مسئله تجسم اعمال و تجسم اخلاق و اینها یک مسئلهای است که در پیش اهل نظر و محققین مسلّم است. و در روایات ما هم هست کسی که غیبت میکند، در روایات هست که زبانش به اندازه بین مکه و مدینه ظاهراً هست، دراز میشود و مردم در روز حشر از روی این زبان عبور میکنند. این نتیجه غیبت است. یک کسی که زبانش از این ور شهر به آن ور شهر دراز میشود و اعراض مردم را ذکر میکند و آبروی مردم را میبرد، این زبان در آن عالم تا آن اندازهای که اینجا دراز بوده، آنجا هم درازی پیدا میکند و اهل محشر از رویش- به حسب این روایت- میگذرند. وقتی بنا شد ارزش انسان به این مسائل باشد، آن وقت هیچ یک از معنویات دیگر ارزش ندارد. شما اگر گمان بکنید در پیش این طایفههایی که ارزش را به این معانی میدانند، ارزشی که پیش انبیا هست، اینها اصلًا ارزش بدانند؟ باور نکنید که بدانند. ممکن است بگویند. و لیکن باور …