رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

کشته شدن در راه خدا و جایگاه و آثار آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در نشست سه‌جانبه با شهید مطهری و دکتر شریعتی— ۱۳۵۵/۱۰/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۵ تا ۱۴۰۴
۱۳۵۵۱۴۰۴

فقط سال ۱۳۷۰همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

اگرچه در روزها و شبهاى متعلّق به سیّدالشّهدا (علیه السّلام) همه‌ی اجتماعات مردم ما و دیگر شیعیان در سراسر عالم، بوى شهادت و عطر فداکارى در راه خدا را دارند، امّا اجتماعى که متعلّق است به خانواده‌هاى شهدا و فرزندان شهدا و مسئولان دستگاهى که خادم شهدا است، طبعاً آب‌ورنگ دیگرى و حال‌وهواى مخصوص به خود را دارد. شما یک انتساب افتخارآمیزى به شهادت دارید. شهادت یکى از آن مفاهیمى است که فقط در ادیان معنا میدهد؛ اگرچه در همه‌ی ملّتها و کشورها اگر کسى در راه هدفهاى ملّى کشته بشود، به او شهید میگویند ‌-همه‌ی کشورهایى که امروز نامى و آوازه‌اى دارند و تاریخى پشت سر آنها است، کسانى را به‌عنوان شهید در میان خودشان می‌شناسند و به آنها افتخار میکنند و یاد آنها را گرامى میدارند؛ و اینها همان کسانى هستند که در یک برهه‌اى از تاریخ آن کشور و آن ملّت، در راه هدفهاى ملّى یا حفظ استقلال ملّى جنگ کردند و کشته شدند- امّا درحقیقت نام شهید و معناى شهید در آنجایى صادق است که ادیان در آنجا هستند. شهید یعنى آن انسانى که در راه آرمانهاى معنوى کشته میشود و جان خود را ‌-که سرمایه‌ی اصلى هر انسانى است- صرف میکند براى یک هدف و مقصد الهى و خداى متعال هم در پاسخ به این ایثار و این گذشت بزرگ، حضور او را در ملّت او تداوم میبخشد و یاد او، فکر او، آرمان او زنده میماند. این خاصیّت کشته شدن در راه خدا است. آن کسانى که در راه خدا کشته میشوند، زنده هستند. جسم آنها زنده نیست، امّا وجود حقیقى آنها زنده است.
و من عرض کنم بهترین مردن‌ها شهادت است؛ بالاترین اجرها براى انسانى که در راه خدا مبارزه میکند، نوشیدن شربت گواراى شهادت است. خوشا به حال آن عزیزان و گوارا باد بر آنها این نعمت بزرگ الهى! اجرشان را با شهادت گرفتند. شهادت یعنى وارد شدن در حریم خلوت الهى و میهمان شدن بر سر سفره‌ى ضیافت الهى. این کم‌چیزى نیست؛ این خیلى باعظمت است. پروردگارا! تو را به حقّ خون شهیدان و تو را به حقّ اولیائت و تو را به حقّ صاحب‌الزّمان (ارواحنا فداه) مرگ ما را هم به شهادت در راه خودت قرار بده.
این حرف را هم، ما در اسناد و مدارک اسلامی نداریم که برو خودت را به کام کشته شدن بینداز. ما چنین چیزی نداریم. شهادتی را که ما در شرع مقدّس میشناسیم و در روایات و آیات قرآن از آن نشان میبینیم، معنایش این است که انسان به دنبال هدف مقدّسی که واجب یا راجح است، برود و در آن راه، تن به کشتن هم بدهد. این، آن شهادتِ صحیح اسلامی است. اما این‌که آدم، اصلاً راه بیفتد برای این‌که «من بروم کشته شوم» یا یک تعبیر شاعرانه چنینی که «خون من پای ظالم را بلغزاند و او را به زمین بزند»؛ اینها آن چیزی نیست که مربوط بدان حادثه به آن عظمت است. در این هم بخشی از حقیقت هست؛ اما هدفِ حضرت، این نیست.

شهادت بالاترین اجر مجاهد و ورود به حریم خلوت و ضیافت الهی

و من عرض کنم بهترین مردن‌ها شهادت است؛ بالاترین اجرها براى انسانى که در راه خدا مبارزه میکند، نوشیدن شربت گواراى شهادت است. خوشا به حال آن عزیزان و گوارا باد بر آنها این نعمت بزرگ الهى! اجرشان را با شهادت گرفتند. شهادت یعنى وارد شدن در حریم خلوت الهى و میهمان شدن بر سر سفره‌ى ضیافت الهى. این کم‌چیزى نیست؛ این خیلى باعظمت است. پروردگارا! تو را به حقّ خون شهیدان و تو را به حقّ اولیائت و تو را به حقّ صاحب‌الزّمان (ارواحنا فداه) مرگ ما را هم به شهادت در راه خودت قرار بده.

درک درست و برخورد عاشقانهٔ رزمندگان با شهادت

… از عروج به ملکوت الهى و پیوستن به ارواح اولیا، چه اهمّیّت میدهد که چه زمانی این مرگ فرابرسد. مرگ براى او عبور از یک مرحله است: «وقت مردن آمد و جَستن ز جو»؛[11] انسان از جو حرکتى میکند. هر چه هست در یک لحظه است و بعد [از آن،] نعیمِ بى‌بدیل و بى‌مثال الهى است. شما این‌جور فکر میکردید دیگر. اگر کسى این‌جور فکر نکند که آن‌جور عاشقانه خود را در معرض تلف قرار نمیدهد؛ در معرض کشته ‌شدن قرار نمیدهد. شما شهادت را درست فهمیدید، درست معنا کردید، با آن عاشقانه برخورد کردید. لذا شما شب حمله مى‌بینید حال بچّه‌ها بهتر است از شب قبل. من بعضى از این خاطرات یا وصیّت‌نامه‌ها را که میخوانم، واقعاً یک منظر عظیمى است، منظر عجیبى است. هر چه دورتر میشویم، کأنّه جلوه‌ى این حوادث و حقایق بیشتر میشود؛ چه حالى! چه معنویّتى! این نیست مگر آن عطرى …

شهادت و صبر رئیسعلی‌ها و رزمندگان، مایهٔ عظمت امروز ایران و اسلام

و من به شما عرض کنم؛ اگر [امثال] رئیسعلى‌ها در غربت به شهادت نمیرسیدند و صبر نمیکردند، امروز ملّت ایران به این عظمت نمیرسید؛ همچنان که اگر شما جوانها در دوران جنگ تحمیلى به جنگ نمیرفتید و به جبهه خدمت نمیکردید و شهادت را به خود نمیپذیرفتید، امروز ایران و اسلام به این عظمت نمیبود. شما جوانها جبهه رفتید؛ شما مادرها و همسرها صبر کردید؛ شما پدرها صبر کردید؛ شما جوانها، جبهه و پشت جبهه را آباد کردید؛ در یگانهاى نظامى مبارزه کردید؛ خون مطهّر بعضى از شما جوانها بر زمین ریخت و ملّت ایران در همه‌جا این شجاعت و مردانگى را از خودش نشان داد. …

ارزش شهادت، بالاترین ارزش ماندگار که زمان کهنه‌اش نمی‌کند

از این جلسه‌ى مبارک و در میان شما جمع خانواده‌هاى معظّم و مکرّم شهیدان عزیز، عطر شهادت و روح فداکارى و مجاهدت براى صاحبان بینش، متصاعد و محسوس است. اگر ده‌ها سال دیگر هم بگذرد، آنچه باید به عنوان بالاترین ارزشها محسوب بشود، همین ارزش شهادت و فداکارىِ شهیدان عزیز ما است. زمان همه‌‌چیز را کهنه میکند مگر خون شهید را. ببینید از زمان شهادت سیّدالشّهدا (علیه الصّلاة و السّلام) قرنها گذشته است امّا اثر یاد شهیدان و خون شهیدان روزبه‌روز برجسته‌تر شده است.

بهترین سرانجام ممکن برای مجاهد فی‌سبیل‌الله

به نظر من، آنچه براى شهید عزیزمان، آقاى سیّدعبّاس موسوى پیش آمد، بهترین سرانجامى است که براى یک مجاهد فى‌سبیل‌الله‌ ممکن است پیش بیاید. بهتر از این نمیشود براى کسى که در راه خدا تلاش میکند چیزى را فرض کرد. ما هم همین آرزو را داریم، [امّا] ایشان موفّق شد و زودتر رسید. البتّه براى ما مصیبت است و براى صحنه‌ى لبنان و بخصوص حزب‌الله‌ یک قربانى دادن در راه خدا است. مرحوم شهید سیّدعبّاس شخص برجسته‌اى بود. در او خصوصیّات بسیار خوبى با هم جمع شده بود؛ دین و تقوا و متانت …

سوء و آسیب نبودن کشته شدن در راه خدا

… آیه شریفه‌‌ى «اَّلَّذینَ قالَ لَهُمُ النّاسُ اِنَّ النّاسَ قَد جَمَعوا لَکُم فَاخشَوهُم فَزادَهُم ایمانًا وَقالوا حَسبُنَا اللهُ وَنِعمَ الوَکیلُ * فَانقَلَبوا بِنِعمَةٍ مِنَ اللهِ وَ فَضلٍ لَم یَمسَسهُم سوء»،[5] این‌‌چنین به ذهنم مى‌‌آید ــ از سابق البتّه؛ اخیراً ندیدم ــ روایتى دیدم که این «فَانقَلَبوا بِنِعمَةٍ مِنَ اللهِ وَ فَضلٍ لَم یَمسَسهُم سوء»، مال همانهایى است که در راه خدا کشته شدند. کشته شدن در راه خدا که سوء نیست! توجّه کردید؟ پس معناى «لَم یَمسَسهُم سوء» این نیست که یک سیلى هم به ما نخواهد خورد؛ چرا، سیلى هم میخورد، بالاتر از سیلى هم میخورد؛ منتها این سوء نیست. با معیار الهى که نگاه کنید «لَم یَمسَسهُم سوء» و با معیارهاى بشرى و معیارهاى مادّى که نگاه کنید همه‌‌اش سوء …

شهادت پاداش الهی جهاد مستمر انسان مخلص و فداکار

اینجانب این شهادت افتخارآمیز را که پاداش خداوند به جهاد مستمرّ آن انسان مخلص و فداکار بود، به ملّت لبنان و به جوانان پاک و عزیز حزب‌الله‌ و رهبران آن، مخصوصاً به خانواده و دوستان و ارادتمندان آن شهید بزرگوار تبریک و تسلیت میگویم و رحمت و فضل الهى را براى وى مسئلت میکنم.

شهادت نشانهٔ استواری و لزوم بروز این روحیه در درس و کار

و البتّه در تحصیل علم هم شما بخصوص باید بیشتر تلاش کنید تا آن کسانى که در دلهایشان مرضى هست، نتوانند چیزى بگویند و بهانه‌اى بگیرند. بیشتر از همه باید درس بخوانید؛ بهتر از همه باید درس بخوانید؛ مدارج علمى را عالى‌تر از همه باید طى کنید. شهادت، نشانه‌ى «استوارى» است. شهدا غالباً عناصر پولادین جبهه‌ى جنگ و جزو پولادین مردم هستند؛ این روحیه و این اراده، در درس خواندن شما و در کار شما باید خودش را نشان بدهد.

شهادت، خلعت گران‌بهای الهی برای خاصان

… قشر بسیار مؤثّر و البتّه زحمت‌کش و عالی‌قدر. قبلاً لازم است که یاد شهید همیشه‌زنده‌ى انقلابمان، آیت‌الله‌ شهید مطهّرى ــ که امام فرمودند حاصل عمر مبارک ایشان هستند[2] ــ را گرامى بداریم و عرض کنیم که شهید مطهّرى (رضوان ‌الله‌ علیه) چشمه‌ى فیّاض و جوشانى بود. اگر ما متأسّفیم به خاطر شهادت ایشان ــ در حالى که شهادت خلعت ذى‌قیمتى است که خداى متعال بر تن خاصّان میپوشاند، در حالى که با شهادت، آن بزرگوار عروج کرد به مقامات عالى و معنوى که همه مشتاق آن مقامات هستند ــ علّت این است که این چشمه میتوانست برکات جدیدى را به عالم اسلام ارزانى کند. هر یک ساعت و یک روز از عمر بابرکت کسى مثل آن شهید بزرگوار براى امّت اسلام و یکایک مردم مسلمان داراى فایده و براى او حسنه است.