عمل به وعدهها فریضهای مانند نماز و پرهیز از وعدهٔ غیرعملی
توصیهی بعدی ما مسئلهی عمل به وعدهها است؛ این را یک فریضه بدانید، مثل نماز. اگر یک کاری را شک دارید که میشود کرد یا نمیشود کرد، حتماً وعده ندهید؛ آن چیزی را وعده بدهید که میدانید میتوانید انجام بدهید، و حتماً انجام بدهید. همچنان که رفتن در میان مردم و کار کردنِ برای مردم امید ایجاد میکند، اعتماد ایجاد میکند، عمل نکردن به وعده درست نقطهی مقابل [آن] است: مردم را ناامید میکند، حتّی نسبت به زحماتی هم که در جای دیگر شما میکشید مردم را مردّد میکند؛ یک چیزی را شما وعده بدهید که این …
لزوم عمل به وعدهها در موعد و توضیح صریح در صورت ناتوانی
… باید تکمیل کرد؛ اوّلاً ادامه پیدا کند. حالا بعضی همین را هم زیر سؤال میبرند که [باید] به اینها اعتنا نشود. واقعاً حضور در بین مردم ولو برای دولتمردان خستهکننده است -این کار سختی است، کار آسانی نیست- امّا بسیار مؤثّر است، بسیار خوب است و این ادامه پیدا کند. ثانیاً به وعدههایی که به مردم داده میشود عمل بشود؛ باید در موعد خود به این وعدهها عمل بشود که مردم بدانند جدّیّت هست. آنجایی که عمل به این وعده امکانپذیر نیست -مواردی پیش میآید که یک وعدهای داده شده ولی در عمل، امکانات فراهم نمیشود- آنجا، بروند برای همان مردمی که به آنها این وعده داده شده، صریح، واضح توضیح بدهند، بگویند علّت اینکه این کار را نتوانستیم بکنیم این است و انشاءالله مثلاً خواهیم کرد؛ این هم این [مورد] که عمل به وعدهها است.
لزوم تحقق وعدهها در موعد معین و بیان احتمالی کارهای نامطمئن
تلاش دولت در جهت ارتباط با مردم، تلاش فوقالعادهی کاری که خوشبختانه در دولت مشاهده میشود؛ اینها چیزهای خوبی است. البته توجه کنید که این تلاش فراوانی که دارید انجام میدهید، با کیفیتِ خوب و با عمل کردن به آنچه که میگوئید، همراه باشد؛ روی این تکیه کنید. البته طبیعی است که شما میخواهید آنچه را که میگوئید، بتوانید عمل کنید - در این شکی نیست - اما روی این اهتمام داشته باشید که هر آنچه به عنوان یک وعده از شما صادر میشود، مردم در موعد معین ببینند که آن وعده تحقق پیدا کرد. اگر از صد تا کاری که شما میگوئید، نودتایش را انجام بدهید، ده تایش انجام نگیرد، همین در ذهن مردم یک اختلالی ایجاد خواهد کرد. آنچه را که آدم احتمال میدهد انجام نشود، به صورت احتمال بگوید، به صورت قطع و یقین نگوید. به نظر من این چیز بسیار مهمی است.
تبدیل توقعات به ایمان مردم و پیشنهاد سنجش میزان تحقق وعدهها
آقای رئیس جمهور اشاره کردند که به ما میگویند شما سطح توقعات مردم را بالا بردید. این بالا بردن سطح توقعات، ناشی از این نیست که شما نواقص خودتان را گفتهاید، مردم توقعاتشان بالا رفته؛ نه، توقعات با دادن وعدهها بالا میرود. اگر ما بتوانیم به این وعدهها عمل کنیم، توقعات مردم تبدیل میشود به ایمان و اعتقاد مردم؛ این خوب است. کاری کنیم که آنچه را که گفتهایم انجام میدهیم، انجام بدهیم و مردم ببینند که انجام گرفته. امروز دیدم آمارهای شما آمارهای مقایسهای است - که خیلی هم خوب و بجاست - یکی از مقایسهها این باشد: مقایسهی بین آنچه که گفتهایم انجام میدهیم و آنچه که تا حالا توانستهایم انجام بدهیم. یک درصد در بیاورید، ببینیم چه جوری است. این خیلی چیز مهمی است.
لزوم عمل به وعدهها یا اعلام صریح عدم امکان آن به مردم
همان طور که عرض کردم، شما دولتی هستید مردمی؛ یعنی مردم وقتی حرف شما و صدای شما را میشنوند، کأنّه از جنس خودشان یک حرفی میشنوند؛ چون از موضع بالا و متکبرانه با مردم حرف نمیزنید؛ خب، طبعاً توقعاتشان زیاد میشود. پس این خوب است؛ اما توقعات را هم زیاد میکند. اگر چنانچه یک جائی بر خلاف این توقعات رفتار شد، در ایمان و اعتقاد مردم اختلال به وجود میآید و این جایز نیست؛ نباید بگذارید چنین اتفاقی بیفتد. آنچه که وعده میدهید انجام بگیرد. اگر نمیشود، همان وعدهای که دادهاید، صاف بیائید به مردم بگوئید نمیشود.
اعلام صریح انجامنشدنی بودن وعده بهتر از انجام نشدن کار
… شده بود - ممکن است برایتان مشکلات درست کند، بیائید صاف و روشن به مردم و به همان مسئولین بگوئید آقا، این کار را ما نمیتوانیم انجام بدهیم! از شما قبول میکنند. البته ایشان مصلحت ندانستند و آن کار را نکردند؛ بنده هم الزامی و اجباری نگفته بودم، پیشنهاد کردم. من عقیدهام این است اگر چنانچه یک کاری را نمیتوانید انجام بدهید - مثلاً به فلان استان رفتید و فلان وعده را دادید؛ حالا میبینید مشکلات و تورم ایجاد میکند یا ممکن است کارهای دیگری را لنگ کند - خیلی خب، صاف بروید بگوئید: آقا! ما این را تصمیم گرفتیم، حالا متأسفانه نمیشود انجام بدهیم. این بهتر است از اینکه کار انجام نگیرد. این هم یکی.
پرهیز از وعدهٔ قطعی و محاسبهنشده به مردم و پیامد طلبکاری
… که آقاى سعیدىکیا دادند- چه در مورد ساختوساز دایمِ روستاها، که گفتند تا آخر سال ۸۴ انجام خواهد گرفت؛ چه آنچه مربوط به خود شهر بم است، که گفتند علىالظّاهر تا پایان سال ۸۵ به دست خواهد آمد- خوب بود و من هم در میان مردم فىالجمله این را بیان کردم؛ اگرچه نباید به مردم وعدهى قطعى داد. درعینحال ساختوسازها اگر به این زمانبندى برسد، ما راضى هستیم و خوب خواهد شد. ما برخى وعدههاى نادرست و محاسبه نشده به مردم دادیم که به ضرر تمام شد؛ چون مردم متوقع شدند و طلبکارى کردند. البته جلوى ما کسى طلبکارى نکرده و حضوراً چیزى نگفته؛ باید بگوییم نامهها را بررسى کنند تا ببینیم چنین چیزى بوده یا خیر؛ اما در گزارشهایى که من گرفتهام و برخى هیئتهایى که از طرف ما به شهرهاى دیگر رفتهاند و از مردم و مسئولان پرسوجو کردهاند، در آنجاها …
پرهیز نمایندگان از وعدهٔ غیرقابل عمل به شاکیان حوزهٔ انتخابیه
… کردم استثناهایی هم وجود دارد؛ یعنی استثناها هم الان جلوی چشم بنده هست، امّا روش کلّی این است؛ این روش کلّی خیلی چیز خوبی است. اینها را از دست ندهید؛ من میخواهم عرض بکنم این نشستوبرخاست با مردم، این تواضع در مقابل مردم، این شنیدن حرف مردم را از دست ندهید. البتّه شنیدن حرف مردم غیر از وعده دادن به مردم است؛ یعنی اینجور نباشد که وقتی در شهر خودتان در حوزهی انتخابیّه نشستهاید و آمدند شکایت کردند، شما همینطور وعده بدهید؛ نه، این وعده را نه شما میتوانید عمل کنید، گاهی مجلس هم نمیتواند عمل کند، گاهی کلّ نظام هم نمیتواند عمل کند. وعده ندهید؛ بشنوید، بگویید تلاش میکنیم، زحمت میکشیم، شاید حل بشود؛ یعنی شنیدن حرف مردم با چهرهی باز و روی خوش، بدون اَخموتَخم. بعضیها با مردم اَخموتَخم میکردند! گفت:
مشکلآفرینی وعدهٔ عملنشده برای دولت و نظام
… را - حالا یک رقمی هم ذکر کردند که فلان تعداد طرحهای نیمهتمام داریم - اولویتبندی کنند؛ کدامهایش اولویتدار هستند، کدامهایش وعدهی بیشتری داده شده یا توقع بیشتری از سوی مردم وجود دارد؛ اینها را مشخص کنید، به آنها بپردازید. این را مقدم کنید بر طرحهای جدید. چقدر خوب است که همهی وعدههائی که دولت به مردم داده، عمل بشود. اگر چنانچه وعدهای به مردم داده بشود و عمل نشود، این مشکلات درست خواهد کرد؛ نه فقط نسبت به دولت، بلکه به نظام.
اعتراض به عملی نشدن وعدههای ساخت مدرسه و زمانبندی بازسازی بم
البته بنده دوست میداشتم که اگر مسؤولی به بم آمده و وعده کرده که هفتهیی یک مدرسه درست کند، توانسته باشد آن وعده را جامهی عمل بپوشاند - که متأسفانه نپوشانده - یا اگر کسانی آمدهاند برای بازسازی زمان معین کردهاند و گفتهاند شهر بم را تا فلان مدت میسازیم، توانسته باشند به این زمانبندی عمل کنند؛ که مشاهده میشود کسانیکه چنین وعدههایی دادند، خودشان هم الان اعتراف دارند که این وعده دادنها درست نبوده است؛ اینها اعتراضات و مطالبات ماست.
لزوم عمل مسئولان به وعدهٔ وام و تسهیلات
… به توفیق الهی، به همت مسؤولان و با همین برنامهریزییی که عرض کردیم - که برنامهریزىِ خوب و قابل قبول و به نظر ما جامعالاطراف است - در مدت زمانی که برادران مسؤول ذکر کردهاند، انشاءاللَّه به صورت یک شهرِ با استحکام و زیبا ساخته شود. شماها هم باید تلاش کنید. مسؤولان باید به وعدههای خودشان عمل کنند. اگر قرار بوده وام بدهند و یا تسهیلات در اختیار بگذارند، اینها را انجام دهند. آحاد مردم باید همت کنند و با دستگاهها همکاری داشته باشند؛ دستگاهها هم به همهی وظایف خود عمل کنند تا از دل این ویرانهها یک شهر زیبا سر برآورد و مظهر عزم و اراده و ذوق و سلیقه و برآورندهی نیازهای شما باشد. البته کارهایی که باید انجام بگیرد و نیازهایی که …