ریشه داشتن شخصیتهای مثبت و منفی شاهنامه در اندیشهٔ اسلامی
… مأنوسید؛ من خودم مأنوسم با شاهنامه ــ این حکیم، حکمتش حکمت اَوستایى نیست؛ حکمت قرآنى است. اگر کسى دقّت کند در شاهنامه، خواهد دید که فردوسى ایران را سروده امّا با دید یک مسلمان سروده؛ آن هم یک مسلمان شیعه. توجّه میکنید؟ یعنى حکمت فردوسى حکمت قرآنى است. آن کارهایى را که شما مثلاً در زندگى قهرمانها و پهلوانها و آن شخصیّتهاى مثبت در شاهنامهى فردوسى مىبینید مثل رستم، مثل اسفندیار، مثل آن شخصیّتهایى که مثبت هستند، همهى اینها آن چیزهایى است که در اندیشههاى اسلامى ریشه و ظهور و بُروز دارد. و بعکس، آن شخصیّتهاى منفى مثل تورانىها و همانهایى که هستند که غالباً منفى هستند، یا بعضى از خود سلاطین، مثلاً فرض کنید که کیکاووس در موارد متعدّدى که منفى است از نظر فردوسى، همهى اینها آن نکاتى است که در تفکّر اسلامى به طور وضوح کوبیده شده. امّا در تفکّر اَوستایى [چنین چیزى نیست]. اصلاً تفکّر اَوستایى چیست؟ کجا است؟ آن که میتواند حکمت اَوستایى را به ما نشان بدهد کجا است؟ زمان فردوسى هم بیش از حالا نبوده؛ این را هم به شما عرض بکنم. اینجور نیست که ما خیال کنیم زمان فردوسى تفکّر اَوستایى آشکارتر …