نقش کتب فارسیاش در تحکیم پایههای تشیع در زمان خود
… روز بود؟ قابلیّت مستمع بود؟ امروز من و شما اگر برویم روى منبر بنشینیم بگوییم مردم همینقدر بدانید خدایى هست، مردم هم یک سرى مثل ما تکان میدهند و میگویند عجب! بلند میشویم میرویم، آنها هم بلند میشوند میروند، کأن لَم یَکُن شیئًا مَذکورا.[9] اینجورى نمیشود. یک روز مرحوم مجلسى (رضوان الله علیه) در کتاب حقّالیقین و عینالحیاة و مانند اینها، اخلاق و عقاید دینى را با همان زبان خودش میگفت و دنیایى را به تفکّر اعتقادى شیعى نزدیک میکرد. شما خیال نکنید این کتب مجلسى بیهوده نوشته شده؛ نخیر، پایههاى تشیّع را در آن زمانى که تشیّع در کشور ما تازه بود، همین کتابها قرص کرده؛ به چشم حقارت نگاه نکنید به این کتابها که حیاةالقلوب مجلسى یا حقّالیقین مجلسى یا عینالحیاة مجلسى، [این] کتابهاى فارسى چه اثرى دارد؟ نخیر، اینها یک روز خیلى اثر داشته. مجلسى در وقتى آمده است که در همان شهر مجلسى، یک قرن، یک و نیم قرن قبل از مجلسى براى اینکه …
روحانی مردمی با وجود جایگاه شیخالاسلامی اصفهان
مثلاً [علّامه] مجلسى که شیخالاسلام بزرگ اصفهان بوده و آن دستگاه باعظمت را داشته، یک روحانىاى بوده که مردم به او مراجعه کنند، احوال بپرسند، مسئله بپرسند؛ همین کارهایى که روحانیّون در طول این مدّت میکردند. آن اوایل صفویّه، مثلاً علما به خاطر اقبال سلاطین به آنها ــ چون سلاطین احتیاج به آنها داشتند، مدام طرفشان میرفتند و به آنها توجّه میکردند ــ یک مقدارى ارتباط داشتند. بعد این دوران که تمام شد، شما مىبینید علما شدند یک سلسلهى جداگانهاى، باز در خدمت دین، در …