… سر یک اختلاف نظر کوچک، یقهی همدیگر را میگیریم؛ چرا؟ ممکن است دو نفر در یک مسئلهای ــ مثلاً در یک مسئلهی سیاسی ــ اختلاف نظر داشته باشند؛ خب داشته باشند؛ چرا باید با هم دعوا کنند؟ چرا باید یقهی همدیگر را بگیرند؟ چرا باید دوقطبی در جامعه ایجاد بشود؟ باید اغماض کرد. یک جاهایی بایستی چشمپوشی کرد، باید اغماض کرد. این هم یکی از مشکلات ما است.
توصیه به عفو و گذشت و صلح در تخاصمات و مسائل خانوادگی
در عملکردها، در آنجاهایی که تخاصم وجود دارد، توصیهی به عفو و گذشت و بخشش و مانند اینها [باشد]. در اسلام هم در مسائل خانوادگی فرمودند: وَ الصُّلحُ خَیر؛[15] صلح بدهند، آشتی بدهند. همین مسئلهِی احیای حکمیّت که مربوط به خانواده است یا این شوراهای حل اختلاف -البتّه به شکل صحیح- اینها همان دخالت دادن اخلاق در مسائل قوّهی قضائیّه و چرخ و پَر قوّهِی قضائیّه است. خب، حالا اینکه مربوط به مسائل قوّهی قضائیّه [بود].
گذشت از کسی که در امور شخصی موجب خشم شده
وقتی از کسی خشمگین شدند، از او بگذرند و او را بیامرزند. البتّه طبیعی است این غضب لله نیست، این غضب لشخص است؛ والاّ غضب لله را ما حق نداریم بهخاطر اهواء خودمان یا بهخاطر چیزی [ببخشیم و بگذریم]؛ وقتی یک جایی لله غضب کردیم، اینجا آن غضب را باید ادامه بدهیم، باید حفظ کنیم. [در اینجا منظور ]غضبهای شخصی است؛ یک …
موافقت با پیشنهاد رئیس قوهٔ قضاییه برای عفو نمایندهٔ همدان
با سلام و تحیت، با پیشنهاد جنابعالی موافقت میشود. توفیقات جنابعالی و ریاست محترم مجلس و نمایندگان محترم را از خداوند متعال مسئلت میکنم.
لزوم گذشت از لغزشهای مردم، نه از خلاف عمدی و عنادآمیز
﴿وَ العافينَ عَنِ النّاسِ﴾ گذرندگان از مردم، عفوکنندگان از خطاهای مردم. از اشتباهات مردم، از خطاهای مردم، از گناهان مردم، از لغزشهای مردم باید گذشت، باید صرفنظر کرد. از آن گناهی نباید صرفنظر کرد که لغزش نبوده است. خدا هم از یکچنین گناهی مشکل صرفنظر بکند. از آن عملِ خلافی نباید صرفنظر کرد که از روی تعمّد و عناد انجام گرفته است، اما لغزشها، قصورها که در کار عامۀ مردم فراوان هست، قابل گذشتن و عفوکردن است. ﴿وَ العافينَ عَنِ النّاسِ وَ اللهُ يُحِبُّ المُحسِنينَ﴾ و خدا دوست میدارد مردمان احسانکننده را.
گذشت مالک اشتر از اهانت جوان و همراهی شجاعت با معنویت
… اینها را در کنار تقوا، توکّل و دلدادگی به آرمانها و مردم معتبر میدانیم. الگوی ما «مالک اشتر» است؛ برترین سردار بلندپایهی جنگهای پُرماجرای امیرالمؤمنین؛ شجاعترین مرد عرب. جوانی در کوچههای مدینه او را نشناخت؛ به او اهانت کرد، حتّی آب دهان به طرف او انداخت! این سردار بلندمرتبه و امیر والامقام نه تنها به او اخم نکرد، بلکه به مسجد رفت، برای او نماز خواند و استغفار کرد که خدا از جهالت این جوان بگذرد! بعد از آنکه مالک اشتر را به آن جوان معرفی کردند، آمد که از او عذرخواهی کند. گفت عذرخواهی لازم نیست، من آمدم تا برای تو پیش خدای متعال استغفار کنم. آن صلابت، آن شجاعت، آن عظمتِ در میدان نبرد همراه است با عظمت در میدان معنویت؛ عظمت روح.
گذشتن کامل از حق شخصی خود در این قضیه
در این قضیّه، ممکن است بعضى تصوّر کنند که به شخص ظلم شد. اگر به شخص من در این مسئله ستمى رفته باشد و کسى ظلمى کرده باشد، من از حقّ شخصىِ خودم به طور کامل میگذرم؛ هیچ شکایتى از هیچ کسى ندارم. البتّه امام بزرگوار در طول ده سال خیلى حرفها داشت که بعضى از آنها را به مردم گفت، خیلى را هم به مردم نگفت. ما هم حرفهایى داریم که اگر خداى متعال در پیشگاه خودش اجازهى نطق داد، با خود او در میان خواهیم گذاشت؛ حالا لزومى ندارد انسان همهى چیزها را بگوید. من …
آزادکردن مروان اسیر از سوی امیرالمؤمنین (ع) بیآنکه از او بیعت بخواهد
… یکی از بنیامیه بود و جزو دوستان و باند نزدیک معاویه و امویها بود، در جنگ جمل به دست امیرالمؤمنین اسیر شد. متوسل شد به امام حسن و امام حسین، التماس کرد که به پدرتان بگویید من را نکُشد؛ و امام حسن و امام حسین از روی ترحم و عطوفت پیش امیرالمؤمنین وساطت کردند. حضرت مروان حکم را آزاد کرد و نجات داد، حتی از او بیعت هم نخواست. 163/4/1