رفتن به محتوای اصلی

ظلم‌ستیزی

نام‌های دیگر: ظلم‌ناپذیری، ستم‌ناپذیری

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

ایستادگی در برابر ستم و نپذیرفتن آن در کنار ستم نکردن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در اجتماع اقشار مختلف مردم در مقابل لانه جاسوسی— ۱۳۵۸/۰۹/۰۹

سیر زمانی

از ۱۳۵۸ تا ۱۴۰۱
۱۳۵۸۱۴۰۱

فقط سال ۱۳۹۸همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

«وَ قولا بِالحَقِّ وَ اعمَلا لِلاَجرِ» کار بیهوده نکنید، کار را برای اجر خدایی و ثواب الهی‌اش بکنید. این زندگی، این تلاش، این توان را، مفت و بیخودی از دست ندهید. «وَ کونا لِلظّالِمِ خَصماً وَ لِلمَظلومِ عَوناً». (59/5/10) خصم ظالم باشید. خصم، غیر از دشمن است؛ یک‌وقت کسی دشمنِ ظالم است، خیلی خب، از ظالم بدمان می‌آید، دشمن او هستیم؛ این کافی نیست. «خصم» یعنی مدعی‌اش باش؛ دشمنی که مدعی اوست، دشمنی که گریبان ظالم را می‌گیرد؛ ظالم را رها نکنید. بشریّت بعد از امیرالمؤمنین و تا امروز، بدبخت و روسیاه شد، به‌خاطر نگرفتن گریبان ظالم‌ها. اگر گریبان ظالم‌ها را دست‌های باایمان می‌گرفت، ظلم در دنیا این‌قدر پیش نمی‌رفت؛ بلکه بر می‌افتاد. امیرالمؤمنین این را می‌خواهد: «کُونا لِلظّالِمِ خَصماً» خصمِ ظالم باش. در دنیا، هرجا ظلم هست و یک ظالمی هست، تو اینجا خودت را خصم او بدان. ببینید به‌خاطر عمل‌نکردن به همین یک کلمه وصیت امیرالمؤمنین، چه منجلابی است در دنیا، چه بدبختی‌ای دارد بشریّت، چه مظلومیتی دارند ملت‌ها، به‌خصوص مسلمان‌ها! همین یک وصیت امیرالمؤمنین اگر عمل می‌شد، امروز بسیاری از این ظلم‌ها و مصیبت‌های ناشی از ظلم‌ها، وجود نمی‌داشت. «وَ لِلمَظلومِ عَوناً» هرجا مظلومی هست، کمک او باش. نمی‌گوید طرف‌دارش باش؛ نه آقا، کمک! باید کمکش کنی، هرچه می‌توانی، هرطور می‌توانی.

ریشهٔ قرآنی و عقلانی مقابله با ظلم و حمایت از مظلوم

خب این حرف از متن دین گرفته شده است، متن قرآن است. علاوه‌ی بر اینکه قرآن این را تصریح میکند، عقل سالم هم همین را تأیید میکند. با ظلم مقابله کردن، از مظلوم دفاع کردن، با ظالم همکاری نکردن و کنار نیامدن، چیزی است که همه‌ی خردمندان عالم آن را می‌پسندند؛ بر این حرف ایستادگی کرد. خب بدیهی است که این حرف و این مَشی، دشمنان گردن‌کلفتی در عالم دارد. دستگاه‌های استکباری عالم اهل ظلمند. تا آن زمانی که امام، این نهضت عظیم را شروع کرد، بیش از دویست سال بود که دولتهای غربی، ملّتهایی را در گوشه و کنار دنیا -در آسیا، در …

دستور قرآن به نه ظلم کردن و نه زیر بار ظلم رفتن

… یَغیظُ الکُفّارَ وَ لا یَنالونَ مِن عَدُوٍّ نَیلًا اِلّا کُتِبَ لَهُم بِه عَمَلٌ صٰلِح.[10] هر سختی‌ای که شما تحمّل بکنید، یک عمل صالح است؛ در حالی که اگر تسلیم دشمن بشوید، سختی‌هایتان هیچ اجری هم پیش خدای متعال ندارد، بلکه تن به ظلم دادن مجازات هم دارد. قرآن این جوری دستور میدهد: نه ظلم کنید، نه زیر بار ظلم بروید.

اعلام امام پس از تشکیل نظام: نه ظلم کردن و نه ظلم‌پذیری

… این؛ و امام این جوری بود؛ راهی را انتخاب کرده بود و در این راه حرکت میکرد؛ این راه چه بود؟ حرف امام چه بود که بر آن ایستادگی و پافشاری میکرد؟ حرف امام حاکمیّت دین خدا بود؛ حاکمیّت دین خدا و مکتب الهی بر جامعه‌ی مسلمین و بر زندگی عموم مردم؛ این حرف امام بود. بعد از آنکه توفیق این را پیدا کرد که بر موانع غلبه پیدا کند و نظام جمهوری اسلامی را تشکیل بدهد، اعلام کرد که ما نه ظلم میکنیم، نه زیر بار ظلم میرویم؛ ظلم نمیکنیم امّا زیر بار ظلم هم نمیرویم؛ با ظالم کنار نمی‌آییم و از مظلوم حمایت میکنیم؛ این حرف امام بود.