دارد مع ذلک حالا باید روی گنجهای خودش بنشیند گرسنگی بخورد! این جز [برای] این نبود که نگذاشتند که این مملکت ما روی موازین انسانی اداره بشود. حالا ما باید از سر بنشینیم همهمان با هم، با شرکت همه. یک طایفه نمیتواند، دولت نمیتواند؛ ملت باید با دولت باشد، دولت با ملت باشد، همه با هم به فکر باشند، متفکرین ما فکر بکنند، نقشه بکشند تا اینکه باز یک انسانهایی ما درست بکنیم بعد از چند سال بتوانیم که درست …