امانتداری در مطالبهٔ اموال بیتالمال از حاکم کوفه
… شد؛ بنا کردند با هم جار و جنجال کردن. جناب «هاشمبن عتبةبنابیوقّاص» - که از اصحاب امیرالمؤمنین علیهالسّلام و مرد خیلی بزرگواری بود - جلو آمد و گفت بد است، شما هر دو از اصحاب پیامبرید، مردم به شما نگاه میکنند. جنجال نکنید؛ بروید قضیه را به گونهای حل کنید. «عبداللَّه مسعود» که دید نشد، بیرون آمد. او به هر حال مرد امینی است. رفت عدّهای از مردم را دید و گفت بروید این اموال را از داخل خانهاش بیرون بکشید - معلوم میشود که اموال بوده است - به «سعد» خبر دادند؛ او هم یک عدّه دیگر را فرستاد و گفت بروید و نگذارید. به خاطر این که «سعدبنابیوقّاص»، قرض خودش به بیتالمال را نمیداد، جنجال بزرگی به وجود آمد. حالا «سعدبن ابیوقّاص» از اصحاب شوراست؛ در شورای شش نفره، یکی از آنهاست؛ بعد از چند سال، کارش به اینجا رسید. …
مطالبهٔ امانتدارانهٔ مال بیتالمال از حاکم کوفه
… بنا کردند باهم جاروجنجالکردن. جناب هاشم مِرقال ـ هاشمبنعُتبَة بن ابیوَقّاص ـ که از اصحاب امیرالمؤمنین بود و خیلی مرد بزرگواری بود،[21] آمد جلو گفت: بد است، شما هر دو از اصحاب پیغمبرید، مردم به شما نگاه میکنند؛ جنجال نکنید، بروید یکطوری قضیه را حل کنید. عبدالله مسعود که دید نشد، آمد بیرون. خب مرد امینی است دیگر، رفت یک عدهای از مردم را دید و گفت بروید این اموال را از داخل خانهاش بکشید بیرون. معلوم میشود که اموال بوده. به سعد خبر دادند، او هم یک عدۀ دیگر را فرستاد، گفت بروید، نگذارید. جنجال بزرگی بهوجود آمد، بهخاطر اینیکه سعدبنابیوقّاص قرض خودش به بیتالمال را نمیداد. حالا سعدبنابیوقّاص از اصحاب شوراست، در شورای ششنفره، یکی از آنهاست. …
تعجب از انتصاب ولید و پرسش از صالح شدن او یا فساد مردم
هم سعدبنابیوقّاص تعجب کرد، هم عبداللهبنمسعود تعجب کرد! عبداللهبنمسعود وقتی چشمش افتاد به او، گفت من نمیدانم، تو بعد از اینکه ما از مدینه آمدیم، آدم صالحی شدی؟! عبارتش این است: «ما اَدری اَصَلُحَت بَعدَنا اَم فَسَدَ النّاسُ» یا نه، تو صالح نشدی، مردم فاسد شدند که مثل تویی را بهعنوان امیر میفرستند به یک شهری! این حرف عبداللهبنمسعود [است]. سعدبنابیوقّاص هم تعجب کرد، منتها از بُعد دیگری؛ گفت: «اَکِستَ بَعدَنا اَم حَمُقنا بَعدَکَ؟» تو که آدم احمقی بودی، تو حالا آدم باهوشی شدهای، یا ما اینقدر احمق شدهایم که تو بر ما ترجیح پیدا کردهای؟ ولید در جوابش برگشت گفت: …
شگفتی از حکومت ولید و نسبت دادن آن به فساد مردم
… به زمان پیامبر است. معیارها و ارزشها و جابهجایی آدمها را ببینید! این آدمی که در زمان پیامبر، در قرآن به نام «فاسق» آمده بود و همان قرآن را هم مردم هر روز میخواندند، در کوفه حاکم شده است! هم «سعدبن ابی وقّاص» و هم «عبداللَّه بن مسعود». هر دو تعجّب کردند! «عبداللَّهبن مسعود» وقتی چشمش به او افتاد، گفت من نمیدانم تو بعد از این که ما از مدینه آمدیم، آدم صالحی شدی یا نه! عبارتش این است: «ماادری اصلحت بعدنا ام فسد النّاس»[36]؛ تو صالح نشدی، مردم فاسد شدند که مثل تویی را به عنوان امیر به شهری فرستادند! «سعدبنابیوقّاص» هم تعجّب کرد؛ منتها از بُعد دیگری. گفت: «اکست بعدنا ام حمقنا بعدک»[37]؛ تو که آدم احمقی بودی، حالا آدم باهوشی شدهای، یا ما اینقدر احمق شدهایم که تو بر ما ترجیح پیدا کردهای!؟ ولید در جوابش برگشت گفت: «لاتجز عنّ ابااسحق»[38]؛ ناراحت نشو …