رفتن به محتوای اصلی

شورای نگهبانگروه و سازمان

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

نهاد مرکب از فقها و حقوق‌دانان برای بررسی انطباق مصوبات مجلس با شرع و قانون اساسی و نظارت بر انتخابات.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نماز جمعه تهران— ۱۳۵۹/۰۳/۰۹

سیر زمانی

از ۱۳۵۹ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۹۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۱همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

دو سه نکته‌ى کوتاه را من درباره‌ى این انتخابات عرض بکنم. دشمنان انقلاب و کسانى که از روى ساده‌لوحى و بى‌خبرى آلت دست آنها میشوند، شایعه‌پراکنى نکنند؛ حقایق، حقایق روشنى است. مجلس خبرگان مصوّبه گذراند، شوراى نگهبان را مسئول کرد، شوراى نگهبان هم به تکلیف خودش عمل کرد. هیچ ایرادى، اشکالى در این قضایا بر شوراى محترم نگهبان وارد نیست.[7] شوراى نگهبان، یک دستگاهى است که قانون اساسى ما، آن دستگاه را وسیله‌ى تضمین حقّانیّت این نظام قرار داده. اگر این دستگاه ــ یعنى شوراى نگهبان ــ نمیبود و نباشد یا تضعیف بشود یا کار خودش را انجام ندهد، حرکت اسلامى این نظام، مورد سؤال قرار خواهد گرفت و زیر سؤال خواهد رفت؛ زیرا که حرکت نظام بر اساس قوانین است ــ مگر نیست ــ قوانین اگر اسلامى بود، نظام، اسلامى است. چه کسى میگوید قوانین اسلامى است یا اسلامى نیست؟ شوراى نگهبان. این آقایانى هم که امروز عضو فقهاى شوراى نگهبان هستند، کسانى هستند که منصوبین امام (رضوان الله‌ تعالى علیه) هستند و امام اینها را معیّن کردند، دوره‌شان تمام شد، دوباره اینها را تأیید کردند، ما هم اینها را تأیید کردیم؛ شخصیّت‌هاى برجسته و مورد قبولى‌اند.
حضرات آیات آقایان حاج شیخ غلامرضا رضوانی، حاج شیخ ابوالقاسم خزعلی، حاج شیخ احمد جنتی دامت افاضاتهم با توجه به مفاد اصل نود و یکم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در مورد شورای نگهبان که به منظور صیانت از احکام مقدسه اسلام و قانون اساسی و عدم مغایرت مصوبات مجلس شورای اسلامی با آنها تشکیل می‌گردد و نصب فقهای آن شورا به عهده‌ی رهبر است و با عنایت به این که مدت عضویت آقایان محترم در تاریخ 25 تیر 77 پایان می‌پذیرد مجدداً حضرات آقایان را به عضویت شورای مزبور منصوب می‌نمایم.
از آنجا که حضرات آیات آقای حاج شیخ ابوالقاسم خزعلی و آقای حاج شیخ محمد امامی کاشانی پس از چند دوره‌ی با برکت عضویت در شورای محترم نگهبان، اکنون از عضویت آن شورای محترم کناره‌گیری کرده‌اند، اینجانب با تجلیل و تقدیر از ایشان و خدمات دوران بیست‌ساله‌ی این مأموریت، شما آقایان را به عضویت در شورای نگهبان که مرکز صیانت از احکام مقدس اسلام و قانون اساسی در قوانین مصوب مجلس شورای اسلامی است، منصوب می‌کنم. امید است حضور آقایان باز هم بر غنا و کمال آن شورای محترم بیفزاید.

شاهدها (۱۱ پاراگراف)

حساس‌ترین دستگاه قانونی به‌سبب جلوگیری قانونی از انحراف نظام

اولاً شورای نگهبان در مجموعه‌ی سازمان قانونی کشور، به یک معنا حساسترین دستگاه قانونی جمهوری اسلامی است؛ زیرا هدایت صحیح جامعه و حفظ مسیر کلی اجرا و جلوگیری از انحراف، در این‌جا به وسیله‌ی جمعی انجام می‌گیرد و اساس هم، در هر جامعه‌ای همین است. چون جهتگیریهای ابتدایی در خیلی جاها خوب و صحیح است. اشکال غالب جوامعی که منحرف شده‌اند، در استدامه و استمرار حرکت آنهاست. دستگاهی را که در یک نظام، به شکل قانونی مانع از پدید آمدن انحراف می‌شود، باید واقعاً دستگاه بسیار مهم و حساسی شمرد، و شورای نگهبان چنین …

مرکز اساسی و حیاتی برای ادارهٔ کشور و جهت‌گیری صحیح

به‌هرحال، این قضیه بسیار مهم است. ما از ابتدای تشکیل شورای نگهبان، احساس می‌کردیم که این‌جا یک نقطه و مرکز حیاتی است. هرچه هم که می‌گذرد، این احساس بیشتر به وجود می‌آید. فکر می‌کنم هر کس که ناظر به اوضاع کشور باشد، همین را احساس می‌کند که شورای نگهبان یک مرکز اساسی و حیاتی برای اداره‌ی کشور و جهتگیری صحیح است.

صیانت از احکام اسلام و قانون اساسی و نصب فقهای آن به‌دست رهبر

با توجه به مفاد اصل نود و یکم قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران در مورد شورای نگهبان که به منظور صیانت از احکام مقدسه اسلام و قانون اساسی و عدم مغایرت مصوبات مجلس شورای اسلامی با آنها تشکیل میگردد و نصب فقهای آن شورا به عهده رهبر است و با عنایت به اینکه مدت عضویت آقایان محترم که با حکم حضرت امام خمینی رهبر کبیر و عظیم الشأن اعلی الله مقامه منصوب گردیده‌اید در تاریخ 26 تیر 1371 پایان می‌پذیرد، مجدداً حضرات آقایان را به عضویت شورای مزبور منصوب می‌نمایم. از خداوند متعال موفقیت روز افزون آقایان را خواستارم.

اعتماد کامل به شورای نگهبان در برگزاری انتخابات

نکته آخر در باب انتخابات، این‌که، وزارت کشور زحمت میکشد، شورای نگهبان زحمت میکشد و هر دو، مورد اعتماد من هم هستند. هم شورای محترم نگهبان کاملاً مورد اعتماد است و هم وزارت کشور. اینها واقعاً خوب کار میکنند. بنابراین، اگر یکی در فلان آزمایش رد و یکی قبول میشود، یا یکی رأی میآورد و دیگری نمیآورد، این‌طور نباشد که در بعضی حوزه‌های انتخابیه، فتنه گرها مردم را تحریک کنند که مثلاً، چرا فلانی را رد کردند؟ شنیدم در بعضی از شهرها صد نفر، دویست نفر جمع شده‌اند، که چرا …

شناخت اهمیت مسئولیت، مایهٔ تحمل سختی‌ها و برخورد قوی با موانع

… بیان می‌کنیم، صرفاً برای این نیست که بر علم و اطلاع مستمعین این حرف - هرکه هستند - چیزی افزوده شود. در حالی که شاید آحاد مردم ما و خود اعضای شورای نگهبان، این اهمیت را به خوبی می‌دانند و ما هم نمی‌خواهیم فقط یک ستایش خشک و خالی شده باشد و تعریفی کرده باشیم. بلکه مقصود این است که وقتی فهمیدیم باری که بر دوش ماست چقدر عزیز است و چقدر اهمیت دارد، آن وقت خستگیهای ناشی از این بار را، راحت‌تر تحمل می‌کنیم و اگر تهدید و مانع و رادعی بر سر راه رسیدن این بار به مقصود بود، با آن قویتر برخورد می‌نماییم.

اذعان همهٔ گروه‌های داخلی به جایگاه والای شورای نگهبان

… اما یک وقت هست که بار، خیلی باارزش است. بنابراین، هرگونه زحمت و مشکلی را برای رساندن این بار به منزل، بایستی تحمل کرد. البته ما خوشبختانه از ناحیه‌ی داخل، برای رساندن این بار سنگین به سر منزل، مشکلی نداریم. دستگاههای جمهوری اسلامی، همه تسلیم حق و حقیقتند. گروههایی هم که در داخل کشور اسلامی ما مشغول فعالیتند، علی‌رغم اختلاف مذاقها و سلائقشان، همه مذعن به اینند که شورای نگهبان، دستگاه والا و مهمی است و از لحاظ افراد و اشخاص، برگزیده است و در مورد آن، مشکلی ندارند. ما بایستی بدانیم که امواج سنگین تبلیغاتی دشمن و آنچه که از بیرون بر ما تحمیل می‌شود، سنگینتر و تحمل آن دشوارتر است. گاهی است که انسان گرسنگی را تحمل می‌کند؛ حتی تهدید به مرگ را هم تحمل می‌کند، اما تاب فشار تبلیغاتی را نمی‌آورد. امروز در دنیا برای این‌که …

اثرناپذیری اعضا از تبلیغات دشمن و لزوم آرامش روحی همهٔ مسئولان

… دادیم و مهمتر از همه این‌که می‌دانیم سعادت بشر و استقلال ما و آزادی کشور و عزتی که امروز بحمدالله مسلمین دارند، در گرو همین قوانین است، عمل کنیم و اینها را محکم نگه داریم. این بار، عزیزتر و ارزشمندتر از این است که انسان به خاطر فشارها آن را زمین بگذارد. آقایان شورای نگهبان، بدیهی است که محکمتر از آن هستند که این‌گونه تحلیلات یا تبلیغات دشمن اثری در آنها بگذارد. در حقیقت، همه باید این‌گونه باشند. همه‌ی افراد جامعه، وهمه‌ی مسؤولین جامعه باید این استقرار و آرامش روحی را داشته باشند.

گلوگاه مهم حفظ قانون اساسی در قوانین و مقررات کشور

… قانون اساسی می‌دادم. نامه‌هایی به عنوان «اخطار قانون اساسی» می‌نوشتیم و آنها هم، البته ملاحظاتی داشتند. حالا یادم نیست که آیا این، ضامن اجرایی هم داشت یا نه؟ یعنی اگر اخطار، جدی گرفته نمی‌شد، مجازاتی، چیزی دنبالش بود یا نه؟ الان یادم نیست که چگونه عمل می‌شد. لکن می‌خواهم عرض کنم که شورای نگهبان گلوگاه مهمی برای حفظ قانون اساسی در قوانین کشور و مقررات کشوری است. فکری باید بشود که ما همه‌ی مقررات جاری کشور را - نه فقط مصوبات را، بلکه کل مقررات جمهوری اسلامی را - با شرع و قانون اساسی منطبق کنیم. الان مقرراتی هست که از گذشته باقی مانده و اصول قانون اساسی که از جمله‌ی آنها رعایت شرع مقدس است، در آنها ملاحظه نشده است. …

بهره‌گیری نمایندگان از نظرات شورای نگهبان در تصویب قوانین

3- مشروعیت مجلس به رعایت احکام الهی است، و در نظام اسلامی همه ی ارکان و اجزاء نظام، چنین اند. نمایندگان محترم لازم است که با دقت و رعایتی به اندازه، مصوبات مجلس را از مخالفت با مقررات شرعی، برکنار بدارند و برای این منظور از آگاهیهای علمای دین و تجارب نمایندگان دوره های قبل و از همه بالاتر، از نظرات شورای محترم نگهبان در مراحل تصویب لوایح و طرحها بهره گیری کنند.

بررسی صلاحیت نامزدها با امانت کامل و طبق ضوابط قانونی

… و معنایش این نیست که همه، آدمهای نابابی هستند؛ نه، معنایش این نیست. کسی حق‌ندارد فردی راکه صلاحیتش رد شده - درهرجای کشور - متّهم کند، که «لابد شما پرونده سنگینی دارید! لابد شما جنایتی کرده‌اید! لابدشماکار خلافی کرده‌اید! لابددزدی کرده‌اید!» نه، اینها نیست! قانون ضوابطی را معیّن کرده و شورای نگهبان، با امانت کامل، برطبق‌آن ضوابط قانونی، کسانی را در فهرست قبول‌شدگان میگذارد و کسانی را خارج میکند. آنهایی که خارج میمانند، یعنی بااین ضوابط منطبق نبوده‌اند. چه بسا آدمهای صالحی هم باشند. البته آدم ناباب هم میانشان هست؛ نه این‌که نیست؛ امااین‌طور نیست که هر کس صلاحیتش رد شده، بگویید «لابد ایشان آدم خائن و نابابیست!»؛ ابداً!

قدردانی از زحمات اعضا در شغلی مهم و حساس

آقایان اعضای محترم شورای نگهبان؛ خیلی خوش آمدید. خیلی متشکرم که بدین وسیله برای بنده این فرصت را به وجود آوردید که از نزدیک خدمت برسیم و با چند جمله‌ای هم که شده، سپاس و تشکر خودمان را از زحمات آقایان در این شغل بسیار مهم و حساس و پردردسر، عرض کنیم.