از این دشمن بزرگ انسانیت و معنویت غافل مشو، گاهی که در جلسات انس با دوستان هستی خطاهای بزرگ این عضو کوچک را آن قدر که میتوانی شمارش کن و ببین با یک ساعت عمر تو که باید صرف جلب رضای دوست شود چه میکند و چه مصیبتها به بار میآورد که یکی از آنها غیبت برادران و خواهران است، ببین با آبروی چه اشخاصی بازی میکنی و چه اسراری را از مسلمانان روی دایره میریزی و چه حیثیاتی را خدشهدار میکنی و چه شخصیتهایی را میشکنی؟ آن گاه این جلسه شیطانی را مقیاس بگیر و ملاحظه کن در یک سال در همین امر پیش پا افتاده چه کردی و در پنجاه- شصت سال دیگر چه خواهی کرد و چه مصیبتها برای خود به بار خواهی آورد، در عین حال آن را کوچک میشماری، و این کوچک شمردن از حیلههای ابلیس است که خداوند به …
تعبیر قرآن و حدیث نوف دربارهٔ خوردن گوشت برادر مرده
… میلرزاند و زندگی را بر انسان تلخ میکند، اینک برای علاقهای که به تو و احمد دارم توصیه میکنم از آفات شیطانی خصوصاً آفتهای بسیار زبان خودداری کنید و همّت به نگهداری آن کنید، البته در آغاز قدری مشکل است، لکن با عزم و اراده و تفکر در پیامدهای آن آسان میشود. از تعبیر بسیار[61] تعییرکننده قرآن کریم عبرت بگیر که میفرماید: وَ لا یَغْتَبْ بَعْضُکُمْ بَعْضاً اَ یُحِبُّ اَحَدُکُمْ انْ یَاْکُلَ لَحْمَ اَخیهِ مَیْتاً.[62] شاید اخبار از صورت برزخیّه عمل میدهد و شاید حدیثی که از حضرت سید الموحدین منقول است در موعظههای بسیاری که به نوف البکالی فرموده است اشاره به همین امر باشد به حسب یک احتمال، در آن حدیث است که نوف طلب موعظه کرد از مولا و ایشان فرمودند: اجْتَنِبِ الْغَیْبَهَ فَإِنَّها إِدامُ کِلابِ النَّارِ، ثُمَّ قالَ: یا نَوْفُ کَذَبَ مَنْ زَعَمَ انَّهُ وُلِدَ مِنْ حَلال وَ هُوَ یَاکُلُ لُحُومَ النَّاسِ بالْغیبَهِ.[63] و از رسول خدا- صلی الله علیه و آله و سلم- نقل شده که فرمود: وَ هَلْ یَکُبُّ النَّاسَ فِی النَّارِ یَوْمَ الْقیمَهِ إلَّا حَصائِدُ اَلْسِنَتِهمْ.[64] از این حدیث و حدیثهایی که کم نیست استفاده میشود که جهنم صورت باطنی اعمال ما است.
تجسم زبان گزنده و غیبتکننده در قیامت
… در خدمت این ملت و در خدمت اسلام باشند. باید همه با هم با برادری رفتار کنند. اگر انتقاد دارند، انتقاد برادرانه داشته باشند؛ مصلحت گویی باشد. اگر روزنامهها، تبلیغات، همه اینها در این معنا با هم متحد بشوند که قلمهایشان و گفتارشان گزنده نباشد، مثل عقرب نباشد؛ شما بدانید که زبان انسان اگر گزنده شد و از عقرب گزندهتر شد، در آن عالم به صورت یک عقرب گزنده بیرون میآید. و آنهایی که دیگران را تضعیف میکنند و غیبت دیگران را میکنند زبانهایشان در روز قیامت به قدری بلند میشود که مردم از روی آن زبانها میگذرند.
لزوم ترک مجلس غیبت و شریک بودن شنونده در غیبت
… اتفاق میافتد- و نگذارید اتفاق بیفتد- اگر یک مجلسی دیدید که غیبت میکنند، در یک روایتی مثل اینکه هست که حضرت میفرماید: پاشو از این مجلس. میگوید نمیشود. گفت: اگر به پدرت فحش میداد تو پانمیشدی که جلو بگیری؟ پامیشدی دیگر! مثل اینکه یک همچو روایتی هست؛ نگذارید غیبت بشود السامِعُ احَدُ المُغتابَیْن.[10] این جور نیست که او غیبت میکند؛ منی هم که گوش میکنم احَدُ المغتابَیْن هستم. نگذارید که این مفسدهها پیدا بشود؛ خودتان را نصیحت کنید.
دراز شدن زبان غیبتکننده در محشر به حسب روایت
مسئله تجسم اعمال و تجسم اخلاق و اینها یک مسئلهای است که در پیش اهل نظر و محققین مسلّم است. و در روایات ما هم هست کسی که غیبت میکند، در روایات هست که زبانش به اندازه بین مکه و مدینه ظاهراً هست، دراز میشود و مردم در روز حشر از روی این زبان عبور میکنند. این نتیجه غیبت است. یک کسی که زبانش از این ور شهر به آن ور شهر دراز میشود و اعراض مردم را ذکر میکند و آبروی مردم را میبرد، این زبان در آن عالم تا آن اندازهای که اینجا دراز بوده، آنجا هم درازی پیدا میکند و اهل محشر از رویش- به حسب این روایت- میگذرند. وقتی بنا شد ارزش انسان به این مسائل باشد، آن وقت هیچ یک از معنویات دیگر ارزش ندارد. شما اگر گمان بکنید در پیش این طایفههایی که ارزش را به این معانی میدانند، ارزشی که پیش انبیا هست، اینها اصلًا ارزش بدانند؟ باور نکنید که بدانند. ممکن است بگویند. و لیکن باور …
صورت اخروی زباندرازی، فحاشی و غیبت مؤمن
… عمل در آنجا به انسان میرسد. و چنانچه «عمل» ناصالح باشد، همان به او میرسد؛ و مَنْ یَعمَل مِثقَالَ ذَرَّهٍ شَراً یَرَه. از آن طرف هم: فَمَن یَعمَل مِثْقَالَ ذَرَّهٍ خَیراً یَرَهُ.[1] خودش را میبیند. هر ذرهای که انسان عمل میکند یک صورت ما وراء طبیعت دارد. اینجا زبانش را آدم دراز میکند، زبان درازی میکند، یک مسلمانی را، یک مومنی را فحش میدهد، غیبت میکند؛ آن مومن فرض کنید در امریکاست؛ شما از اینجا به او فحاشی میکنید یا غیبتش را میکنید؛ اینجا که این زبان این قدر دراز شده است، در آنجا صورتش این است که همین زبان دراز میشود تا آنجا از رویش عبور میکنند! در حدیث است این زبان درازی اینجا، آنجا صورت دارد. این شکنجههای ناجوانمردانهای که به جوانهای ما کردند، هر شکنجه صورت دارد آنجا. هر داغی که کردند داغ میشوند آنجا، همین عملْ آنجا صورت پیدا میکند. همین عملْ شکنجه میشود آنجا.
غیبت از مؤمن غیبتی در حضور خداست
… وارد بشوید به ماه مبارک؛ و در ماه مبارک خودتان را در ضیافت خدای تبارک و تعالی ببینید و حق تعالی را مضیف خودتان ببینید و او را حاضر واقعه ببینید. اگر خدای نخواسته، یکوقتی خواستید به یک کسی جسارت کنید، بفهمید که در حضور خدا دارید به بنده خدا جسارت میکنید. اگر غیبت کردید از یک مومنی، بدانید که در حضور خدا غیبت کردید از یک مومنی. اعمال شما- به حسب روایات- عرضه داده میشود پیش رسول الله- صلی الله علیه و آله و سلم. اگر اعمال شما عرضه داده شد و رسول الله دید شما خلافکار هستید چقدر ایشان ناراحت میشود؟! نخواهید که رسول الله ناراحت بشوند؛ قلب مبارک ایشان را مکدر نکنید. اگر یکوقت صفحه عمل …
غیبت و تهمت از انحرافهایی که انسان به آن مبتلاست
… خوبی صادر شد از یک دشمنی، این عمل خوب را ستایش کند، ببیند که همچو هنری دارد. اگر یک عمل بدی از یک دستهای صادر شد این را بد بداند و بگوید بد است. نمیگویم که اسرار مردم را فاش کند، من میگویم پیش خودش. البته اسرار مردم هر چه باشد، فاش کردن بر خلاف اسلام است. و غیبت و تهمت و همه اینها از مکایبی[4] است که انسان به آن مبتلا هست. لکن ابتلای انسان به خودش از همه ابتلاها بالاتر است. شاهد، همین است که من اگر یک امر خیلی برجستهای از یکی صادر شد، من بنای به مناقشه میگذارم که این امر شایسته را هر چه بتوانم این را از ارزش بیندازم. و اگر این امر شایسته از یک دوستی، یک متعلق به خود من صادر …