رفتن به محتوای اصلی

فرصت‌طلبی

نام‌های دیگر: فرصت‌طلبان، فرصت‌طلبان سیاسی، فرصت‌طلبی سیاسی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

بهره‌جویی افراد و گروه‌ها از موقعیت‌های سیاسی و اجتماعی به سود خود.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه به آقای سید محمد رضا سعیدی (ترویج دین با لباس غیر روحانی)— ۱۳۴۸/۰۸/۲۷

سیر زمانی

از ۱۳۴۸ تا ۱۳۵۹
۱۳۴۸۱۳۵۹

فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

شما همه می‌دانید که اگر این وحدت و یکپارچگی ملت، و اگر آن علاقه‌ای که ملت به‌ اسلام داشت نبود ما نمی‌توانستیم یک همچو پیروزی که به دست آوردیم به دست بیاوریم، برای اینکه ما در آن وقت نه یک ارگان‌های نظامی دستمان بود، و نه یک تعلیمات نظامی داشتیم، و نه یک اسلحه قابل ذکر، بلکه هیچ نداشتیم. مع ذلک آن چیزی که همه حسابها را در هم کوبید این توجه مردم به یک مطلب بود. سرتاسر ایران از بچه‌های کوچک تا پیرمردها توجهشان به یک مطلب [بود] و آن اینکه باید آن رژیم سابق نباشد، و باید اسلام باشد، جمهوری اسلامی باشد. اختلاف هم آن وقت نبود در کار. اگر آنهایی هم که اختلاف بعد کردند آن وقت هم انگیزه‌اش را داشتند، نمی‌کردند که در مقابل آن موجی که بود یک چیزی بگویند. و ممکن است خیلی‌هایشان هم می‌خواستند خودشان را داخل جمعیت کنند که بعدش بهره‌برداری کنند. چنانچه می‌بینید الآن همین طورها هست. چه اشخاص و چه گروههایی که در این نهضت و در این کاری که مردم کردند، بسیاریشان دخالت نداشتند. گروهها بعضیشان هیچ دخالت نداشتند. لکن خودشان را وارد کردند و دنبال این بودند که چه بشود! آیا رژیم سابق غلبه کند تا خودشان را داخل او بکنند، یا بعدی غلبه کند تا خودشان را داخل این بکنند. و معنی فرصت طلبی هم همین است که اشخاصی کنار بنشینند نگاه کنند ببینند چه می‌شود. هر چه شد خودشان را در آن گروهی که پیروز شده است جا بزنند. اینها، این گروهها وقتی دیدند نه مساله آن طورها نیست که هر کسی بیاید هر کاری دلش بخواهد بکند، مواجه شدند با این جمعیت‌هایی که توجه به اسلام داشتند، حالا مشغول به شیطنت شدند.

شاهدها (۱۵ پاراگراف)

ادعای انقلابی‌گری و ملی‌گرایی و دلسوزی برای ملت به‌عنوان کسبی رایج

جبران خسارات معنوی محتاج به مطالعات است که مطالعه کنند کارشناسهایی که واقعاً دلسوز بر این ملت هستند، نه آنهایی که اظهار دلسوزی می‌کنند. چون امروز این معنا که هر کسی انقلابی خودش را می‌داند، هر کسی ملی خودش را می‌داند و هر کسی دلسوز خودش را برای ملت می‌داند، امروز یک کسب رایجی شده است، جزء کسبهاست این الآن. کاسبها یک وقت در دکان می‌نشینند و اجناس می‌فروشند، یک وقت در جاهای دیگر می‌نشینند و آن حرفهایی را که خودشان می‌دانند، برای استفاده تحویل می‌دهند تا استفاده کنند. امروز وضع این طور شده است. اشخاصی که در زمان طاغوت طرفدار طاغوت بودند، بلندگوی طاغوت بودند، پشتیبان طاغوت بودند، امروز طرفدار اسلامند به حسب ظاهر. مخالف با طاغوت می‌گویند هستیم. می‌گویند مخالف با رژیم سابق هستیم. اینها اشخاصی هستند که هر روزی نان را به نرخ آن روز می‌خورند.

سینه‌زدن پای هر عَلَمی اعم از اسلام و کفر برای کسب منفعت و نام

… بیرق کفر هم باز بلند بشود پایش سینه می‌زنند برای استفاده. امروز اگر امریکا غلبه پیدا کند، آنها سینه برای امریکا می‌زنند. الآن که من اینجا ایستاده‌ام اشخاصی هستند که روابط با امریکا دارند. روابط دارند با کسانی که با امریکا روابط دارند. اینها سینه زنند. پای هر عَلَمی سینه می‌زنند. به نظرشان فرقی نیست ما بین عَلَم اسلام یا عَلَم کفر. آن کسبش را می‌خواهد بکند. او می‌خواهد اسم بلند کند. او می‌خواهد مردم او را به روشنفکری بشناسند. او می‌خواهد مردم او را به آن چیزهایی که پیش ملت رایج است بشناسند.

تماشاگری در جریان انقلاب و پیوستن به زیر پرچم گروه پیروز

… انقلابی شده‌اند. یک دسته دیگر جوانهایشان را دادند، یک دسته دیگر اموالشان از بین رفته، یک قشر دیگر فریاد زدند، و اینها توی خانه‌ها نشسته بودند. اگر کمک نمی‌کردند، لا اقل کاری نداشتند. تماشا می‌کردند ببینند کی جلو می‌افتد. در خارج نشسته بودند؛ در خارج ایران. در داخل ایران نشسته بودند و نظر دوخته بودند که ببینند کدام طایفه‌ای که با هم دارند جنگ می‌کنند غلبه می‌کنند. هر کدام غلبه کردند بروند زیر علم آنها. حالا مسلمانها غلبه کردند، آمده‌اند زیر بیرق مسلمان‌ها. لکن شیطنتشان را دست برنمی‌دارند. زیر [پرده توطئه می‌کنند] در ظاهر فریاد می‌کنند و اسلام را ترویج می‌کنند و رژیم سابق را «طاغوت» می‌گویند و رژیم فعلی را «جمهوری اسلامی» می‌گویند. لکن در زیر پرده مخالفت می‌کنند با اسلام. مخالفت می‌کنند با جمهوری اسلامی. اگر …

انقلابی شدن همراهان رژیم سابق و تماشاگران پس از پیروزی

… ما صبح که می‌شود می‌رویم تظاهرات. این نهضت از برکت وجود شما زاغه‌نشینها و امثال شما- یعنی طبقه محروم- به برکت شما پیش رفته است. شما طبقه محروم- چه دانشگاهی و چه روحانی و چه زاغه‌نشینها و کارگرها- بودید که این طور با وحدت کلمه و با بانگ «الله اکبر» پیش بردید. آنهایی که بعد از پیش بردن شما به میدان آمدند و همه‌شان انقلابی شدند، آنها را ملت می‌شناسد، ما هم بسیاریشان را می‌شناسیم که دخالتی در این مسائل نداشتند. اینها، بعضیشان، اشخاصی بودند که یا با دستگاه سابق ساخته بودند و جیره خوار آنها بودند و ضد انقلاب بودند. یا در حال انقلاب هم آن کنار نشسته بودند تماشا می‌کردند ببینند کی‌ جلو می‌برد، هر که پیش برد بروند سراغ او. حالا دیدند که شماها طبقه محروم پیش بردید و بحمد الله اسلام پیروز شده است، همه مسلمان شدند، مسلمان دو آتشه! مع ذلک نمی‌توانند آن باطن ذاتشان را بروز ندهند، بروز می‌دهند. گاهی که [می‌گویند] ما اسلام را دیگر می‌خواهیم چه کنیم، همان جمهوری‌ باشد. غافل از اینکه اسلام بود که اینها را از توی کنار خانه‌ها و منزلها بیرون کشید بسیاری‌شان را؛ و اسلام بود که این پیروزی را …

هجوم فرصت‌طلبان پس از آزادی و ممانعت از اسلامی پیش رفتن کارها

من این جهت را می‌دانم که این نهضت و انقلاب تا رفتن این رژیم و به هم خوردن این دستگاه ظلم خوب جلو رفت؛ لکن بعد از این پیشرفت، یک آزادی پیدا شد و آن اختناقها از بین رفت، اشخاصی که فرصت طلب بودند از اطراف هجوم آوردند به ایران، و کارها را به وسائلی قبضه کردند و نمی‌گذارند که کارها اسلامی پیش برود. این را من می‌دانم. این انحصار به شرکت نفت ندارد. در سایر جاها هم همین مسائل هست و از همان افرادی که ناصالح هستند؛ بلکه بسیاری‌شان از همان رژیم سابق بودند، الآن هم هستند، و تصفیه نشده‌اند. لکن الآن یک قدری باید آقایان صبر کنند تا این مراحلی که مراحل ابتدایی …

به زبان آوردن نام اسلام از سوی بی‌اعتقادان چون اسلام خریدار دارد

آنهایی که الآن اعتقاد به اسلام ندارند باز کلمه «اسلام» را می‌گویند؛ برای اینکه می‌دانند که الآن اسلام خریدار دارد. و آنها هم یک اشخاصی هستند که دنبال این هستند که مشتری پیدا کنند. این مشتری آن روزی که طاغوت بود، طاغوت بود؛ اسم او را می‌بردند؛ حالا که اسلام است، اسم این را می‌برند. این فرق نکرده، هر دو مشتری‌اند. که ببیند دنبال مشتری می‌گردند که مشتری هر جور هست، آنها هم خودشان را آن جوری کنند. و لهذا ما نه این است که توجه نداریم به …

نقد کسانی که بی‌رنج بر سفرهٔ نهضت نشسته‌اند و همه چیز را برای خود می‌خواهند

… از کجا بفهمیم؟ از نوشته‌های آنها، از گفتار آنها، از اجتماعات آنها، از میتینگهای آنها. هر اجتماعی که بر اساس اسلام و قوانین اسلام است، بر مسیر این ملت است. و هر اجتماع و هر نطق و هر خطابه و هر قلمفرسایی که بر خلاف مسیر اسلام است، هر چه باشد خلاف این نهضت است. مخالفین شما می‌خواهند خون را شما دادید، استفاده را آنها ببرند. مخالفین شما می‌خواهند زحمتها را شما کشیدید، میوه‌ها را آنها بچینند. مخالفین شما ملت ستمدیده هیچ رنجی نبردند، در زمان طاغوت هم هیچ رنجی‌ نبردند؛ برای اینکه تبع بودند؛ موافق بودند یا ساکت بودند. حالا که شما سفره را پهن کردید، اینها به دور سفره نشسته‌اند برای استفاده. کاش می‌گفتند شما هم شریک، لکن می‌گویند ما، و شما نه. و …

نقد بی‌نقشان در نهضت که خواهان بهره بردن از زحمت دیگرانند

… نداشتند حالا سر این خوان یغما خیال خودشان این است که استفاده کنند. الآن هم شما طبقه‌ای که خداوند حفظتان کند، خداوند سعادت به شما بدهد، شما هیچ توقعی ندارید. شما همان خدمتگزار برای اسلام بودید، حالا هم هستید. هیچ کدام توقع ندارید به اینکه چه بشوید و چه بشوید. خدمت را شما کردید و بعد هم شما می‌کنید، آن توقعدارهای بیجا که هیچ به این امور کار نداشتند، یک نفر کشته ندادند، آنها حالا آمدند، یکی‌ می‌خواهد وزیر بشود، یکی می‌خواهد وکیل بشود، یکی می‌خواهد چه بشود. این یک خیال خامی است در سر اینها. خوب است که در کارهای خودشان تجدید نظر بکنند. این یک خیال باطلی است که دیگران زحمت بکشند و شما آرام باشید و در محل خودتان یا در خارج، و حالا بیایید و بخواهید منفعت زحمت دیگران را شما ببرید.

رد انقلابی بودن مدعیانی که نوکر رژیم سابق بودند

… انقلابی شده‌اند همه امروز هر کس می‌آید پیش ما می‌گوید که ما مبارز بودیم! من می‌بینم، می‌دانم دروغ دارد به من می‌گوید؛ لکن خوب من چه بگویم به این آدم. «ما در آن زمان مبارز بودیم، ما حبسها دیدیم چه دیدیم»! از این گزاف گوییها. خیال می‌کنند که من بی‌اطلاعم. خوب، من اطلاع دارم که شما آن وقت همه‌تان یا بسیاری‌تان نوکر بودید! بسیاری‌تان کارهایتان برای آنها بود. حالا آمده‌اید انقلابی شده‌اید. خیر، شما انقلابی نیستید، و نخواهید بود. هر روزی که خدای نخواسته یک تقّی بلند بشود و یک شکستی خدای نخواسته پیدا بشود، شما از آن اشخاصی هستید که فوراً جلو می‌آیید و می‌گویید زنده باد کذا! ما شماها را می‌شناسیم. خودتان را اصلاح کنید. یک قدری توجه داشته باشید.

انقلابی‌نمایی کسانی که به اسلام و انقلاب اعتقاد نداشتند

… وارونه‌اش می‌خواهند بکنند به یک صورت دیگری درآورند او را. همه چیزش را می‌خواهند وارونه بکنند. در بین این افراد خیلی هستند که بسیار اسم اسلام را می‌برند و بسیار هم دلسوزی برای اسلام می‌کنند، اما اگر دلسوزی بکنند برای آن اسلام خودشان؛ نه برای آن اسلام ما. و بعضی دیگر هم هستند که اصلًا نه، اعتقادی به اسلام هم ندارند، چنانچه به این انقلاب هم اعتقادی نداشتند، ولی حالا صد در صد اسلامی شدند و انقلابی. حالا شما نمی‌توانید یک کسی را پیدا کنید که بگوید من انقلابی نیستم! همه هم می‌گویند ما از اول بودیم! الآن همه اینهایی که می‌آیند، می‌گویند ما حبسها رفتیم، چه کردیم؛ مخالفتها کردیم در زمان طاغوت. حالا دیگر اسم آن رژیم پیش آنها هم «طاغوت» شده است! در صورتی که در دلشان این نیست. اینها الآن از اسلام می‌ترسند. سخت هم می‌ترسند. در صورتی که اسلام برای همه خوب است. لکن اینها وحشتشان زده است. البته برای خیانتکار اسلام هم خوب …

ادعای مبارزه از سوی کسانی که در گذشته در رفاه بودند

… هستیم! این حرفهایی است که می‌زنند. و الّا در حالی که نهضت بود، همین امریکا من که پاریس بودم کراراً فرستادند به اینکه شما شاه را حالا کاریش نداشته باشید؛ بگذارید باشد- چه- بعد هم بختیار را. در عین حالی که این طور بوده است، حالا آن امریکا هم انقلابی شده است! همان طوری که حالا ملاحظه می‌کنید که هر کس می‌آید اینجا، اشخاصی که من می‌شناسمشان چه جور اشخاصی هستند، می‌آیند اینجا ادعا می‌کنند که ما در زمان سابق چه فعالیتها کردیم و چه مجاهده‌ها کردیم و چه زجرها کشیدیم! در صورتی که من می‌دانم که در زمان سابق آنها در رفاه بودند و هیچ فعالیتی هم نکردند. اگر هم فعالیت کرده باشند، فعالیتهایی بوده است که بر خلاف مسیر ملت بوده. حالا این یک مسئله‌ای است که دیگر رسم شده، و چون دیدند که یک سیل خروشانی در حرکت است، و چنانچه بخواهند خلاف این را بگویند این سیل آنها را می‌برد، البته بعضی از آنها باز هم یک حرفهایی می‌زنند.

نقد طرفداران دیروز رژیم که پس از پیروزی انقلابی شده‌اند

… با کلمه اسلام از بین بردند، دیگرانی که حالا آمده‌اند و سرِ این سُفره می‌خواهند بنشینند اینها دخالت نداشتند. آنهایی که دخالت داشتند همین مستضعفین بودند که در خیابان و در بازار و زن و مردشان ریختند و جلوی تانک و توپ و مسلسل، اینها رفتند و کار را انجام دادند. حالا انجام گرفت، یکدفعه ما دیدیم از اروپا و امریکا و از گوشه و کنار خود مملکت، کسانی که آن وقت طرفدار بودند حالا شدند انقلابی و شدند مخالف رژیم. و هر جا شد هر کس می‌آید اینجا می‌گوید ما در سالهای سابق مخالف رژیم بودیم و ما چیزها دیدیم. و- خیال می‌کند که من از کره مریخ آمده‌ام و نمی‌دانم، هیچ اطلاع ندارم که اینها چه بوده‌اند-! حالا یک وقتی بود که همه شاهنشاهی بودند، همه «چه فرمان ایزد چه فرمان شاه» بود، آن وقت که باد به بیرق او می‌خورد اینها زیر آن بیرق سینه می‌زدند؛ حالا که آن بیرق خوابیده است و یک بیرق اسلامی بلند شده است و امیدوارم که این بیرق و این پرچم باقی باشد، حالا آمده‌اند زیر این پرچم سینه می‌زنند! منتها بعضیشان شیطنت هم دارند، زیر این پرچم بر خلاف پرچم عمل می‌کنند. بعضیها همان استفاده می‌خواهند، آنها ضررشان …

نقد غایبان روزهای مبارزه که امروز در پی بهرهٔ نامشروع‌اند

… آن رژیم، همیشه راه آنها غیر راه اسلام بوده است و با مبارزه با اسلام، زندگی منحوس خود را ادامه می‌دادند. مستضعفین بودند که دنبال انبیا بودند، دنبال علما بودند، دنبال اولیا بودند. نهضت ما هم با مستضعفین پیش رفت. مستکبرین یا فرار کردند یا در منازل خود نشستند. آنهایی که امروز برای استفاده نامشروع می‌خواهند سر این سفره بنشینند کجا بودند آن روز که مستضعفین خون خود را می‌دادند؟ یا در بیغوله‌ها بودند و یا در خارج. این مستضعفین‌اند که نهضت ما را به پیش بردند؛ اینها هستند که خون خود را ریختند. جوانان دانشگاهی، جوانان مدارس قدیم، جوانان بازاری، عشایر محترم، این طبقه بودند که با قیام خود رژیم منحوس را عقب نشاندند و دست نفتخواران مفتخوار را قطع کردند.

نقد کناره‌نشینانی که اکنون خواهان بهره بردن‌اند

… که نمایش می‌داد این زاغه‌نشینان تهران را، وقتی پرسید از یکی‌شان که خوب شما اینجا چه می‌کنید. گفت ما صبحها که می‌شود با بچه هامان می‌رویم به تظاهر. این زاغه‌نشین بیچاره تظاهر کرده است و این پیروزی را آورده است. دولتها باید برای این زاغه‌نشین یک کاری بکنند. شماها که کنار نشسته بودید حالا آمدید می‌خواهید که استفاده کنید. استفاده‌چیها بروند سراغ کارشان! خداوند ان شاء الله این طبقه را حفظ کند، خداوند شما بانوان عزیز محترم را حفظ کند. خداوند به شما سعادت عنایت کند. شما از قِبَل من به همه بانوان مشهد، که از طرف آنها نمایندگی دارید، سلام برسانید. من خدمتگزار همه شما هستم.

عقب رفتن گروه‌ها در زمان مبارزه و پیش آمدن پس از آرامش برای آشوب یا انتفاع

… کردند، این را من نمی‌توانم قبول بکنم. این گروه کمونیستها، این گروه توده‌ایها، اینها پشت جبهه بودند؛ هیچ وقت اینها در جبهه نمی‌آمدند نشان بدهند، کی از آنها کشته شده؟ ما نشان می‌دهیم، ما قبرستانها از کشته داریم. اینها کشته‌های ماست. آنها نمی‌توانند نشان بدهند؛ برای اینکه‌ آنها در مواقع جنگ عقب می‌روند تا دیگران جنگ بکنند؛ همچه که یک قدری [آرام‌] شد، می‌آیند جلو برای شلوغ کردن، یا برای استفاده! اینها این طور هستند. اینها نیامدند پیش .... اینها از اول پیش نبوده‌اند؛ اینها از اول اصلًا داخل در این مسائل نبوده‌اند. حالا که دیده‌اند یک قدری [پیشرفت‌] است و ممکن است یک انتفاعاتی ببرند، حالا سر درآورده‌اند! برای اینکه چی بکنند! این حزبها هم از این …