تشکیل جمع برگزیده برای برنامهریزی رشد و ترویج جریان عقلی در حوزه
به نظر من آنچه آقایان فرمودند، خوب بود. بعضی از آقایان جمعبندی کردند. بیان آقای «خسروپناه» و بعضی دیگر از آقایان، درواقع جمعبندىِ خیلی خوبی بود از مجموع کارهایی که خوب است بشود و تعقیب گردد. این کارها وقتی پیش خواهد رفت که برنامهریزی وجود داشته باشد. آنچه من میخواهم بگویم، این است که شما آقایان بنشینید یک مجموعه تشکیل دهید و جمع برگزیدهای را که بیشتر میتوانند وقت بگذارند، از بین خودتان انتخاب کنید تا برنامهریزی کنند؛ مثلاً برای رشد، ترویج، تعمیق و توجیه جریان عقلی در حوزه چه کارهایی باید بکنیم. بعضی از این کارها به عهدهی شماست، بعضی از اینها به عهدهی اساتید است، بعضی از اینها به عهدهی مدیریّت است، بعضی از اینها ممکن است به عهدهی ما باشد؛ باید اینها را مشخّص کنیم. البته این کار با برنامهی حوزه منافات ندارد. به هیچکس شکستن برنامههای حوزه را …
توجه به فلسفه و کلام و عرفان بهعنوان علوم عقلی یا حکمت
به نظر من بین فلسفه و کلام هم نباید دعوا قائل شد. مهمترین کتاب کلامی ما را یک فیلسوف - یعنی خواجهنصیر - نوشته؛ اما در واقع فلسفه است. ما باید اینها را به همدیگر نزدیک کنیم؛ هیچ مانعی ندارد. فلسفه و کلام و عرفان وجوه تفارقی دارند، وجوه اشتراکی هم دارند؛ ما باید اینها را به عنوان علوم عقلی - همین تعبیری که آقایان داشتند و کاملاً تعبیر خوبی است - یا به یک معنا حکمت، که شامل همهی اینها بشود، مورد توجّه قرار دهیم و دنبال کنیم.
جامعیت مطالب نخبگان دربارهٔ علوم عقلی و نسبت آن با حوزه
این جلسه برای من بسیار شیرین و جذّاب است. اگر مجال بود، من حرفی نداشتم که این جلسه یک ساعت دیگر یا بیشتر ادامه پیدا کند و مطالب آقایان را بشنوم. آنچه فرمودید، جامع بود؛ یعنی همهی جوانبِ آنچه در زمینهی علوم عقلی و رابطهی آن با حوزهی علمیه خوب است به ذهنها بیاید و مطرح شود، تقریباً در فرمایشهای آقایان بود. من حقیقتاً لذّت بردم و خدا را شکرگزارم. این یکی از افتخارات نظام اسلامی است که حوزهی قم شامل و حاوی مجموعهای از فضلای جوان، پر نشاط و خوشفکر است، که زبدگان و جمعی از بهترینهای آنها شما هستید. البته من با بعضی از آقایان از نزدیک آشنا هستم و سالهاست که اخلاص …