رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

کشته شدن در راه خدا و جایگاه و آثار آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در نشست سه‌جانبه با شهید مطهری و دکتر شریعتی— ۱۳۵۵/۱۰/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۵ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۵۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۲همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

اگرچه در روزها و شبهاى متعلّق به سیّدالشّهدا (علیه السّلام) همه‌ی اجتماعات مردم ما و دیگر شیعیان در سراسر عالم، بوى شهادت و عطر فداکارى در راه خدا را دارند، امّا اجتماعى که متعلّق است به خانواده‌هاى شهدا و فرزندان شهدا و مسئولان دستگاهى که خادم شهدا است، طبعاً آب‌ورنگ دیگرى و حال‌وهواى مخصوص به خود را دارد. شما یک انتساب افتخارآمیزى به شهادت دارید. شهادت یکى از آن مفاهیمى است که فقط در ادیان معنا میدهد؛ اگرچه در همه‌ی ملّتها و کشورها اگر کسى در راه هدفهاى ملّى کشته بشود، به او شهید میگویند ‌-همه‌ی کشورهایى که امروز نامى و آوازه‌اى دارند و تاریخى پشت سر آنها است، کسانى را به‌عنوان شهید در میان خودشان می‌شناسند و به آنها افتخار میکنند و یاد آنها را گرامى میدارند؛ و اینها همان کسانى هستند که در یک برهه‌اى از تاریخ آن کشور و آن ملّت، در راه هدفهاى ملّى یا حفظ استقلال ملّى جنگ کردند و کشته شدند- امّا درحقیقت نام شهید و معناى شهید در آنجایى صادق است که ادیان در آنجا هستند. شهید یعنى آن انسانى که در راه آرمانهاى معنوى کشته میشود و جان خود را ‌-که سرمایه‌ی اصلى هر انسانى است- صرف میکند براى یک هدف و مقصد الهى و خداى متعال هم در پاسخ به این ایثار و این گذشت بزرگ، حضور او را در ملّت او تداوم میبخشد و یاد او، فکر او، آرمان او زنده میماند. این خاصیّت کشته شدن در راه خدا است. آن کسانى که در راه خدا کشته میشوند، زنده هستند. جسم آنها زنده نیست، امّا وجود حقیقى آنها زنده است.
و من عرض کنم بهترین مردن‌ها شهادت است؛ بالاترین اجرها براى انسانى که در راه خدا مبارزه میکند، نوشیدن شربت گواراى شهادت است. خوشا به حال آن عزیزان و گوارا باد بر آنها این نعمت بزرگ الهى! اجرشان را با شهادت گرفتند. شهادت یعنى وارد شدن در حریم خلوت الهى و میهمان شدن بر سر سفره‌ى ضیافت الهى. این کم‌چیزى نیست؛ این خیلى باعظمت است. پروردگارا! تو را به حقّ خون شهیدان و تو را به حقّ اولیائت و تو را به حقّ صاحب‌الزّمان (ارواحنا فداه) مرگ ما را هم به شهادت در راه خودت قرار بده.
این حرف را هم، ما در اسناد و مدارک اسلامی نداریم که برو خودت را به کام کشته شدن بینداز. ما چنین چیزی نداریم. شهادتی را که ما در شرع مقدّس میشناسیم و در روایات و آیات قرآن از آن نشان میبینیم، معنایش این است که انسان به دنبال هدف مقدّسی که واجب یا راجح است، برود و در آن راه، تن به کشتن هم بدهد. این، آن شهادتِ صحیح اسلامی است. اما این‌که آدم، اصلاً راه بیفتد برای این‌که «من بروم کشته شوم» یا یک تعبیر شاعرانه چنینی که «خون من پای ظالم را بلغزاند و او را به زمین بزند»؛ اینها آن چیزی نیست که مربوط بدان حادثه به آن عظمت است. در این هم بخشی از حقیقت هست؛ اما هدفِ حضرت، این نیست.

نورانی شدن دل و چهرهٔ رزمنده پیش از شهادت به‌عنوان پاداش آمادگی برای فدای جان

… قبل از شهادت تابانید. من خودم دیدم کسانى را که قبل از شهادت، انسان وقتى به چهره‌ى اینها نگاه میکرد، آشکارا میدید کأنّه چهره‌ى آنها میدرخشد؛ و هر که در جنگ بوده است ــ آنهایى که درست در میدان این امتحان وارد شدند ــ این را دیده‌اند. خداى متعال پاداش میدهد. وقتى کسى در راه خدا آماده شد که عزیزترین سرمایه‌ى خود را، یعنى جان را، تسلیم بکند و آماده شد که این فداکارى بزرگ را انجام بدهد، خداى متعال به مجرّد همین آمادگى به او اجر میدهد، پاداش میدهد، و این پاداش این است که دل او را روشن میکند؛ حتّى این روشنایى در چهره‌ى او نمایان میشود. جوانها در جبهه میگفتند ــ شنیده‌اید؛ کسانى که بودند، دیده‌اند ــ که فلانى نزدیک پرواز است، چون صورتش میدرخشد. این دروغ نیست، این گزاف نیست؛ این حقیقت است؛ این، آن مفهوم والاى شهادت است. حتّى آن کسانى هم که نزدیک رفتند ولى به فیض شهادت نرسیدند، همین‌جور …

زخم و مرهم بودن شهادت و تسلابخشی آن به بازماندگان

… غصّه را دارید، ان‌شاءالله‌ تسلّا ببخشد. و جز با تسلّاى الهى، دلى که یک چنین گوهرهایى را از خودش جدا مىبیند، واقعاً تسلّا پیدا نمیکند؛ فقط خداى متعال باید تسلّا بدهد و میدهد هم. من با خانواده‌هاى شهدا زیاد نشست و برخاست کردم و میکنم، مىبینم چه‌ جورى است. گاهى یک مصیبت‌هایى است که اگر شهادت نبود، تا ابد قابل تسلّا نبود؛ امّا نمیدانم چه سرّى است ــ البتّه میشود هم دانست؛ چرا ــ که خداى متعال در شهادت یک چیزى قرار داده که خود آن، هم زخم است و هم مرهم؛ یک حالت تسلّایى میدهد، یک روشنایى‌ای میدهد.

شادی خانواده از رسیدن شهید به رضوان و قرب الهی

… مادر یک آرامشى و یک تسلّایى میبخشد و بخشیده بود که خود آن پدر به من گفت من فکر میکردم که اگر این بچّه کشته بشود، من خواهم مُرد ــ یعنى همان احساس من را که از آن عکس داشتم، ایشان تأیید میکرد با اظهارات خودش ــ ولى میگفت خداى متعال دل ما را آرام کرد. همین است؛ یعنى وقتى شما میدانید که فرزند شما یا عزیزتان در پیشگاه خداى متعال، در درجات عالى دارد پرواز میکند و آن چیزى را به‌ دست آورده که همه‌ى عرفا و اهل سلوک و سرگشته‌هاى وادى‌هاى عشق و شور معنوى و عرفانى، همه‌ى عمر گشتند و دویدند دنبال آن و او با این فداکارى و با این شهادت، رضوان الهى را و قرب الهى را به دست آورده، آدم وقتى این را بداند، خوشحال میشود که خب فرزندش به اینجا رسید؛ میماند اینکه حالا ما دَم دست نداریم این عزیز را.

بسیجیان بازمانده به سراغ شهادت رفتند و از آن نگریختند

… عرض کنم، آقایان مبلّغین، وعّاظ، گویندگان مذهبى، خوانندگان و مدّاحهاى مذهبى، فراموش نکنند که در زمان ما نمونه‌ى کاملى از آن حوادث عاشورا، همین بسیجى‌هایند؛ همین بچّه‌هاى بسیجى و جوانهاى بسیجى‌اند؛ این یادتان نرود! عدّه‌اى از آنها شهید شدند، عدّه‌اى هم هستند. اینهایى که هستند، اگر شهید نشدند به‌ خاطر این نبود که از شهادت گریختند؛ رفتند به سراغ شهادت [امّا] شهادت به سراغ آنها نیامد. فراموش نشود که ماجراى عاشورا و محرّم پیوند دارد با شهداى ما و با بقایاى آن بسیجى‌ها که امروز بحمدالله در جامعه‌ی ما زیادند از پیر و جوان؛ بخصوص جوانها