رفتن به محتوای اصلی

فساد

نام‌های دیگر: فساد سیاسی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

فساد در حکومت، اقتصاد و جامعه، ریشه‌ها و راه‌های مقابله با آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع اقشار مختلف مردم (15 خرداد، عملکرد دولت و رسالت علما)— ۱۳۴۳/۰۱/۲۶

سیر زمانی

از ۱۳۴۳ تا ۱۳۶۷
۱۳۴۳۱۳۶۷

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۱۸ پاراگراف)

بزرگ‌شمردن خلاف کوچک و جلوگیری از فساد از سرچشمه

همه ما و شما باید بدانیم که شیطان خارج و داخل و نفس اماره بتدریج انسان را از خلافهای کوچک به بزرگ و بزرگتر می‌کشاند که یکوقت از کفر سر در می‌آورد. پس خلاف کوچک را بزرگ شمارید و شماریم، و فساد را از سرچشمه جلو گیریم. از خداوند متعال مدد می‌خواهیم که همه ما را حفظ نماید، خصوصاً از شیطان نفس که مادر «بُت» هاست.[5]

سرایت فساد و اخلاق فاسد به کل کشور

… بیاید در خیابان و شمشیرش را بکشد، چاقویش را بکشد و بخواهد مردم را تهدید کند، بگویند که این را باید بکشید، این برای این نیست که این یک آدم یک همچو کاری کرده یک دشمنی با این آدم است، این برای این است که اگر این را رها کنند یک کشور کم کم کشیده می‌شود به فساد؛ فساد یک فرد، دو فرد، چهار فرد، این ور، آن ور. اگر منحصر به خودشان بود، حرفی نبود، امّا فساد سرایت می‌کند، اخلاق فاسد سرایت می‌کند به همه، کم کم می‌ببیند یک وقت یک کشوری فاسد شد اسلام از اوّل جلویش را خواسته بگیرد؛ گفته این کسی که این فساد را کرده، باید با او این جور رفتار کنید تا از اوّل نگذارد رشد پیدا کند این فساد.

توجه به دست‌هایی که بخواهند در بازسازی فساد ایجاد کنند

… بدهند که کجا باید اول باشد، کجا باید بعد باشد، وضعش باید چه جور باشد. مردم خودشان داخل باشند، لکن مستقل نباشند. و دولت باید به مردم مجال بدهد به اینکه در کارها داخل بشوند. و مردم هم باید به دولت مجال بدهند که با تانّی و نقشه‌کشی این کار مهم را انجام بدهند؛ ممکن است دستهایی در کار باشند که بخواهند در همین مقوله هم راجع به بازسازی هم شلوغ کنند و فساد ایجاد کنند، این را باید خیلی متوجه باشند و این همان هیات تشخیص مصلحت که مرکب از سران کشور است، آنها باید نظارت کنند در امور، لکن مردم را هم شرکت بدهند. چنانچه حالا بعد از جنگ است مردم باید در کارهای تجاری آزاد باشند لکن با نظارت دولت، که یک وقت- خدای نخواسته- دوباره از آن چیزهایی که از خارج می‌آوردند و آن چیزهای فاسدی که می‌آوردند دوباره شروع نکنند. دولت اجازه بدهد مردم از خارج چیز بیاورند، تجارت کنند، لکن …

ریشهٔ هر فساد فردی و اجتماعی و حکومتی در خودخواهی

… برای ما عبرت باشد؛ بدانیم که ارث شیطان، خودبینی است. تمام فسادهایی که در عالم واقع می‌شود، چه فسادها از افراد و چه فسادها از حکومت‌ها و چه در اجتماع، تمام فسادها زیر سر همین ارث شیطان است. و تمام مفسده‌هایی که در عالم پیدا می‌شود، از این بیماری خودبینی است. چه در کنج خانه کسی نشسته باشد و به عبادت مشغول باشد، اگر خودبینی بکند، ارث شیطان را دارد، و چه در جامعه باشد و با مردم تماس داشته باشد، این هم اگر فسادی از آن حاصل بشود، از خودخواهی و خودبینی خودش است، و چه حکومت‌هایی که در عالم حکومت می‌کنند؛ از اولی که حکومت در دنیا تاسیس شده است تا حالا، هر فسادی واقع شده از این خصیصه است.

فساد دستگاه حاکمهٔ رژیم‌های گذشته عامل فساد ملت و جوانان

… کمیته و شهربانی و نیروهای مردمی و عشایری- ایّدهم الله تعالی- همه و همه کوشش کنند در پیاده کردن احکام اسلام؛ در افزایش تعهد به ابعاد مختلف این مکتب انسان‌ساز؛ در مجاهده در راه حق و ساختن خویش؛ در اصلاح درون و برون که خود با اصلاح آنان کشور رو به صلاح می‌رود. در رژیمهای گذشته آنچه موجب فساد ملت بویژه قشر جوان شد فساد دستگاه حاکمه بود که چون سرطان به جان ملت افتاده بود و جوانان را به فساد سوق می‌داد. و از همه کوششها لازمتر، کوشش دو قشر روحانی و دانشگاهی در راه تهذیب و تربیت خود و جوانان عزیز همدوش با تعلیم تا حد تخصص است، چرا که با فساد آنان عالَم فاسد می‌شود[5] و با صَلاح آنان صالح. علمای اعلام و مدرسین عظام حوزه‌های علمیه بلاد و اساتید محترم و متعهد …

بی‌پروایی رجال دولت‌های گذشته در غارتگری

… که از آن وقتی که در دنیا دولت تحقق پیدا کرده، تا حالا، دولتی مثل دولت ما نبود. اگر آن وقتها تو مجلس افراد نادری بودند که کارهای مجلس را می‌خواستند تصحیح بکنند، لکن در دولتها آن قدری که من سراغ دارم- دولتی که روی هم رفته مثل این دولت باشد- ما نداریم، نداشتیم. یا «ملک» ها و «سلطنه‌ها» و کذا بودند که آنها خوبانشان آن بود که غارتگری را چندان اشکال بر آن نداشتند. من یک دفعه که نخست وزیر، آخری، در اواخر دکتر امینی[3] بود، آمد آنجا، به او گفتم که چطور شده است که یک نفر که مثل سایر مردم است، چیزی ندارد، وقتی که وارد می‌شود در دولت، بعد از چند وقت چیزدار می‌شود؟ این از کجا آمده؟ چطور شده این طور است؟ خوب، جوابی نداشت که …

نبودن مراکز فساد آشکار و نهی از تفتیش خانه‌ها

… بکنند. نمی‌توانند صاف بگویند اسلام، با اسم آخوند و با اسم ملّا و این طور چیزها اسلام را می‌خواهند از بین ببرند. و مردم مطمئن باشند به اینکه این دولت و این کسانی که در راس هستند همه دارند کوشش می‌کنند که امور را اصلاح کنند، درست بکنند، اقتصاد را درست بکنند. فساد هم که بحمد الله نیست مگر توی خانه‌اش‌ کسی برود بکند، آن را البته ما تفتیش نباید بکنیم. اما الحمد للَّه الآن مراکز فسادی نیست، آن طوری که به من اطلاع می‌دهند هیچ مراکز فسادی که ظاهر باشد نیست و شما می‌دانید که قبلًا، چه خبر بود ایران. اگر یک مدت کمی این فرصت باز داده می‌شد به اینها، خدا می‌داند که اینها چه می‌خواستند بکنند و بعضی از نمونه‌هایش در شیراز، در تهران، پیدا شد که قابل گفتن نیست، لکن بحمد الله جلویشان گرفته شد.

نکوهش فسادهای پنهانی کسانی که چون دزدان عمل می‌کنند

… در مجلس هستند، در قوه قضائیه هستند، دولت هست، هر کس هست و همین طور قوای مسلح، اینها همه ان شاء الله، موفق بشوند. و مایی که امروز در هجوم همه جانبه داخل و خارج هستیم و بحمد الله داخلش دیگر داخل آدم نیست، بله ما باید دست به هم بدهیم و این مملکت را نجات بدهیم. و این اشخاصی که حالا هم باز یک فسادهای دزدکی می‌کنند، مثل دزدها که می‌روند و یک چیزی برمی‌دارند و فرار می‌کنند، این جوری نباشد.

پیدایش فساد کشور از تحصیل‌کردگان همین دانشگاه پنجاه‌ساله

دانشگاه دو راه دارد: راه جهنم و راه سعادت. راه ذلّت و مسکنت و نوکرمآبی و امثال اینها، و راه عظمت و عزّت و بزرگمنشی. دانشگاه همین دانشگاه را تا ما داریم فایده ندارد. ما دانشگاه پنجاه سال است داریم. و از دانشگاه هر چه فساد توی این مملکت پیدا شد از این اشخاصی بود که در دانشگاه تحصیل کرده بودند، تخصص هم شاید داشتند.

ریشهٔ همهٔ فسادهای عالم در ترک جهاد با نفس

جهاد نفس، جهاد اکبر است. برای اینکه همه جهادها اگر بخواهد نتیجه داشته باشد و بخواهد انسان در جهادها پیروز بشود موکول به این است که در جهاد نفس پیروز باشد. اگر انسانها توجه به خودشان داشته باشند، جهاد نکرده باشند با شیطان خودشان، اینها واحد واحدهایی هستند که علاوه بر اینکه نمی‌توانند اصلاح جامعه را بکنند، فساد هم در جامعه می‌کنند. همه فسادهایی که در عالم واقع می‌شود، برای این است که آن جهاد واقع نشده؛ آن جهاد اکبر واقع نشده. تمام این گرفتاریهایی که بشر دارد از دست خود بشر دارد. بشر است که به بشر جنایت وارد می‌کند. سایر موجودات، سایر حیوانات و لو سبع هم باشند، آن قدری که بشر جنایت می‌کند آنها نمی‌کنند. این بشر است که چون اصلاح نشده است و جهاد سازندگی نکرده است، این از همه حیوانات …

لزوم ریشه‌کنی فساد پنجاه‌ساله با همت همهٔ قشرها

… بوده است؛ و به صورت خرابه‌ای درآمده است که همه چیزش عقب مانده است. و بالاتر از همه، نیروهای انسانیش عقب مانده است، نگذاشتند که رشد بکند نیروی انسانی. نگذاشتند که اسلام آن کارهائی را که می‌خواهد بکند، بکند. از این جهت، ما یک مملکتی هستیم که جنگزده هستیم. مملکتی هستیم که پنجاه سال فساد در آن بوده است، فساد زده هستیم و باید با همت همه قشرها این فسادها از بین برود. و همه با هم دست به هم بدهیم و این بار را به محل خودش برسانیم و این نهضت را ثمربخش کنیم. تکلیف همه ما این است که همه در هر محلی که هستیم به تکلیف خودمان عمل [بکنیم‌]، تکالیف شخصی؛ تکالیف اجتماعی؛ و تکالیف سیاسی.

اجاره دادن مناصب استانداری در گذشته و چپاول مردم

… این است که رژیم جمهوری اسلامی، رژیم مردمی باشد، همه با هم باشند. قوای انتظامی و مردم همان طور که در صدر اسلام بوده است که از خود این مردم‌ بودند. این طور نبوده است که آن کسی که استاندار یک جایی می‌شده، بخواهد برود مردم را بچاپد! در این زمانها این طور بود. من این را یادم هست- حالا در چه وقتش بود نمی‌دانم- که اگر یک کسی را استاندار آذربایجان مثلًا می‌کردند، «اجاره» می‌دادند به آنها! یعنی این آدم باید مثلًا پنجاه هزار تومان یا ده هزار تومان آن وقت بدهد به این کسی که باید این را سر آن کار [بگذارد]- نخست وزیرش کند، یا صدر اعظمش- باید این قدر بدهد که برود استاندار آذربایجان بشود! این آنجا که می‌رفت چون اجیر است و این قدر گرفته باید دو مقابل، آنجا بگیرد یا بیشتر تا اینکه خوب، هم مال الاجاره را بدهد، و هم نفع ببرد. وضع این طور بود که اجاره‌بندی بود! آذربایجان چون بزرگتر بود زیادتر؛ همدان چون کوچکتر بود کمتر، اما همه روی یک اجاره‌بندی خاصی بود که روی این اجاره‌بندی استاندار تعیین می‌شد، یا فرض کنید که فرماندار تعیین می‌شد. این وضعها در اسلام نیست؛ هیچ این بساط در اسلام نیست. آن هم که در صدر اول است و …

فساد اخلاق و عقاید و اعمال، ریشهٔ خیانت تباه‌کنندگان کشور

… خدمتگزار باشید. از همین سنینِ شما باید شروع بشود به ساختن افرادی که بعدها یک مملکت، یک کشور را ممکن است نجات بدهد. اگر چنانچه شما ساختید خودتان را و فضایل انسانی را در خودتان ریشه دار کردید، آن وقت در همه مراحل پیروز هستید؛ مملکتتان را می‌توانید نجات بدهید. اینها که مملکت ما را به تباهی کشیدند برای این بود که ساختمان خودشان فاسد بود؛ خودشان یک اخلاق فاسد داشتند، یک عقاید فاسد داشتند، یک اعمال فاسد. اگر چنانچه خودشان را ساخته بودند، به ملت خیانت نمی‌کردند، به اسلام خیانت نمی‌کردند.

سرایت فساد از رأس حکومت به قشرهای پایین جامعه

… دزد بار آورده، که حالا وقتی ما می‌خواهیم یک نفر آدم سالم پیدا بکنیم، دنبالش باید بگردیم! یعنی چراغ برداریم بگردیم دنبال اینکه یک آدمی پیدا بکنیم که سالم باشد! یک آدم پیدا کنیم دزد نباشد! یک آدمی پیدا بکنیم امین باشد، خیانت به مملکت نکند! کم‌اند حالا. چرا؟ برای اینکه پنجاه و چند سال، اینها در راس این مملکت بودند و خرابکاری کردند، و خودشان چون خراب بودند، آنهایی که نزدیک به اینها بودند خراب شدند. دسته بعد که نزدیک به این خرابها بودند، آنها هم خراب شدند. همین طور از بالا خرابی شروع شد، تا قشرهای پایین؛ همه جا را فاسد کردند اینها. که الآن قحط الرجال است در مملکتمان. نمی‌توانیم یک افراد صحیح مهذب را پیدا کنیم، الّا چند. کم هستند اینها، و این برای این است که در این پنجاه و چند سال، اینها آن قدر که به ذخایر انسانی ما صدمه زدند، به ذخایر ملی و مملکتی ما- آن قدر- …

لزوم ریشه‌کن کردن فسادهای ریشه‌دار پنجاه‌ساله در جامعه

… از راههای سابق برگردند؛ از راههایی که منحرفین برای شما پیشنهاد کردند و بسیاری از جوانان ما و بسیاری از عزیزان ما را به انحراف کشیده‌اند، دست بردارید. ما خیر شما را می‌خواهیم؛ ما انحرافها را باید با توصیه، با التماس، با عرض، این انحرافات را باید از بین ببریم. این فسادهایی که در جامعه ما در این پنجاه و چند ساله ریشه کرده است، باید ریشه‌های آن درآید.

سرایت فساد سران حکومت به همهٔ اقشار کشور

... اینها همه در سایه حکومت عدل، خوب اداره می‌شود و به طور شایسته عمل می‌شود. و اگر سرانشان حزب حاکمه فاسد باشد، این فساد سرایت می‌کند به همه اقشار کشور. شما ملاحظه کردید که یک شخص فاسد که در این مملکت حکومت کرد و طی 38 سال[1] سلطه بر مردم این مملکت پیدا کرد، آن هم سلطه غیر قانونی، چه فسادها کرد. این اصل رژیم سلطنتی مخالف با حقوق بشر است. برای اینکه ما فرض هم بکنیم که همه ملت جمع بشوند و رژیم سلطنتی را رای …

خوردن پول قرارداد آسفالت بدون انجام کار

… خریده‌اند به چه قیمت، آن را من یادم نیست اما نوشته بود که شش میلیون دلار یعنی سی و پنج میلیون تومان خرج، شش میلیون دلار خرج گلکاری آنجا شده! یک همچو ویلایی از پول کی؟ ما که رضا خان را می‌شناختیم وقتی که آمد اینجا یک آدم لختی بود؛ یک سرهنگی بود که آمد اینجا. یک نفر از آقایانی که نوارهایش را برای من فرستاده بود و من گوش کردم که چه کردند در این اسفالت که قرارداد کردند، نوشته بود که هر متری نمی‌دانم چقدر، چند صد دلار خرجش کردند! یعنی خوردند و درست نکردند.

مخالفت روحانیت با فسادها نه با تمدن

… ضعیف بشود؛ قوّت را از دست بدهند؛ نیرومندی را از دست بدهند. اینها استعمار است. ما با این مظاهر استعماری مخالفیم؛ ما مرتجعیم؟ شما مترقی هستید؟ ما حرفهایمان یک حرفهایی است؛ جنگ و بساط ندارد. آقا! بنشینید منطقی صحبت کنید، فحش ندارد که. خوب، بنشین صحبت کن. بفرستید، اشخاص عاقل را بفرستید با ما تفاهم کنند، ببینیم که ما با کجای تمدن مخالفت داریم؛ ما با فسادها مخالفت داریم. ما می‌گوییم که شما برنامه‌های اصلاحی‌تان را اسرائیل برایتان درست می‌کند؛ ملت اسرائیل. شما وقتی برنامه هم می‌خواهید درست کنید دستتان را پیش اسرائیل دراز می‌کنید؛ شما کارشناس نظامی از اسرائیل به این مملکت می‌آورید؛ شما محصلین را از اینجا به اسرائیل می‌فرستید؛ …