لزوم شناخت مرحلهٔ فکری مخاطب برای تنظیم محتوا و شکل تبلیغ
… ــ با جوانها گذشته؛ من از دورهی جوانی در مشهد، جلسات داشتم که جوانها میآمدند، دانشگاهیها میآمدند، دانشجوها میآمدند، دانشآموزهای دبیرستان [میآمدند]. آن روز هم فکر بچّهها خوب بود، جوانها خوشفکر بودند امّا با امروز قابل مقایسه نبود؛ سطح فکر بالا رفته. تبلیغ بدون توجّه به این واقعیّت خنثیٰ خواهد شد؛ باید بدانیم طرف مقابلمان در چه مرحلهی فکری قرار دارد تا محتوا را، مادّه را و صورت را ــ هیئت را ــ بر طبق نیاز او تنظیم کنیم؛ بدون این فایدهای ندارد. علاوه بر اینکه سطح فکر جوان ما، نوجوان ما، مخاطب ما، بالا رفته، یک آفتی هم وجود دارد و آن اینکه در این آشفتهبازار صداهای مختلفِ فضای مجازی و تکثّر رسانهای که وجود دارد، در این صداهای گوناگون، یک صدا در انزوا قرار گرفته و آن، صدای انتقال معارفِ نسلی و …
ناکامی تبلیغ در صورت تناسب نداشتن مواد و شیوهٔ آن با وضع مخاطب
سابق ما نصیحت میکردیم جوانها را و برحذر میداشتیم از رفیق بد، مصاحب بد؛ حالا مصاحب بد داخل جیبش است، صفحهی مصاحبِ بد جلوی چشمش است، همه چیز در آن هست. این مخاطب را بشناسید. اگر چنانچه ما موادّ تبلیغیمان و شیوهی تبلیغمان متناسب با این وضعیّت مخاطب نباشد، ناموفّق خواهیم بود. این نکتهی اوّل. احتمال دارد که یکی از مصادیق یا یکی از معانی این آیهی شریفهی «وَ ما اَرسَلنا مِن رَسولٍ اِلّا بِلِسانِ قَومِه»[1] همین باشد. اینکه حالا مثلاً اگر برای مردم ترکزبان پیغمبری فرستادند او بایست ترکزبان باشد، خب اینکه بدیهی است، بدون این که …
لزوم شناخت محیط دانشگاه و مسائل دانشجو برای روحانی
… باشد، باید برخوردار از تقوا و احتیاط در عمل و مانند اینها باشد؛ غیر از این چیزهایى که واضح است، دو سه شرط دیگر هم حتماً لازم است تا مفید باشد: یکى این است که محیط دانشگاه و مسائل دانشجو را بشناسد؛ اگر این نباشد، مفید نخواهد بود، یا خیلى کمفایده خواهد بود. اگر فرض کنیم روحانىاى میخواهد برود دانشگاه و توجّه به تفاوت محیط ذهنى و روحى و عملى و فکرى دانشگاه مثلاً با بازار ندارد، و همانجور که در بازار آدم میرود مثلاً در یک مسجدى، با همان روحیه، با همان خصوصیّات، با همان مطالب میخواهد برود دانشگاه، این به گمان قوى در برخورد اشتباه خواهد کرد. باید دانشگاه را کماهو[6] بشناسد و مسائل دانشجویان را بداند ــ که من حالا به بعضى از آن مسائل اشاره خواهم کرد ــ [اینکه] مشکل دانشجو چیست و مسئلهاش چیست. این [شرط] اوّل: شناخت محیط و مخاطب.