رفتن به محتوای اصلی

سینما

نام‌های دیگر: سینمای اسلامی

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

فیلم و صنعت سینما و نقش آن در فرهنگ و تبلیغ.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در دیدار رئیس و مسئولان ارشد بنیاد مستضعفان و جانبازان انقلاب اسلامى— ۱۳۶۸/۰۹/۰۵

سیر زمانی

از ۱۳۶۸ تا ۱۴۰۳
۱۳۶۸۱۴۰۳

فقط سال ۱۳۷۲همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

من نگاه میکنم، میبینم که در محیط کار فرهنگی ما به‌عنوان اسلام، کارِ خیلی کمی انجام میگیرد. فرض بفرمایید وزارت ارشاد نمی‌آید اعلان کند که من میخواهم «سینمای اسلامی» درست کنم! مگر ما از چه خجالت میکشیم؟! یک روز در این دنیا کسانی بودند که از گفتن «بسم‌الله» و از بردن نام اسلام، خجالت میکشیدند؛ ما آمدیم اسلام را در دنیا سکّه‌ی رایج و نرخ شاه‌عبّاسی کردیم. حالا خجالت بکشیم از این‌که بگوییم سینما و تئاتر اسلامی میخواهیم؟! چرا اعلان نمیکنند؟ صریحاً بگویند که ما میخواهیم سینمایمان را اسلامی کنیم. «سینمای اسلامی» یعنی چه؟ یعنی ما میخواهیم محتوای این تکنیک، این قالب و این هنر را که از دیگران گرفته‌ایم - مثل خیلی چیزهای دیگر - اسلامی کنیم. ما میخواهیم از قالب این، هرچه را که با اسلام منافات دارد، حذف کنیم. چه مانعی دارد این گفته شود؟! چرا گفته نمیشود که ما در هنرهای نمایشیمان و در دانشگاه و در فلان برنامه، کارگردان مسلمان میخواهیم؟! به این معنا تصریح شود که ما میخواهیم کارگردان مسلمان، فیلمنامه‌نویس و بازیگر مسلمان درست کنیم و فضای جامعه را اسلامی کنیم. چرا این تصریح نمیشود؟! چرا در محیط دانشگاه تصریح نمیشود که ما میخواهیم دانشگاه را اسلامی کنیم؟! من چند سال قبل، این را مطرح کردم. البته اطّلاع دارم که آقایان جلساتی دارید؛ ان‌شاءالله که این جلسات به نتایج خوبی هم برسد. من میگویم از این‌که شما بگویید «ما میخواهیم دانشگاه، اسلامی باشد»، خجالت نکشید و از این نترسید. این، آن چیزی است که این ملت برای آن قیام کرده است و من و شما پوسته‌ی رویی و ظاهر این ملت هستیم. اراده‌ی ما، فکر، گمان و روحیّات ما حاکی از اعماق عظیم قشرهای این ملت نیست! قشرهای ملت، همان کسانی هستند که این انقلاب را به‌وجود آوردند، این جنگ را اداره کردند و این همه شهید دادند. الان هم حاضرند؛ اگر امتحانی پیش آید، همان‌طور شهید خواهند داد، کشته خواهند شد و گرسنگی خواهند کشید. مردم، مؤمنند.

فیلم «بر بال فرشتگان» و نمایش برآمدن سرداران از میان نوجوانان ساده

… دیگر در گزارش جنگ که باید مورد نظر باشد، این است که چون جنگ یک حادثه‌ى پُرجاذبه‌اى است، از گزارش جنگ استفاده میشود و باید بشود براى بیان حرفهایى که یک ملّت دارد. یک حرفهایى یک نویسنده‌اى یا یک ملّتى دارد، از گزارش جنگى براى بیان این حرفها میشود استفاده کرد. این هم خیلى خوب است که من یک فیلمى دیدم از آقاى شمقدرى[11] همین تازه، آوردند پیش من[12] ــ «بر بال فرشتگان» ــ که چند نکته‌ى خوب در این بود. مثلاً این نکته، خیلى نکته‌ى خوبى بود که در گزارش جنگى بیان میشود که در این جنگ ما، بچّه‌ها رفتند، بچّه‌هاى ساده‌اى که هیچ نمیدانستند اصلاً تیر و تفنگ چیست؛ [به عنوان] سرداران برجسته آمدند بیرون. ببینید، این خیلى چیز مهمّى است؛ جنگ به‌ عنوان یک پرورشگاه سرداران بزرگ، آن هم نه از میان سربازان و نظامیان بلکه از میان مردم عادّى؛ یعنى رشد استعدادها؛ این را در جنگ میشود نشان داد.

نمایش فیلم‌های پرمخاطب و برگزیدهٔ جشنواره‌ها دربارهٔ جنگ در هفتهٔ جنگ

… دانستید بکنید لکن کار اساسى نیست. کار اساسى این است که ناگهان در هفته‌ى جنگ صد جلد کتاب در باب جنگ منتشر بشود. از امسال تا سال آینده کار کنید، صد جلد کتاب، ده فیلم جالب ــ نه فیلم آبکىِ بى‌ربط ــ در هفته‌ى جنگ [منتشر کنید]؛ این‌جور کارهایى باید انجام بگیرد. ناگهان هفته‌ى جنگ سینماها پُر بشود از فیلم‌هاى پُر‌مشترى، که در جشنواره‌ها فرض کنید که جایزه برده باشد، معروف شده باشد، و امثال اینها، بعد ناگهان بیاید در پرده‌ى سینماها ظاهر بشود. این‌جور کارها واقعاً کار اساسى و حسابى است. یا یک آمار خیلى خوبِ روشنِ همه‌کس‌فهمى از چیزهاى خوب ــ آمار کشته‌ها و زخمى‌ها و مانند اینها را هزار بار داده‌اند و چیز خیلى دلنشینى هم نیست ــ آمار عملیّات، آمار پیروزى‌ها، آمار ضربه‌هایى که به دشمن خورده، آمار حرفهاى خلافى که بعد دروغش ثابت شده علیه ما و …

نقش کارگردان در ارائهٔ اثر منسجم به‌جای حوادث متوالی

بعد از آن، نوبت میرسد به نقش کارگردان و هنرپیشه که باید قدری روی آنها فکر کنید تا بتوانید چیزی در بیاورید که وقتی یک نفر نیم ساعت، چهل دقیقه نشست پای این فیلم، یک سر و تهی داشته باشد و چیزی گیرش بیاید. یک مشت حوادث متتابع را سر هم نکنند ارائه دهند. یعنی باید یک مضمون داشته باشد؛ و لو مضمونِ داستانىِ قوی. خیلی هم دنبال مضامین اخلاقی برای هر قسمت، نباید بود. برای خاطر این‌که نفس این قضیه یک مضمون بزرگ دارد و همان کافی است. یعنی مضمون فداکاری و انقلاب و جنگ و اینها. لکن، بالاخره یک مضمونِ داستانىِ قابل …