رفتن به محتوای اصلی

طغیان

نام‌های دیگر: سرکشی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

سرکشی انسان در اثر احساس بی‌نیازی و خودبزرگ‌بینی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار اقشار مختلف مردم در روز بیست‌وسوم ماه مبارک رمضان ۱۴۱۰ ه.ق— ۱۳۶۹/۰۱/۳۰

سیر زمانی

از ۱۳۶۹ تا ۱۳۸۳
۱۳۶۹۱۳۸۳

فقط سال ۱۳۶۹همهٔ سال‌ها

خودبزرگ‌بینی و احساس بی‌نیازی، درد بزرگ بشر و عامل طغیان

… بِطِبِّهِ قَد اَحکَمَ مَراهِمَهُ وَ اَحمىٰ مَواسِمَه؛[3] مرهمهاى زخمهاى کهنه‌ى لاعلاج بشریّت را آماده داشت. همه‌ى وسایل براى صلاح و اصلاح جامعه‌ى بشرى از اوّلین لحظات بعثت و وحى بر نبىّ ‌اکرم (صلّى الله‌ علیه و آله و سلّم) در آیات قرآن مورد توجّه قرار گرفت. در همین سوره‌ى مبارکه‌ى «إقرَأ بِاسمِ رَبِّکَ الَّذی خَلَق»،[4] بعد از نام خداى متعال و امر به قرائت به پیغمبر اسلام، اشاره میکند به اینکه «خَلَقَ الاِنسانَ مِن عَلَق».[5] به بشرى که بزرگ‌ترین درد او خودخواهى است، طغیان است، خود‌بزرگ‌بینى است، خودغنى‌بینى است، تذکّر میدهد که منشأ تو «علق» است. آن که تو را خلعت هستى و کمال و تکریم پوشانید، او خدا است که باید در مقابل او همیشه احساس بندگى کنى، طغیان نکنى، بر ارزشهاى الهى سرکشى نکنى، خود را به جاى خدا فرمانده حیطه‌ى زندگى انسان به حساب نیاورى؛ این اوّلین کلمه است. بعد هم بعد از دو سه آیه میفرماید: کَلّا اِنَّ الاِنسانَ لَیَطغیٰ * اَن رَءاهُ استَغنیٰ؛[6] اینکه انسان خودش را غنى ببیند، مستغنى به حساب بیاورد، او را به طغیان وادار خواهد کرد.

احساس بی‌نیازی و تکیه بر ثروت مایهٔ طغیان انسان

… ــ خب، مى‌بینید این قدرتهاى بزرگ دنیا را؛ امروز قدرتمند است، فردا به خاک سیاه نشسته است؛ امروز یک سلطانى است، دو روز بعد، یک هفته‌ى بعد، یک موجود عاجز و ناتوانى است که قدرت دفاع از جان خودش را هم ندارد! چقدر تاریخ از این قضایا پُر است؛ خب این چه قدرتى است؟ این چه جبروتى است که انسان به آن بنازد، به آن ببالد ــ غنى‌هایى که به غناى خودشان متّکى هستند، غافل از اینکه این غنا و بى‌نیازى نیست و این همان حالتى است که در سوره‌ى شریفه‌ى «اِقرأ» میفرماید: اِنَّ الاِنسانَ لَیَطغىٰٓ* اَن رَءاهُ استَغنیٰ؛[14] انسان طغیان میکند [زمانی] که خود را غنى ببیند، غنى بیابد، بى‌نیاز احساس بکند؛ مایه‌ى طغیان این است. اى بسا کسانى که پول زیادى دارند، ثروت دارند، امکانات دارند، امّا خودشان را بى‌نیاز احساس نمیکنند، به این ثروت تکیه‌اى ندارند، خودشان را وابسته‌ى به خدا میدانند. این آدم طغیان نخواهد کرد؛ و سلیمان پیغمبر، مظهر کامل یک چنین چیزى است، [با اینکه] همه‌ى ثروت دنیا …