رفتن به محتوای اصلی
بازگشت به نمایهٔ «فرعون»

مقایسهٔ دیدگاه رهبران دربارهٔ «فرعون»

برجسته‌ترین پاراگراف‌های هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.

تهیه‌شده با هوش مصنوعیفرمانروای مصر در روزگار حضرت موسی (ع) که قرآن سرگذشت او را بازگفته است.

امام خمینی

رد اظهار ایمان او هنگام غرق‌شدن

آلآنَ وَ قَدْ عَصَیْتَ قَبْل[2] به فرعون می‌گوید؛ فرعون آن آخر که می‌خواست غرق بشود، همچو که تو مرگ رفت، گفت همانی که آنها می‌گویند من هم می‌گویم. در صورتی که نبود این طور، وقتی بر می‌گشت هم همان بود.

طغیان به سبب مقام بدون انگیزهٔ الهی

… روحی همه انسانها این طور است که تا یک استغنایی پیدا می‌کند طغیان می‌کند؛ استغنای مالی پیدا می‌کند، به حسب همان مقدار طغیان پیدا می‌کند، استغنای علمی پیدا می‌کند، به همان مقدار طغیان پیدا می‌کند، مقام پیدا می‌کند، به مقداری که مقام پیدا کرده است طغیان می‌کند. فرعون را که خدای تبارک و تعالی «طاغی» می‌گوید هست برای همین است که مقام پیدا کرده بود و انگیزه الهی در او نبود و این مقام او را به طغیان کشیده بود. کسانی که چیزهایی که مربوط به دنیاست و آنها را بدون تزکیه نفس پیدا می‌کنند، هر چه پیدا بکنند، طغیانشان زیادتر خواهد شد و وبال این مال و این منال و این مقام و این جاه و این مسند از چیزهایی است که موجب گرفتاریهای انسان است در اینجا و بیشتر در آنجا. انگیزه بعثت …

ایمان آوردن هنگام دیدن عذاب و پذیرفته نشدن آن

صحبت در این اصل اول بود که ملت ایران می‌خواست. ملت ایران چند تا مطلب خواست که اولیش این بود که این شخص نباشد؛ بلکه این سلسله نباشد. اینها تشبثاتی کردند که بسیاریش را من ذکر کرده‌ام. مِنْ جمله از تشبثاتی که کرد، شبیه آن تشبثی بود که فرعون کرد. فرعون بعد از اینکه عذاب نازل شد و غرق را دید که الآن دارد غرق می‌شود، آن وقت گفت که من هم آن طوری که بنی اسرائیل می‌گویند من هم به همان ایمان آوردم. جواب بود که حالا دیگر ایمان آوردی؟! تو قبلًا معصیت کردی آلآنَ وَ قَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ و کُنْتَ مِن المُفْسِدین[1] ایشان هم بعد از اینکه بیست و چند سال، بیست و هفت سال خیانتها را کرد و جنایتها را کرد، آن وقت که عذاب نازل شد، عذابْ عبارت از همین مشتهای گره کرده ملت ایران و فریادهای ملت ایران، که …

دستگاه بزرگ و ادعای الوهیت

حضرت موسی- سلام الله علیه- مامور شده بود که خودش برود و فرعون را دعوت کند. آن فرعون، آن هم با آن بساط. فرعون بیشتر از فرعونِ ما بساط داشت. از اهرام مصر معلوم است، می‌گویند [از] اهرام مصر معلوم است که دستگاه [فرعون‌] دستگاه بزرگی بوده؛ دعوایش[2] هم دعوای الوهیت بوده است؛ [حضرت موسی به‌] تنهایی مامور شد که برود دعوت کند فرعون را. حضرت موسی خواهش کردند که برادرم هم همراهم باشد ... پشت من باشد. بعد امر شد که بروید شما دو نفر؛ بروید سراغ فرعون و دعوت کنید فرعون را، شاید آدم بشود، شاید بترسد.
همهٔ شاهدهای امام خمینی

امام شهید سید علی خامنه‌ای

برتری‌جویی فرعون بر دیگر بندگان برابر

… اینی‌که بر تو بیان می‌کنیم و می‌خوانیم، بی‌فایده و کم‌اثر نیست، بلکه برای مؤمنینی که به تو گرویده‌اند، به‌شدت مؤثر و مفید و سودمند است. آنها وقتی‌که این داستان را با این بینش، شنیدند و سنت الهی را در این زمینه فهمیدند، راهشان را مشخص و معین می‌کنند. خلاصۀ مطلب این است که ﴿اِنَّ فِرعَونَ عَلا فِی الاَرضِ﴾ فرعون در زمین برتری جُست، بزرگی طلب کرد برای خود، عُلُوّ گرفت، یعنی چه علو گرفت؟ در این سطحِ برابرِ انسان‌ها، یکهو بلند شد، نشست روی آن طاقچه، خودش را بالاتر از دیگران گرفت. همه برابر بودند، همه هم‌سطح بودند، او برتری گرفت بر دیگر بندگان.

معرفی حضرت موسی (ع) به‌عنوان تغییردهندهٔ دین و فسادانگیز

… معمول و مرسوم که همیشه مستبدین عالم و قدرتمندان ظالم و جائر به‌کار می‌برده‌اند، این بوده که سعی می‌کرده‌اند دشمنان جدی و حادّ خود را که متکی به تودۀ مردم بوده‌اند، در میان مردم بدنام و بی‌آبرو کنند؛ این یک شیوۀ معمولی است، از روزگار قدیم هم این شیوه بوده. شما در قرآن که نگاه می‌کنید، می‌بینید که وقتی فرعون با مَلَ[4] و اطرافیان خود حرف می‌زند، موسی علیه‌السلام را یک آدم فسادانگیز معرفی می‌کند: «اِنّی اَخافُ اَن یُبَدِّلَ دینَکُم اَو اَن یُظهِرَ فِی الاَرضِ الفَسادَ»[5] فرعون به مردم می‌گوید: من می‌ترسم این موسای انقلابی که وارد اجتماع شما شده، دین شما را تغییر و تبدیل بدهد و فساد را در میان شما رایج کند. آدم‌های ساده‌لوح وقتی‌که این حرف را از فرعون بشنوند، با خودشان می‌گویند فرعون چقدر علاقه‌مند به دین‌داری مردم است و چقدر علاقه‌مند است که در میان مردم فسادی به‌وجود نیاید و از ترس اینکه مبادا دین مردم عوض بشود و فسادی پدید بیاید، می‌خواهد موسی و هارون و …

تهدید موسی و ساحران مؤمن و تحریک سران قوم بر ضد موسویان

… موسی می‌آید و دعوت الهی را بیان می‌کند، فرعون نمی‌پذیرد، قبول نمی‌کند و نه‌تنها قبول نمی‌کند، بلکه حتی موسی را تهدید می‌کند. بعد از همۀ این حرف‌ها، ساحران فرعونی می‌آیند، سحرشان درمقابل معجزۀ موسایی کاری از پیش نمی‌برد و بالاخره آنها خودشان ایمان می‌آورند. فرعون آنها را تهدید می‌کند، می‌گوید شما را خواهم کشت. چرا به موسی ایمان آوردید؟ این‌ها همه می‌گذرد، بعد از ماجرای جادوگران فرعونی و شکست آنان از موسی، آن‌وقت این‌جوری است: ﴿وَ قالَ المَلأُ مِن قَومِ فِرعَونَ﴾[12] ملأ، سران و سرداران و بزرگان قوم فرعون به فرعون چنین گفتند: ﴿اَ تَذَرُ موسىٰ وَ قَومَهُ لِيُفسِدوا فِی الاَرِ﴾ آیا تو رها می‌کنی، ول می‌کنی موسی و قومش را، مؤمنین به او را، حزبش را، جمعیتش را، که در زمین فساد بکنند؟ اخلال‌گری بکنند؟ ولشان می‌کنی؟ به فرعون می‌گفتند، ﴿وَ يَذَرَكَ وَ آلِهَتَكَ﴾ و تو را و خدایان تو را کناری بگذارند؟ این‌جوری است؟

پیشوایی فرعون بر قومش به سوی آتش در قیامت

… مرگ بر او. «فَقُتِلَ کَیفَ قَدَّرَ * ثُمَّ قُتِلَ کَیفَ قَدَّرَ * ثُمَّ نَظَرَ * ثُمَّ عَبَسَ وَ بَسَر»[4] تا آخر آیات مبارکه. امروز هم همانها هستند؛ همانها هستند که دارند بر میلیون‌ها انسان حکومت میکنند، زیردستی‌ها را هم با خودشان به سمت جهنّم دارند میبرند. در قرآن درباره‌ی فرعون میفرماید: یَقدُمُ قَومَهُ یَومَ القِیامَةِ فَاَورَدَهُمُ النّار؛[5] فرعون در روز قیامت، مثل همین دنیا که رئیس مردمش بود، آنجا هم رئیس است، جلودار است؛ او را راه می‌اندازند طرف جهنّم و پشت‌سری‌هایش را [هم] میریزند در جهنّم. اینها خودشان دارند به سمت جهنّم حرکت میکنند، خودشان در معنای واقعی و ملکوتی، در جهنّم قرار دارند، مردمشان را هم دارند به سمت جهنّم میبرند. خب این دنیای امروز است.

تحقیر قوم خود و واداشتن آنان به اطاعت

… مورد فرعون [میگوید:] «فَاستَخَفَّ قَومَهُ فَاَطاعوه»؛[6] حالا او نجیب‌تر از سلاطین امروز دنیا بود؛ سلطانِ آمریکا، سلطانِ اروپا ــ اینها سلطانند دیگر ــ او نجیب‌تر از اینها بود. او فقط روی مردم خودش این کار را میکرد؛ اینها روی ملّتهای دیگر این کار را میکنند. فَاستَخَفَّ قَومَهُ فَاَطاعوه؛ قوم خودش را خفیف کرد، تحقیر کرد، کوچک نشان داد، امتیازاتشان را انکار کرد: اَ لَیسَ لی مُلکُ مِصرَ وَ هذِهِ الاَنهارُ تَجری مِن تَحتی؛[7] نتیجه‌اش این شد که این قوم دیدند که خب او بالاتر است، لذا از او اطاعت کردند. نقشه‌ی استعمار این است: تاریخ شما را انکار کنند، هویّت شما را انکار کنند، توانایی‌های شما را انکار کنند؛ وقتی شما میخواهید نفت کشور خودتان را که در اختیار انگلیس است ملّی کنید، عواملشان در داخل کشور بیایند سخنرانی کنند، بنویسند که «چه حرفها! ایرانی مگر …
همهٔ شاهدهای امام شهید سید علی خامنه‌ای