رفتن به محتوای اصلی

غرور

نام‌های دیگر: غرور علمی، غرور قدرت

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

فریفتگی به خود، موقعیت یا توانایی‌ها و آثار زیان‌بار آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع علما و اقشار مختلف مردم (ریشه اختلافات داخلی)— ۱۳۵۷/۱۲/۱۱

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۵
۱۳۵۷۱۳۶۵

فقط سال ۱۳۵۸همهٔ سال‌ها

لزوم مغرور نشدن صاحبان مقام به مقام خود

من یک کلمه به آقای بنی صدر[1] تذکر می‌دهم، که آن یک کلمه تذکر برای همه است: حبّ الدنیا راس کلّ خطیئه[2] هر مقامی که برای بشر حاصل می‌شود، چه مقامهای معنوی و چه مقامهای مادی روزی گرفته خواهد شد و آن روز هم نامعلوم است. توجه داشته باشند همه کسانی که برای بشر خدمت می‌کنند، کسانی که دارای مقامی هستند، دارای پستی هستند، که مقامْ آنها را مغرور نکند. مقام رفتنی است و انسان در حضور خدای تبارک و تعالی ماندنی است.

ظلم زمامداران کم‌ظرفیتی که نخوت قدرت را مهار نمی‌کنند

… است، و به نظر من آن وقت که در اریکه قدرت بود مفلوکتر بود؛ مفلوک از جهت ادراکات که نمی‌توانست بفهمد وظیفه او با ملت چیست و ملت چه مقامی دارد. در هر کشوری این معنا را ادراک نکرده بود. از این جهت مفلوک بود و حالا هم مفلوک است. چنانکه آقای کارتر هم مفلوک است. آنهایی که خودشان در اریکه قدرت نشستند و این نخوت قدرتمندی در مغزهایی که کوچک‌اند، این اسباب این می‌شود که هر کاری که می‌توانند انجام بدهند. به هر چه دستشان می‌رسد آن [را] انجام بدهند. هر ظلمی که می‌توانند بکنند. هر ملتی را که‌ می‌توانند زیر پای خودشان له کنند. اینها جزء مفلوکهای عالم هستند. برای اینکه قدرت روحی ندارند که هر چه وارد در مغزشان می‌شود بتوانند کنترلش کنند. همان طوری که آدم مفلوک نمی‌تواند یک راه صحیحی را پیش بگیرد. آدم علیل نمی‌تواند یک راه صحیحی برود. آنها که برای خاطر قدرتمندی، کوچک بودن مغز و قدرت …

سپری شدن زمانی که قدرتمند هر کاری بخواهد بکند

… اینجا. حاضرند این کار را بکنند برای حل مساله. من خیلی زودباور نیستم. گفتم نه. ما این کار را نمی‌کنیم. ما می‌خواهیم تحویلش بدهند. اگر اینها درست توجه بکنند به مصالح و مفاسد ملت خودشان. نه اینکه فقط فکر این باشد که من قدرتمندم، هر کاری دلم می‌خواهد می‌کنم. و بفهمند که این معنا در این زمان دیگر این طور نیست که قدرتمند هر کاری دلش می‌خواهد بکند. قدرتمند خیلی زیاد هست در دنیا که مقابلتان می‌ایستند، نمی‌گذارند بکنید. همچو نیست که اگر تو از آن طرف صدایت درآید رفیقت از آن طرف صدایش درآید. آن رقیبت از آن طرف صدایش در بیاید. آنها هم صداشان درمی‌آید. بنا بر این مطرح نیست این معنا که تو بتوانی با قدرت نظامی پیش ببری. حالا اگر درست سر عقل بیاید و آنها هم که آن وقت هی می‌ترساند …

نگرانی از غرور ملت پس از پیروزی و پوسیدگی از درون

7- آنچه این جانب را نگران می‌دارد آن است که ملت ما چون لشکر فاتحی است که پس از فتح مغرور شود و از داخل رو به پوسیدگی و تشتت گذارد؛ و حریف ما چون لشکر شکست‌خورده‌ای است که با حساب و توطئه مشغول به انسجام و بسیج قواست. درست به عکس آنچه قبل از پیروزی بود و عاقبت این امر تکان دهنده است. من از تمام قشرهای مذهبی و ملی و اسلام دوست و ملت و کشور خواه اکیداً و با تواضع می‌خواهم که به انسجام قبل از پیروزی برگردند، و از تفرق و گروه گروه شدن در این موقع حساس بپرهیزند؛ که این تفرقه‌ها به منزله انتحار است و ممکن است خدای نخواسته نهضت را به عقب براند.

پرهیز از غرور به پیروزی بزرگ و دور از انتظار انقلاب

… با فشار و زور و با لشکر خیلی جَرّار[1] جاهایی را گرفت و پیش رفت، مثل هیتلر پیش رفت، فرانسه را گرفت و حمله کرد به شوروی و یک مقداری هم از شوروی گرفت؛ لکن جهاتی پیش آمد که در همان جا شکست خورد و شکستش تا آخر هم تا ملزم شد- به طوری که گفته‌اند- خودش را بکشد. ما نباید مغرور بشویم به این پیروزی که پیدا کرده‌ایم با اینکه پیروزی بزرگی بود؛ یعنی یک پیروزی بود که احتمالش را نمی‌دادند.