همین علّامهى حلّىِ با این عظمت را که شما مىبینید، یا محقّق[2] را که مىبینید، یا شیخ طوسى با آن علوّ مقام ــ که نظیرش در همهى علماى شیعه از اوّل تا امروز واقعاً نیامده از لحاظ علمى ــ را که مشاهده میکنید، اینها در نهایت شدّت زندگى کردند. خانهى شیخ طوسى و کتابخانهى او را در بغداد آتش زدند؛ مردى را که سالهاى متمادى در بغداد مسند تدریس داشت، آواره کردند؛ پناه آورد به نجف؛ بعد از آن، سالها در نجف زندگى کرد که نجف حوزه شد. وَالّا حوزهى شیعه اوّل در بغداد بود به خاطر وجود شیخ مفید و سیّد مرتضى و شیخ طوسى و مانند اینها؛ بعد که ایشان را آواره کردند، آمد نجف و در نجف بساط تدریس را و علم را گسترد. این علماى بزرگى که شما مىشناسید: شهیدین،[3] محقّق کَرَکى، دیگران، دیگران ــ این …
چاپ بیغلطنامه و بیفهرست کتاب مبسوط، ارزانفروشی سرمایهٔ فقهی
کتابهایی که از فقه مذاهب دیگر برای ما میآورند، من گاهی در بین آنها بعضی چیزهای خیلی سطحی و خیلی کمارزش را از لحاظ علمی میبینم، که تحقیق شده، تصحیح شده، فهرستبندی شده، کار شده و ارائه شده است؛ در حالی که فقه ما اینطور نیست. مامثلاً «مبسوط» شیخ طوسی[3] با این عظمت را - که چاپ تهران است، ولی ظاهراً چاپ دیگری هم دارد، اما من ندیدهام - که نه یک غلطنامهی درست و حسابی دارد، نه یک فهرست دقیق دارد، در اختیار چه کسی بگذاریم؟ این، ارزان فروختن آن سرمایهیی است که ما داریم. اگر ما بخواهیم این کتاب را همینطور به یک فقیه سنی یا یک حقوقدان سنی که با مسائل فقهی آشنایی دارد، ارائه بدهیم، واقعاً کتاب خودمان را کوچک کردهایم. این کتاب باید تصحیح بشود، فهرستبندی بشود و به طور فنی رویش کار بشود. اینها عرضهی فقه اهلبیت است.