رفتن به محتوای اصلی

سورهٔ حمد

نام‌های دیگر: سورهٔ فاتحه، ام‌القرآن

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

نخستین سورهٔ قرآن و تفسیر آیات و معارف آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:بیانات در جلسه اول تفسیر سوره حمد— ۱۳۶۹/۱۲/۱۵

سیر زمانی

از ۱۳۶۹ تا ۱۴۰۰
۱۳۶۹۱۴۰۰

فقط سال ۱۳۷۳همهٔ سال‌ها

اشارهٔ «غیر المغضوب علیهم» به خطر ضلالت پس از هدایت

شما نگاه کنید این قضیه چقدر مهم است که ما هر روز، بارها در سوره حمد باید جمله‌ای را که به‌نحوی اشاره به همین حقیقتِ تلخ دارد، تکرار کنیم: «اهدناالصّراط المستقیم، صراطالذین انعمت علیهم غیر المغضوب علیهم ولاَالضّالّین»؛ راه کسانی که به آنان نعمت دادی. منتها، کسانی که خدا به آنان نعمت داده است دو نوعند: اوّل کسی که دچار بلای غضب الهی و بیماری ضلالت بعد از هدایت شده است، که میگوید: «خدایا مرا جزو این انعام شده‌ها قرار نده.» نوع دوم، کسی که انعام بر او شده است، اما دیگر مورد غضبِ بعدی و دچار ضلالتِ بعدی نشده است. میگوید: «مرا جزو اینها قرار بده.» «صراط الذین انعمت علیهم غیرالمغضوب علیهم، ولاَالضالین.» مرا از انعام شدگانی که از قبیل «فاُولئک مع الّذین انعم اللَّه علیهم من النّبیّن و الصّدّیقین و الشّهدا[1] » هستند قرار بده، نه از قبیل آنهایی که درباره‌شان فرموده‌ای: …