رفتن به محتوای اصلی

شورای نگهبانگروه و سازمان

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

نهاد مرکب از فقها و حقوق‌دانان برای بررسی انطباق مصوبات مجلس با شرع و قانون اساسی و نظارت بر انتخابات.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران— ۱۳۵۹/۰۳/۰۹

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۹۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۴همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

دو سه نکته‌ى کوتاه را من درباره‌ى این انتخابات عرض بکنم. دشمنان انقلاب و کسانى که از روى ساده‌لوحى و بى‌خبرى آلت دست آنها میشوند، شایعه‌پراکنى نکنند؛ حقایق، حقایق روشنى است. مجلس خبرگان مصوّبه گذراند، شوراى نگهبان را مسئول کرد، شوراى نگهبان هم به تکلیف خودش عمل کرد. هیچ ایرادى، اشکالى در این قضایا بر شوراى محترم نگهبان وارد نیست.[7] شوراى نگهبان، یک دستگاهى است که قانون اساسى ما، آن دستگاه را وسیله‌ى تضمین حقّانیّت این نظام قرار داده. اگر این دستگاه ــ یعنى شوراى نگهبان ــ نمیبود و نباشد یا تضعیف بشود یا کار خودش را انجام ندهد، حرکت اسلامى این نظام، مورد سؤال قرار خواهد گرفت و زیر سؤال خواهد رفت؛ زیرا که حرکت نظام بر اساس قوانین است ــ مگر نیست ــ قوانین اگر اسلامى بود، نظام، اسلامى است. چه کسى میگوید قوانین اسلامى است یا اسلامى نیست؟ شوراى نگهبان. این آقایانى هم که امروز عضو فقهاى شوراى نگهبان هستند، کسانى هستند که منصوبین امام (رضوان الله‌ تعالى علیه) هستند و امام اینها را معیّن کردند، دوره‌شان تمام شد، دوباره اینها را تأیید کردند، ما هم اینها را تأیید کردیم؛ شخصیّت‌هاى برجسته و مورد قبولى‌اند.
حضرات آیات آقایان حاج شیخ غلامرضا رضوانی، حاج شیخ ابوالقاسم خزعلی، حاج شیخ احمد جنتی دامت افاضاتهم با توجه به مفاد اصل نود و یکم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در مورد شورای نگهبان که به منظور صیانت از احکام مقدسه اسلام و قانون اساسی و عدم مغایرت مصوبات مجلس شورای اسلامی با آنها تشکیل می‌گردد و نصب فقهای آن شورا به عهده‌ی رهبر است و با عنایت به این که مدت عضویت آقایان محترم در تاریخ 25 تیر 77 پایان می‌پذیرد مجدداً حضرات آقایان را به عضویت شورای مزبور منصوب می‌نمایم.
از آنجا که حضرات آیات آقای حاج شیخ ابوالقاسم خزعلی و آقای حاج شیخ محمد امامی کاشانی پس از چند دوره‌ی با برکت عضویت در شورای محترم نگهبان، اکنون از عضویت آن شورای محترم کناره‌گیری کرده‌اند، اینجانب با تجلیل و تقدیر از ایشان و خدمات دوران بیست‌ساله‌ی این مأموریت، شما آقایان را به عضویت در شورای نگهبان که مرکز صیانت از احکام مقدس اسلام و قانون اساسی در قوانین مصوب مجلس شورای اسلامی است، منصوب می‌کنم. امید است حضور آقایان باز هم بر غنا و کمال آن شورای محترم بیفزاید.

لزوم اقدام قاطع پس از رسیدن به نتیجهٔ قانونی

نکته دوم این است که اگر شورای نگهبان در این قضیه به یک نتیجه منطبق بر قانون و مقرّرات رسید، باید با قاطعیت اقدام کند. هیچ چیزی نباید مانع از اقدام قاطع قانونی شود. در همه امور، بخصوص در چنین اموری که با افکار و عواطف و احساسات و عقاید و آراء گوناگونی مواجه است، قاطعیت چیز لازمی است.

جایگاه ویژه به‌عنوان ضامن مصونیت نظام اسلامی از انحراف از دین

… به اهمیت کار شورای محترم نگهبان تذکّر دادم؛ حالا هم لازم است مجدّداً این را عرض کنم. شورای نگهبان در مجموعه تشکیلات نظام جمهوری اسلامی، مثل بقیه دستگاهها نیست که بگوییم ارگانها و تشکیلات مختلفی هستند؛ بعضی مهمترند، بعضی کم اهمیت‌ترند؛ این هم یکی از آنها؛ نه. شورای نگهبان مثل بعضی از پدیده‌های یک نظام - مانند قانون اساسی - وضع ویژه‌ای دارد. شورای نگهبان تشکیلاتی است که اگر خوب باشد و درست کار کند، این نظام دیگر خطر انحراف از دین نخواهد داشت. این چیز کمی نیست. این چیز قابل مقایسه‌ای با چیزهای دیگر نیست. ببینید از مشروطه تا پیروزی انقلاب اسلامی بر اثر انحراف از موازین دینی چقدر ضرر کردیم! دهها سال این کشور خسارت دید؛ به خاطر این‌که از اصول دینی انحراف حاصل شد. با این‌که اساس مشروطیت بر پایه دین بنا …

جلوگیری از انحراف نظام از قانون اساسی و لزوم حفظ حرمت و اقتدار آن

شورای نگهبان مانع این است که نظام اسلامی از خطّ دین و اسلام و همچنین از خطّ قانون اساسی - که این در درجه دوم اهمیت است؛ اما این هم خیلی اهمیت دارد - منحرف شود. قانون اساسی ستون فقرات نظام است؛ در حقیقت مرکز اصلی سلسله اعصاب نظام است؛ معیار و ضابطه است و شورای نگهبان نمیگذارد که دستگاههای کشور از قانون اساسی منحرف شوند؛ نمیگذارد که قوانینِ مخالف قانون اساسی، تصویب و اجرا شود. چنین دستگاهی که این همه اهمیت دارد، باید ابهّت و اقتدار و تکریم و حرمتش حفظ شود. هم خود آقایان محترمی که در این شورا و یا منتسب به این شورا هستند - مثل شما آقایان - بایستی این ابهّت و احترام و حرمت را حفظ کنند، هم دیگران که در بیرون شورا هستند. مبادا خدای نکرده کسی از هیأتهای نظّار در گوشه‌ای از کشور کاری کند که دهان بدخواهی را باز کند و احترام شورای نگهبان هتک شود؛ یا در بیان مطالب طوری حرف زده شود که احیاناً کسانی به عنوان اعتراض - نه از سر خیرخواهی - حرمت شورای نگهبان را هتک کنند. کسانی هم که در …

وظیفهٔ سنگین نظارت بر کار ناظران با دقت و عدل و انصاف

البته وظیفه شورای نگهبان خیلی سنگین است. این وظیفه را باید در حدّ مقدور با کمال دقّت و با رعایت حدّاکثر عدل و انصاف انجام دهد و بر کار نظّار نظارت کند. آنچه که آقایان نظّار انجام میدهند، به نام شورای نگهبان تمام میشود و از لحاظ مسؤولیت الهی هم علی‌الظّاهر با مسؤولیت بزرگواران این مجموعه انجام خواهد شد. این باید موجب شود که دقّت و توجّه را مضاعف کنید.

انتصاب مجدد فقهای شورا و مأموریت صیانت از احکام اسلام و قانون اساسی

با توجه‌ به‌ مفاد اصل‌ نود و یکم‌ قانون‌ اساسی‌ جمهوری‌ اسلامی‌ در مورد شورای‌ نگهبان‌ که‌ به‌ منظور صیانت‌ از احکام‌ مقدسه‌ اسلام‌ و قانون‌ اساسی‌ و عدم‌ مغایرت‌ مصوبات‌ مجلس‌ شورای‌ اسلامی‌ با آنها تشکیل‌ می‌گردد و نصب‌ فقهای‌ آن‌ شورا به‌ عهده‌ رهبر است‌ و با عنایت‌ به‌ این‌ که‌ مدت‌ عضویت‌ آقایان‌ محترم‌ در تاریخ‌ 25 تیر 74 پایان‌ می‌پذیرد مجددا حضرات‌ آقایان‌ را به‌ عضویت‌ شورای‌ مزبور منصوب‌ می‌نمایم‌.

تشکر از نظارت مستمر بر صحت انتخابات

همچنین‌ وظیفه‌ی‌ خود می‌دانم‌ که‌ از وزارت‌ محترم‌ کشور که‌ بار سنگین‌ اجرای‌ انتخابات‌ را بر دوش‌ گرفته‌ و آن‌ را به‌ شکلی‌ شایسته‌ برگزار کردند و نیز از شورای‌ محترم‌ نگهبان‌ که‌ با زحماتی‌ مستمر و طاقت‌ فرسا بر حسن‌ اجرا و صحت‌ و اتقان‌ انتخابات‌ نظارت‌ کردند و از همه‌ی‌ سازمانها و دستگاههایی‌ که‌ در این‌ آزمایش‌ بزرگ‌ و همگانی‌، وظائف‌ مهم‌ و تعیین‌ کننده‌ی‌ خود را به‌ بهترین‌ وجه‌ اداء کردند صمیمانه‌ تشکر کنم‌.