لزوم شوخی مؤدبانه در آثار نمایشی بدون هتک و خلاف حق
… بود، من به آنها گفتم بیخود اعتراض میکنید. به آقایان علما سر آن قضیّهی [فیلم] مارمولک که تبریزی[2] ساخته بود، گفتم شما به جای اینکه اعتراض کنید، استقبال کنید بگویید دستت درد نکند که نشان دادی آدمهایی میآیند لباس ما را بناحق میپوشند؛ خب این چیز خوبی است. نه، عقیدهی من این است که شوخی کنید، منتها شوخیِ مؤدّبانه بکنید؛ یعنی باید شوخی مودّبانه باشد، خلاف حق نباشد، هتک در آن نباشد؛ امّا شوخی باشد، عیب ندارد، خیلی خوب است.
توجه علمای گذشته به تفنن در کنار کار علمی، در برابر زودرنجی امروز
… که دیدم طلبهها احتیاج دارند به یک تفنّنی و تفکّهی، این کتاب را برای آنها نوشتم؛ یعنی کتابی است که ایشان نوشته برای اینکه طلبهای که حالا غرق در کارهای علمی در مدرسه و در حجره و اینها است، یک وسیلهای برای تفکّه داشته باشد؛ یعنی غافل از این چیزها نبودند. حالا ما اینجا خشک بنشینیم، تا یک کسی آن طرف یک شوخیای کرد فوراً به ما بربخورد! اینجوری نبودند علمای ما؛ آن هم عالمی مثل سیّد نعمتاللّه که اخباری و متصلّب و اینها است دیگر؛ امّا این چیزها را هم داشتند. به نظر من این تفنّن علمای گذشتهی ما خیلی مهم است؛ که یک نمونهاش هم همین فروق اللّغات است که عرض کردیم سیّد نورالدّین - پسر ایشان - با اینکه فقیه است، با اینکه محدّث است، شاگرد پدرش است، امّا در عین حال اینجور چیزی را در باب لغت مینویسد. به هر حال به نظر ما …