رفتن به محتوای اصلی

شوراهای اسلامی شهر و روستاگروه و سازمان

نام‌های دیگر: شوراهای اسلامی، شوراهای اسلامی روستا، شوراهای شهر، شورای شهر، شوراهای شهر و روستا، شوراهای ولایتی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

شوراهای منتخب مردم در شهرها و روستاها و جایگاه و وظایف قانونی آنان.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در خطبه‌های نمازجمعه— ۱۳۷۷/۱۰/۱۸

سیر زمانی

از ۱۳۷۷ تا ۱۳۹۲
۱۳۷۷۱۳۹۲

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

تعریف در کلام رهبر

شاهدها (۳۶ پاراگراف)

حل عمل‌گرایانهٔ مشکلات مردم و اخلاقی‌تر کردن زندگی شهروندی، بنیاد و هدف شوراها

بنیاد این نهاد اجتماعی بر حل عملگرایانه ی مشکلات عینی و مشخص مردم در شهر و روستا است و هدف آن راحت تر و اخلاقی تر کردن زندگی شهروندی است.

اهمیت انتخابات شوراها به‌عنوان مظهر سپردن تصمیم‌ها به مردم

انتخابات ریاست جمهوری بسیار مهم است، انتخابات شوراها بسیار مهم است. توجه شود که توجه به انتخابات ریاست جمهوری نتواند اهمیت انتخابات شوراها را از چشم مسئولین، از چشم مردم، از چشم نخبگان، دور بدارد. این که ما از سطح روستا و شهر تا سطح کشور، کارها را، تصمیمها را، در نهایت به دست مردم میسپریم، خیلی حادثه‌ی مهمی است. شوراها مظهر یک چنین چیزی است. دستگاه ریاست جمهوری هم که اهمیتش معلوم است. قانون اساسی و قوانین جاری کشور، این همه فعالیت و تلاش و امکانات و بودجه و راه‌های پیمودن به سمت آرمانها را در مقابل دستگاه دولتی و رئیس جمهور قرار داده است؛ بنابراین فوق‌العاده مهم است.

مدیریت شهر و روستا طبق قانون اساسی و نماد ادارهٔ کشور به دست مردم

انتخابات 24 آذر گذشته، با نصابی برتر از همه ی انتخابهای نوع خود، کشور را در پوشش گسترده ی شوراهایی قرار داد که طبق قانون اساسی مدیریت شهر و روستا را بر عهده دارند و نمادی دیگر از اداره ی کشور به دست مردم را در برابر چشم همگان می گذارند.

لزوم قدردانی اعضای شوراها از مشارکت مردم و وقف خود برای خدمت

اعضاء این شوراها باید قدردان مشارکت مردم باشند که در این دوره بیش از گذشته نشان داده شد، و خود را وقف خدمتی کنند که بر زندگی روزمره ی اهالی شهر و روستا دارای تأثیری مستقیم و نزدیک است.

فهرست خدمات مورد انتظار از شوراها در شهر و روستا

در فهرست خدماتی که شوراها به آن می پردازند باید حفظ هویت و اصالت شهرها و روستاها، و پایبندی به معماری اسلامی و ایرانی، و رعایت زیبایی و استحکام بناها، و ترویج فرهنگ نظم و قانون، و گسترش نمادهای دین و اخلاق، و آسان سازی خدمت رسانی و عدالت و فراگیری در خدمات شهری و توسعه فضای سبز و اهتمام به سلامت محیط زیست، و توجه به نیازهای جانبازان و مصدومان جسمی، و نگاه عدالت گستر به محله ها و اشخاص محروم، و توجه ویژه به بانوان و نیز به جوانان، برجسته شود و همواره در مد نظر قرار گیرد.

ویژگی‌های منتخبان شورا: کاری، صادق و خدمتگزار مردم

مسئله‌ی شوراها هم همین‌طور است. نوع منتخبان شوراهای اسلامی شهر و روستا با نوع منتخبان مجلس خبرگان متفاوت است؛ اما وظیفه‌ی اینها هم یک وظیفه‌ی بسیار مهمی است. کسانی باید در شورای شهر مشغول خدمت شوند که افرادی کاری، فعال، صادق و به فکر خدمت به مردم باشند؛ به فکر خودشان، به فکر دنیای خودشان و به فکر جمع و جور کردن امور دنیوی برای خودشان نباشند و بخواهند برای مردم کار و تلاش کنند. اگر انجمنهای شهر و روستا، شوراهای شهر و روستا - که مورد انتخاب مردم هستند - انسانهای صالحی باشند، بسیاری از مشکلات شهری و زندگی مردم حل خواهد شد.

نارضایتی مردم از عملکرد شوراها علت مشارکت پایین در انتخابات آن

من همان روز گفتم، امروز هم میگویم که اگر مردم در انتخابات شوراها شرکت نکردند، به‌خاطر این بود که از عملکرد شوراها راضی نبودند. اگر شوراها این دوره خوب عمل کنند، خواهید دید که مردم در دوره‌ی بعد، اگر بخواهند برای شوراها به پای صندوق بیایند، پُرشور خواهند آمد. آن‌جایی که مردم امید دارند که کاری انجام گیرد، میآیند. وقتی دیدند نه، شوراها خوب عمل نکردند، مردم دلسرد و ناامید میشوند. من تقریباً یک ماه و نیم قبل در زنجان به مسؤولان گفتم که اگر میخواهید مردم در انتخابات شرکت کنند، عملکردهایتان را خوب کنید. اگر مردم …

ورود دوباره به میدان خدمت و قرارگرفتن در معرض امتحان الهی

با تفضلات الهی و توجهات حضرت بقیةالله روحی فداه شوراهای اسلامی شهر و روستا بار دیگر با انتخاب مردم، وارد میدان خدمت‌رسانی به کشور و ملت شد و عرصه‌ی آزمایشی بزرگ برای منتخبان فراهم گشت. اکنون شما در معرض امتحان الهی و در مرکز توقعات و انتظارهای بحق مردمی قرار گرفته‌اید، که صاحبان حقیقی کشور و چشم به راه خدمات این نهاد قانونی و مردمی‌اند. در فرهنگ اسلام، بهترین انسانها کسانی‌اند که برای مردم سودمندتر باشند. مردمسالاری دینی برخلاف دموکراسیهای ریاکار و عوامفریب، نظام خدمت رسانی خالصانه و بی‌منّت است، خدمت از سرِ ادای وظیفه و همراه با پاکدستی و پاکدامنی.

شکرگزاری از اعتماد مردم و آغاز مسابقهٔ خدمت از روز نخست

نخست باید بخاطر اعتمادی که مردم به شما نشان داده‌اند، شکرگزار خداوند و قدردان مردم باشید. و آنگاه از اولین روز آغاز به کار و بدون هدر دادن حتی یکروز، شانه به زیربار سنگینی که بر عهده‌ی شما نهاده شده بدهید و مسابقه در خدمت‌رسانی را آغاز کنید.

توصیه‌ها دربارهٔ سیاست‌ها و برنامه‌های کاری شوراها

مهمترین توصیه‌ی اینجانب اولاً مربوط به سیاست‌ها و برنامه‌های کاری شما و سپس درباره‌ی گزینش مدیریت شهر و روستا است. تسهیل زندگی مردم در کارهایی که به شهرداریها مربوط است، برطرف کردن معضلات شهر و روستا، سالم‌سازی محیط زیست، حفظ اصالت اسلامی و ملی در ساخت و سازها، استقرار بخشیدن به جو اسلامی و فرهنگیِ سالم، پرداختن به نیازهای فوری‌تر در عین اهتمام به کارهای زیربنایی، اولویت دادن به مناطق مستضعف‌نشین، تأثیرناپذیری از نفوذ ثروتمندان و جاذبه‌ی ثروت، رعایت دقیق قوانین و عدم تخطی از آن با حیله‌های شبه قانونی، رعایت ویژه‌ی محرومان، آلوده نشدن به اسراف و هدر ندادن بیت‌المال با تجملات زائد و سفرها و مراسم غیرلازم، و در یک کلمه رعایت تقوا و تدبیر و پشتکار، و بهره‌گیری از دانش و تجربه، مواد عمده‌ی توصیه‌ی نخست اینجانب است.

لزوم سرلوحه قرار دادن خدمت به مردم و کنار گذاشتن برنامه‌های زاید

شهرداریها و شورای شهر که بعد از این انتخابات بر سرِ کار آمدند، باید جزو کسانی باشند که خدمت به مردم را سرلوحه کار خود قرار دهند. از این‌جا آغاز کنند. برنامه‌های زاید و منحرف کننده و حرفهای غیرمرتبط به کار را که عدّه‌ای به آنها مبتلا بودند و هستند، کنار بگذارند و فقط برای مردم کار کنند.

لزوم عمل به وظایف و پرهیز از غوغاگری سیاسی

… و امروز هم دفاع میکنند. لذا بنده وظیفه‌ی خود میدانم که از مردم به‌خاطر حضورشان در انتخابات شوراها تشکّر کنم. با این‌که مردم گله‌های بحقّی از شوراها داشتند، درعین‌حال شما ملاحظه کنید طبق آمار رسمی، بیش از بیست‌میلیون نفر در پای صندوقها حاضر شدند و رأی دادند. یقیناً اگر شوراها به وظایف خود عمل مینمودند و مردم را به نیّتها و کارآیی خودشان امیدوار میکردند، استقبال مردم باز هم بیشتر میشد. مردم مایلند در اداره‌ی کشور به وظیفه‌ی خود عمل کنند و سهم و حقّ خود را نیز استیفاء نمایند. اگر کسانی هم که در شوراهای سراسر کشور انتخاب شده‌اند، ان‌شاءاللَّه به وظایف خود عمل کنند و از جنجال و غوغاگری سیاسی و پرداختن به اموری که وظایف آنها نیست، پرهیز کنند و به وظیفه‌ی خود بپردازند - که وظیفه‌ی آنها اداره‌ی امور شهرها و روستاها و رسیدن به مشکلات مردم در محدوده‌ی وظایف خودشان است - بلاشک علاقه‌ی مردم نسبت به این نهاد مهمّ جمهوری اسلامی که در قانون اساسی روی آن تأکید شده، بیشتر خواهد شد. دشمنان نظام و جمهوری اسلامی در این چند روز حنجره‌های خود را پاره کردند برای این‌که فریاد بزنند و از پدیده‌ای که در نظام جمهوری اسلامی به‌وجود آمده است - یعنی حضور مردم در شوراها و انتخاب افراد - استفاده‌های نادرست و مغرضانه کنند. حقیقت قضیه غیر از چیزی است که …

وظیفهٔ سازمان‌دهی امور شهرها و روستاها و لزوم شناخت نامزدهای توانا و امین

شوراها موظف‌ هستند امور شهرها و روستاها را سازماندهی کنند کسانی که‌ این‌ توانایی را دارند و کسانی که‌ این‌ امانت‌ را دارند و کسانی که‌ این‌ انگیزه‌ را به‌ معنای حقیقی کلمه‌ دارند که‌ این‌ کار را انجام‌ دهند بشناسید.

کارنامهٔ دوگانهٔ شوراها و نهی از تسویه‌حساب جناحی در آن‌ها

… شهر و روستا نزدیک هستیم. بنده در دوره‌ی قبل که انتخابات شوراها انجام گرفت، صحبتها و توصیه‌های بسیار کردم که شاید به اندازه یک کتاب شود. این صحبتها شامل تشویق مردم به شرکت در انتخابات شوراها، توصیه به مسؤولان نسبت به شوراها و توصیه به منتخبان شوراها میشود. یکی از مسائلی که من در آن زمان تأکید کردم، این بود که شوراها را محل تسویه حساب حزبی و جناحی و باندی قرار ندهید؛ بگذارید شوراها برای مردم کار کنند. شوراها در برخی از شهرها کارهای مفیدی انجام دادند و افراد خوبی در آن شهرها انتخاب شدند. در یک منطقه پدر سه شهید منتخب شد که مرد مؤمن و کارآمد و لایقی است. این عدّه در شوراها و برای مردم کار میکردند. اما در بعضی جاها هم خوب عمل نکردند. عدّه‌ای از اعضا مرتکب اعمالی شدند که برای آن شهر مشکلاتی را به‌وجود آورد. من اسم این شهرها را نمیآورم. اعضای …

کار بزرگ و از افتخارات نظام اسلامی

این کار، کار بزرگی است و از افتخارات نظام اسلامی است. اسلام این‌گونه است. اسلام در ضمن این‌که احکام الهی و اراده الهی را در هدایت و صلاح انسانها دارای کمال تأثیر میداند، اراده انسان، حضور انسان و حضور آحاد مردم را هم در همه کارها پیش‌بینی کرده است. یک نمونه آن همین مسأله شوراست. خدای متعال در علائم مؤمنین …

تأسیس نهادی برای خدمت به مردم و رفع مشکلات آنان در چارچوب قانون

خدای متعال را شکر گزاریم که در انتخابات شوراها یک نهاد دیگر برای خدمت به مردم تأسیس شد و ملت ایران یک گام دیگر به تحقق کامل قانون اساسی مترقی جمهوری اسلامی نزدیک گشت. اکنون که در سالروز پیام امام عزیز و در سالی که به نام گرامی آن یگانه‌ی دوران نامگذاری شده، این نهاد اصیل آغاز به کار میکند، از صمیم قلب آرزو میکنم که شوراهای اسلامی شهر و روستا بتواند در سمت اهداف والا و انقلاب بنیانگذار نظام اسلامی تلاش و فعالیت کند و در چهارچوب تکالیف قانونی خود به رفع مشکلات مردم بپردازد.

انتظار از منتخبان برای ادای وظایف قانونی با همهٔ توان

اکنون که بحمدالله مردم در انتخاباتی سراسری، اشخاص مورد اعتماد خود را برای این مسؤولیت برگزیده‌اند، از انتخاب‌شوندگان محترم انتظار میرود که با تکیه و امید به فضل الهی بار این مسؤولیت را بر دوش کشیده همه‌ی توان خود را به ادای وظایفی که در قانون برای این شوراها معین است، مصروف کنند و خدمت به مردم را که از بزرگترین عبادات است سرلوحه‌ی همه‌ی انگیزه‌های خود قرار دهند.

تفاهم و همدلی اعضا، شرط اول توفیق شوراها

۱ - برای کسب توفیق در وظایف شوراهای اسلامی، شرط اول آن است که اعضاء شوراهای اسلامی هر شهر یا روستا در عمل با یکدیگر تفاهم و همدلی داشته باشند. بدون این شرط مهم، یقینا این نهاد تازه تأسیس نخواهد توانست برای مردم منشأ خیر و صلاح گردد.

لزوم ارتباط دائمی اعضا با مردم و آسان‌سازی دسترسی مردم

۲ - از آنجا که شوراها از مظاهر مشارکت مردمی و برای تسهیل امور مردم است، اعضاء محترم ارتباط دائمی خود با مردم و حضور در میان آنان و اطلاع از مشکلات آنان را وظیفه‌ی مستمر خود بدانند و دسترسی مردم را به خود، آسان سازند.

ثمرات اجرای درست شوراهای پیش‌بینی‌شده در قانون اساسی

خیلی خوب؛ سؤال خوبی است. راجع به شوراها اسم آوردید؛ اوّل من یک جمله راجع به این شوراها عرض میکنم. این شوراهایی که در قانون اساسی پیش‌بینی شده، اگر به شکل درست و خوب تحقّق پیدا کند، بسیار فرآورده‌ی مفید و شیرینی برای کشور و ملت خواهد داشت. البته شرطش این است که این قانون خوب اجرا شود؛ که امیدواریم به شکل صحیحی اجرا شود. اگر مردم عادت کنند که برای اداره‌ی امورِ روزمرّه‌ی شهری یا روستایی خودشان، کسانی را با شناخت انتخاب کنند، این خیلی کمک خواهد کرد؛ هم به پیشرفت امور کشور، هم به آشنا شدن مردم با وظایفی که بر عهده‌ی آنهاست و باید انجام گیرد و …

احیای اصل قانون اساسی دربارهٔ شوراها و تحقق اهداف انقلابی آن

موضوع دیگری که لازم است من حتماً مطرح کنم، مسأله شوراهاست که منطبق بر اصل قانون اساسی است و دولت فعلی ما بحمداللَّه همّت کرد و توانست این اصل را زنده و احیا کند و موانعی را که وجود داشت، برطرف نماید. این تجربه اوّل در این زمینه است؛ کار سنگین و بزرگی است و امیدوارم که ان‌شاءاللَّه همه - هم دست‌اندرکاران، هم آحاد مردم، هم آن کسانی که در انتخابات شوراها انتخاب خواهند شد - از این تجربه سربلند بیرون آیند. منتها شرطش این است که مردم به این شوراها اقبال کنند، به این انتخابات توجّه کنند، در آن شرکت نمایند، آن را جدّی بگیرند و هدف هم عبارت باشد از این‌که اهدافی که در قانون اساسی برای تشکیل شوراها معیّن شده است - اهداف خدایی، اهداف انقلابی، اهدافی که در جهت تحکیم پایه‌های انقلاب و استحکام قدرت انقلاب و حکومت انقلابی در کشور است - تحقّق پیدا کند. من توصیه میکنم که همه این انتخابات را جدّی بگیرند و مهم بشمارند و در آن شرکت کنند. اگرچه هنوز مدّتی باقی است، اما فعلاً این مقدار را من عرض کنم، تا بعد ان‌شاءاللَّه باز فرصتی پیش آید و موارد تفصیلی را بگویم.

رأی به ۳۱ نفر با اعتماد به فهرست‌های پیشنهادی

من به ۳۱ نفر برای شورای شهر رأی دادم. البتّه بعضی از این حضرات را از نزدیک می‌شناختم، بعضی را هم نمی‌شناختم، لکن اعتماد کردم به همین فهرستهایی که پیشنهاد میکنند و میدهند؛ یکی از آنها را ما گرفتیم و به اعتماد آنها، بقیّه‌ی کسانی را که نمی‌شناختیم نامشان را نوشتیم. امیدواریم خداوند ان‌شاءالله برکت بدهد و بتوانند اینها در تهران به وظائف خودشان بخوبی عمل کنند و در همه‌ی شهرها و روستاها ان‌شاءالله عناصر مؤمن و علاقه‌مند به کار و کاری انتخاب بشوند.

آغاز دورهٔ تازهٔ خدمتگزاری شوراها با همت و حماسهٔ مردم

خدای بزرگ را سپاس که اکنون بار دیگر با همت و حماسه ی مردم، شوراهای اسلامی شهر و روستا به دوره ی تازه یی گام می نهند و فصل دیگری در خدمتگزاری برگزیدگان مردم آغاز می گردد.

قیم نداشتن شورای شهر در نظام اداری به سبب منتخب مردم بودن

… شهردار را تقویت کند؛ چون سربازی است که او را به وسط میدان فرستاده است؛ بنابراین باید پشت جبهه او را به‌طور کامل داشته باشد. آن سرباز هم خود را از ریشه و اصل و پایه خود منقطع نداند؛ متّصل به آن‌جا و منبعث از آن‌جا بداند. این، مجموعه واحد مدیریّت شهری است. البته در سازمان اداری جمهوری اسلامی برای شورای شهر قیمی معین نشده است؛ چون منتخب مردم است و شهردار را هم انتخاب میکند و کارها را با همین روشهای درست و شیوه‌های سالم، پیش‌بینی و برنامه‌ریزی میکند و سپس انجام میدهد.

دوران چهارساله به‌عنوان آزمایش منتخبان در چشم مردم

برادران و خواهران گرامی، بدانند که وعده و ادعا برای قانع کردن مردم کافی و کارآمد نیست. مردم وفادار ما، تشنه‌ی عمل و صداقت‌اند و هرجا از آن نشانی ببینند همدلی و همکاری و وفاداری خود را نثار می‌کنند. دوران چهارساله دوران آزمایش شما در چشم مردم نیز هست.

به سامان نرسیدن کارها در برخی شهرها به سبب منتخبان ناشایست

اعتقاد من‌ این‌ است‌ که‌ اگر انتخابات‌ بدرستی صورت‌ گیرد وضع‌ شهرها و روستاها از آنچه‌ که‌ امروز هست‌ بهتر خواهد شد در دوره‌ قبل‌ در برخی از شهرها مردم‌ منتخبین‌ خوبی داشته‌اند در برخی شهرها هم‌ متاسفانه‌ منتخبین‌ شایسته‌ای را نتوانسته‌اند پیدا کنند برای همین‌ هم‌ کارها به‌ سامان‌ نرسید.

مسئولیت شوراها، مصداق کامل خدمت به مردم در روایات

… توفیق و بر این فرصت مغتنم، شکر بگزارد؛ ثانیاً وقت خود را، مصروفِ به انجام رساندن این کار مهم کند. همه ما در احکام شرعی و در روایات اخلاقی، بارها توصیه شده‌ایم و میدانیم که اگر کسی برای مردم کاری انجام دهد و قدمی بردارد، چقدر خدای متعال به او اجر خواهد داد. این کاری هم که امروز شما برعهده دارید، یک مصداق کامل از چیزی است که در آن روایات هست. خدا توفیق را به همه نمیدهد؛ اما آن کسی که توفیق خدمت پیدا کرد، باید این توفیق الهی را شکرگزاری کند.

رفع بسیاری از مشکلات مردم با انجام کامل وظایف قانونی

… خدا به مسؤولان توفیق داد تا شوراها را با این سطح وسیع به وجود آوردند، شوراها هم در خدمت مردم. امروز شما چنین نعمتی را در اختیار دارید. قصدتان را برای خدا خالص کنید. عزیزان من! هیچ عبادتی بالاتر از خدمت به مردم نیست؛ چه در شهر، چه در بخش و چه در روستا. وظایفی که برای شوراها در قانون ذکر شده، همان وظایفی است که اگر شوراهای ما ان‌شاءاللَّه بتوانند این وظایف را به طور کامل به انجام برسانند، بسیاری از مشکلات جاری مردم برطرف خواهد شد و این موارد را قانون‌گذاران با دقّت در قانون اساسی و در قانون عرفی معیّن کرده‌اند.

توصیه به صرف وقت در خدمت و انجام وظیفه با اخلاص

… بر دوش دارند - مسؤولیتهای اجرایی و شبیه اجرایی - اگر همه وقت خودشان را صرف این مسؤولیت کنند، شاید ان‌شاءاللَّه بتوانند آن وظیفه را به نحو احسن انجام دهند؛ اما چنانچه مقداری از آن وقتی را که برای این کار است به کارهای دیگر مصروف کردند، کارها زمین خواهد ماند. من توصیه میکنم - همچنان که در آن پیام هم به شما عزیزان عرض کردم[2] - وقت را مصروفِ خدمت کنید، مصروفِ کار کنید، قصد را خدایی کنید و آنچه را که وظیفه شماست - و با انتخاب مردم این وظیفه بر دوش شما آمد - ان‌شاءاللَّه با اخلاص و به بهترین وجهی انجام دهید. خدا هم به شما کمک خواهد کرد و ان‌شاءاللَّه خواهید توانست آنچه را که مایه روسفیدی و سرافرازی شما پیش خدا و پیش بندگان خداست، به انجام برسانید.