رفتن به محتوای اصلی
بازگشت به نمایهٔ «علامه مجلسی»

مقایسهٔ دیدگاه رهبران دربارهٔ «علامه مجلسی»

برجسته‌ترین پاراگراف‌های هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.

تهیه‌شده با هوش مصنوعیمحدث و عالم شیعهٔ عصر صفوی و مؤلف بحارالانوار.

امام خمینی

کشاندن صفویه به علم و دین در دستگاه صفوی

… که به اسلام کرد. خواجه نصیر که رفت در دنبال هلاکو[4] و امثال آنها لکن نه برای اینکه وزارت بکند، نه برای اینکه برای خودش یک چیزی درست کند. او رفت آنجا برای اینکه آنها را مهار کند؛ و آن قدری که قدرت داشته باشد خدمت بکند به عالم اسلام و خدمت به الوهیت بکند. و امثال او، مثل محقق ثانی،[5] مثل مرحوم مجلسی[6] و امثال اینهایی که [...] مرحوم مجلسی که در دستگاه صفویه بود، صفویه را آخوند کرد؛ نه خودش را صفویه کرد! آنها را کشاند توی مدرسه و توی علم و توی دانش و اینها- تا آن اندازه‌ای که البته توانستند. بناء علیه ما نباید مقایسه بکنیم که روحانیون یک وقتی وارد شدند. الآن هم ما اگر بتوانیم [همین وظیفه را داریم‌] ما آن وقت هم اگر می‌توانستیم، که آن طوری که آنها می‌خواهند خدمت بکنند، ما هم وارد می‌شدیم. برای اینکه مقصد این است که انسان درست بکنیم. اگر انسان …

امام شهید سید علی خامنه‌ای

فقیه، متکلم و اهل عقلیات، نه فقط محدث

… شرح استبصار دارد، به‌نظرم شرح کافی دارد - شرح بسیاری از کتابهای صدوق را دارد - مثل توحید صدوق و مانند اینها. یعنی یک شخصیّت بسیار برجسته‌ای است ایشان در تبحّر و احاطه‌ی بر حدیث شیعه؛ و همراه با نگاه دقیق فقهی، نه فقط حدیث. ایشان شاگرد علّامه‌ی مجلسی است. خب، علّامه‌ی مجلسی مرد خیلی بزرگی است، یعنی کسی نگاه کند به بیانهایی که ایشان در بحار - در ذیل روایات - دارد، میفهمد که این مرد هم فقیه است، هم متکلّم است، هم اهل عقلیّات است. مجلسی خیلی بزرگ است، منتها فقط به حدیث معروف شده؛ در حالی که این‌جور نیست. ایشان محدّث هم هست - خب کتاب حدیث ایشان، بحارالانوار، کتاب بزرگی است - لکن فقیه متکلّم صاحب‌نظر] است [گاهی اوقات ایشان یک آراء بسیار برجسته‌ای در مسائل کلامی و عقلی - در ذیل روایات - دارد که اینها خیلی برجسته است. مرحوم سیّد نعمت‌اللّه شاگرد یک چنین کسی است، شاگرد مرحوم علّامه مجلسی. شاگرد فیض ظاهراً، به نظرم ایشان شاگرد فیض هم بوده است. به هر حال شخصیّت برجسته‌ای است.

عالم بزرگ مظلوم تاریخ با مقام علمی در حدیث، رجال و فقه

اوّلاً مرحوم مجلسى به ‌نظر بنده یکى از علماى بزرگ مظلوم تاریخ ما است. اوّلاً عالِم بزرگى است، براى خاطر اینکه هم از لحاظ علمى مرد بسیار بلندپایه‌اى است؛ خِرّیت[2] فنّ حدیث است، خِرّیت فنّ رجال است، فقیه است، حدیث‌فهم است. شما ملاحظه بفرمایید؛ بیانهایى که ایشان در بحار[3] دارد، جزو علمى‌ترین حرفهاى دینى است. من یک ‌وقتى گفتم اگر چنانچه کسى بیاید و بخواهد روى بحار کار کند، ده کتاب زبده‌ى بزرگ از بحار به ‌وجود مى‌آید، غیر از خود بحار؛ یکى‌اش همین است؛ [یعنى اگر] کسى بیانهاى مجلسى …

نقش کتب فارسی‌اش در تحکیم پایه‌های تشیع در زمان خود

… روز بود؟ قابلیّت مستمع بود؟ امروز من و شما اگر برویم روى منبر بنشینیم بگوییم مردم همین‌‌قدر بدانید خدایى هست، مردم هم یک سرى مثل ما تکان میدهند و میگویند عجب! بلند میشویم میرویم، آنها هم بلند میشوند میروند، کأن لَم یَکُن شیئًا مَذکورا.[9] این‌‌جورى نمیشود. یک روز مرحوم مجلسى (رضوان الله‌‌ علیه) در کتاب حقّ‌‌الیقین و عین‌‌الحیاة و مانند اینها، اخلاق و عقاید دینى را با همان زبان خودش میگفت و دنیایى را به تفکّر اعتقادى شیعى نزدیک میکرد. شما خیال نکنید این کتب مجلسى بیهوده نوشته شده؛ نخیر، پایه‌‌هاى تشیّع را در آن زمانى که تشیّع در کشور ما تازه بود، همین کتابها قرص کرده؛ به چشم حقارت نگاه نکنید به این کتابها که حیاةالقلوب مجلسى یا حقّ‌‌الیقین مجلسى یا عین‌‌الحیاة مجلسى، [این] کتابهاى فارسى چه اثرى دارد؟ نخیر، اینها یک روز خیلى اثر داشته. مجلسى در وقتى آمده است که در همان شهر مجلسى، یک قرن، یک و نیم قرن قبل از مجلسى براى اینکه …

عظمت مجلسی و نگارش کتاب‌های فارسی برای تبلیغ

… آن‌چنانی، امالی دارد؛ امالیِ شیخ، تبلیغ است، امالیِ سیّد مرتضیٰ، تبلیغ است. عرض کردم، حالا من مجال نکردم مراجعه کنم ببینم ــ شماها بیشتر وقت دارید و بیشتر حوصله دارید [میتوانید مراجعه کنید] ــ که در قرون بعدی در حوزه‌های علمیّه تبلیغ چه جوری انجام میگرفته؛ لکن مثلاً در قرون اخیر، مجلسی (رضوان الله علیه) ــ مجلسی آدم باعظمتی است؛ مجلسی را دستِ‌کم نباید گرفت، خیلی آدم باعظمتی است ــ در کنار کتاب بحار و کتب متعدّدی که ایشان در مسئله‌ی حدیث و تبیین حدیث و بیان حدیث و مانند اینها دارد، مثلاً کتاب حقّ‌الیقین و حیات‌القلوب که کتابهای فارسی [است دارد]؛ اینها برای چیست؟ تبلیغ است دیگر. مرحوم نراقی [هم] کتاب فارسی دارد، بعدها هم البتّه بوده که حالا مواردی در ذهنم هست؛ مثلاً فرض کنید تفسیر منهج‌الصّادقین[14] ‌ و امثال اینها فارسی است؛ فارسی برای کیست؟ فارسی برای علما و فضلا و مانند اینها نیست؛ تبلیغ است برای آحاد مردم؛ یعنی علما به سنّت تبلیغ …

نوشتن کتاب فارسی در کنار بحارالانوار برای استفادهٔ مردم

… اسم آوردند، که یکی‌اش تفسیر است که انوار درخشان [نام دارد]، یکی هم درخشانْ پرتویی از اصول کافی [است] که درواقع حدیث است. خب این کتابها را هم برای ما فرستادند؛ من گاهی مراجعه هم کرده‌ام؛ [نویسنده‌ی] ملّا و صاحبِ نظر، درعین‌حال فارسی‌نویس، این چیز مهمّی است. بنده بارها گفته‌ام مرحوم مجلسی با آن مقامات عالی، وظیفه‌ی خود میدانست که کتاب فارسی هم بنویسد؛ در کنار دریای عظیمی مثل کتاب بحار که واقعاً یک اقیانوس است، [نوشتن] کتاب حقّ‌الیقین و حیات‌القلوب؛ [یعنی] فارسی‌نویسی برای استفاده‌ی مردم. خب، حالا [اینکه] مرحوم آقای آقانجفی در این کتابهایی که به زبان فارسی نوشته شده، چقدر توانسته‌اند ادبیّات معاصر را مورد ملاحظه و مورد استفاده قرار بدهند، آن بحث دیگری است -اگرچنانچه در این زمینه کمبودی وجود داشته باشد، همان‌طور که شما[2] گفتید، راهش همین است …
همهٔ شاهدهای امام شهید سید علی خامنه‌ای