رفتن به محتوای اصلی

سازندگی کشور

نام‌های دیگر: سازندگی، آبادانی کشور، آبادانی ایران

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

آبادسازی و توسعهٔ کشور در عرصه‌های گوناگون و تلاش برای آن.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:مصاحبه با رادیو- تلویزیون اتریش درباره علت ترک عراق‌— ۱۳۵۷/۰۸/۱۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۱
۱۳۵۷۱۳۶۱

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۸۶ پاراگراف)

نوسازی کشور ویران و غارت‌شده و نیاز آن به زمان

یک مملکت خراب، یک مملکت ویران، یک مملکتی که همه ذخایرش را به چپاول بردند حالا می‌خواهد تازه شروع کند، شروع به نوسازی. این شروع به نوسازی‌ محتاج به وقت است؛ این طور نیست که غفلت از حال مستمندان شده باشد و یا از حال کارگران شده باشد؛ خیر، ما همه به فکر شما هستیم. و ما ان شاء الله بعد از اینکه بتوانیم استقرار بدهیم جمهوری اسلامی را، اسلام در فکر کارمندان و در فکر کارگران و در فکر مستضعفین بیشتر است تا فکر دیگری. …

لزوم ساختن کشور ویران‌شده با کمک همهٔ اقشار نه دولت یا روحانیون به‌تنهایی

و بحمد الله همه اقشار ملت ما آگاهانه مسائل را حل کرده‌اند و تا اینجا رسانده‌اند؛ و من امیدوارم که از حالا به بعد هم این نهضت را ادامه بدهید و مسائل بعد؛ که مسائل اساسی است و برای ساختن مملکت است. یک مملکتی که ویرانش کردند و رفتند، ساختن لازم دارد. و این احتیاج دارد که همه اقشار ملت کمک کنند و از دولتِ تنها نمی‌آید این کار، از بعضی قشرها نمی‌آید این کار، از روحانیون نمی‌آید این کار. باید همه با هم باشند؛ همان طوری که همه با هم تا کنون پیشرفت کردیم، از حالا به بعد هم، همه با هم باید به پیش برویم. همه با هم به پیش ان شاء الله! [خداوند شما را] حفظ و تایید کند و سعادتمند.

تکلیف همهٔ ملت به تحمل و مشارکت در ساختن ویرانه‌های رژیم

… چه توانستند خرابی کردند. خرابی کردند، رفتند و مملکت ما را به باد دادند و رفتند. الآن ما یک خرابه در دستمان است. شما پنجاه و چند سال با دیکتاتوریها، با اختناقها، با بی‌ارزشی‌ای که به شما دادند، شما را هیچ حساب می‌کردند، شما پنجاه و چند سال ساختید، تحمل کردید. حالا باید باز برای ساختن تحمل کنید. گمان نکنید که ما یا دولت یا- عرض می‌کنم- قشری از دولت بتوانند، قشری از ملت بتوانند این خرابه‌ها را بسازند. این کار همه است؛ همه ملت، همه ملت مکلفند. اینهایی که گاهی یک نغمه‌ای سر می‌دهند، یک چیزی می‌گویند [که‌] «پس چه شد، چرا، چرا» اینها می‌خواهند تفرقه بیندازند. «چه شد» یعنی چه؟ بیشتر از این چه بشود؟ ملتی که تمام ابرقدرتها را با مشت‌ کوبید، باز چه شد؟! ملتی که یک دستگاه جابر را که 2500 سال بر این مملکتْ …

لزوم مشارکت زنان و مردان در ساختن کشور ویران‌شده

… داشتید و سهیم بودید در این نهضت و سهیم بودید در این پیروزی، حالا هم باز باید سهیم باشید؛ و هر وقت اقتضا بکند نهضت کنید، قیام کنید. مملکت از خود شماست ان شاء الله. دست اجانب کوتاه شد از مملکت، دست رشوه‌خواران و چپاولگران کوتاه شد، رفتند؛ مملکت از خود شماست. شما باید بسازید مملکت را. همه ملت ایران، همه ملت ایران- چه بانوان و چه مردان- باید این خرابه‌ای که برای ما گذاشته‌اند بسازند. با دست مردِ تنها درست نمی‌شود؛ مرد و زن باید با هم این خرابه را بسازند.

لزوم مشارکت همهٔ اقشار در ساختن ایران ویران‌شده

… 2500 سال، خرابی‌ای که در طول 2500 سال بوده است، بشود با یک روز و ده روز و یک سال و دو سال درستش کرد. و بتواند یک قشر این کار را بکند یعنی دولت بتواند که تسلط پیدا کند بر همه این امور؛ این امکان ندارد. یا شما بتوانید؛ این هم امکان ندارد. یا قشر دیگر بتواند. نه، همه باید بکنند. همان طوری که برای برانداختن این نسل [دودمان پهلوی‌] از این زمین همه شرکت کردید و اگر همه نبودید نمی‌شد، برای ساختن ایران، که الآن کار بسیار مشکلی است، همه باید کمک بکنید. همه باید با هم دست به هم بدهید و با هم کار بکنید. و هیچ این طور نیست که من بگویم که من مقدم، تو مقدم. این حرفها نیست در کار. با هم صف واحد: بُنْیان مَرْصوُص[4]. همه با هم باشیم تا بتوانیم کار را به انجام برسانیم. اگر اغراض شخصیه و- نمی‌دانم- من در پیش باشم شما نباشید، شما در پیش باشید من نباشم، این حرفها در …

لزوم آبادانی کشور به دست همهٔ اقشار هر یک در حیطهٔ خود

بنا بر این الآن ماها، من که طلبه هستم اینجا، شما که از وکلای دادگستری و از علما هستید و قضات دادگستری که همین طور هستند، سایرین- همه- همه باید دست به هم بدهیم و این کشوری که دست ما دادند و همه چیزش فرو ریخته است، این را هر کس در حیطه خودش آباد کند.

اهمیت بیشتر سازندگی از مرحلهٔ بیرون راندن رژیم

… ما الآن در یک وضعی واقع هستیم که همه اوضاع ایران، از اقتصاد تا فرهنگ تا ارتش، همه چیزش، در خطر و آشفته است. بر همه ما اقشار ملت، در هر مقامی که هستیم، واجب است، واجب الهی است که با هم پیوسته باشیم و با هم یکدست و یکدل و یک جهت، برای ساختن این ایران خراب. تا کنون ما دزدها را بیرون کردیم؛ قلدریها را ملت ایران شکست درهم، به قدرت ایمان و اسلام. الآن وقت سازندگی است که اهمیتش بیشتر از آن قدم اول است. و امروز است که یک روز حساسی است بر ملت ایران می‌گذرد و بر کشور ما، که باید همه با هم هم صدا، بدون هیچ اختلاف، و بدون هیچ اغراض شخصیه قیام کنیم و این کشور را از سر و از نو بسازیم.

ناتوانی دولت یا یک طایفه به‌تنهایی و لزوم مشارکت همگانی در ساختن ویرانه

… از پنجاه سال رنج کشیدند و صبر کردند، حالا می‌خواهند که همین رنجهای پنجاه ساله با یک شب یا با یک ماه ترمیم بشود! این امری است غیر ممکن. باید ما همه به هم دست بدهیم و شما آقایان محترم مردم را موعظه کنید؛ و مردم همه با هم دست به هم بدهند و این ویرانه را بسازند. دولت تنها نمی‌تواند این کار را بکند؛ یک طایفه نمی‌توانند این کار را بکنند برای اینکه خرابی آن طور نیست که یک جا باشد تا یک قوه بتواند. الآن همه اوضاع به هم ریخته است و محتاج به این است که همه با هم از این به بعد- همه با هم- در ساختن این خرابه شرکت بکنید. باید شما آقایان در مساجد، در محافل عمومی مردم را متوجه بکنید که الآن همه شما مکلف بر این هستید که در این ساختمان شرکت بکنید، هر کس به هر مقدار که می‌تواند.

ناتوانی یک قشر به‌تنهایی و لزوم مشارکت همهٔ اقشار در ساختن خرابه

در اینجا دو نکته است: یک نکته اینکه این خرابی با یک قشر، یک طایفه نخواهد جبران شد. دولت نمی‌تواند جبران کند؛ ارتش نمی‌تواند جبران کند؛ تجار نمی‌توانند. هر یک [تنها] نمی‌توانند. تمام اقشار این ملت، از کارگر و کارمند و اداری و- عرض می‌کنم که- سایر اقشار، هر کس در هر مقامی هست، باید شرکت کند تا بتواند این خرابه را بسازند. مملکت شما الآن یک مملکت دزد زده است، یک مملکت زلزله زده است، یک مملکت خراب است. این خرابه الآن به دست شما افتاده است لکن مال خودتان‌ است. تا کنون مال خودتان نبود. تا کنون همه مربوط بود به خارج و به اجانب، و منافع شما را آنها می‌بردند، زحمت را شماها می‌کشیدید. …

وظیفهٔ همهٔ اقشار در ساختن کشور ویران و ناتوانی هر گروه به تنهایی

… برای ما الآن مملکتی گذاشتند، وارث مملکتی هستیم که نه یک فرهنگ مستقل مترقی دارد، نه یک ارتش مستقل دارد، نه یک کشاورزی دارد. کشاورزی را دیدید که به چه حالی درآوردند، و ایران را بازار قرار دادند برای جاهای دیگر. و همه چیزهای این مملکت تقریباً به هم ریخته است. الآن- از حالا به بعد- وقت ساختن این خرابه است. در وقت ساختن این خرابه، ما همه موظف هستیم. من که یک طلبه هستم موظفم، آقایان علمای اعلام در بلاد و مراجع موظفند، شما آقایان هم که اهل علم و جزء علما هستید شما هم موظف هستید، روشنفکرها هم موظف هستند؛ همه اقشار ملت [موظفند]. یعنی یک مسئله‌ای است که نه روحانیت به تنهایی می‌تواند، نه دولت به تنهایی می‌تواند، نه وکلای عدلیه می‌توانند، نه دادگستری می‌تواند؛ هیچ کس به تنهایی نمی‌تواند این کار را انجام بدهد. همین طوری که به تنهایی نمی‌شد رفع فساد کرد و ملت با هم شدند تا رفع فساد را تا …

لزوم همکاری برادرانهٔ همهٔ اقشار از کشاورز و صنعتگر تا دولت در آبادانی کشور

برای ساختن ایران هم همه ملت باید شرکت کنند: کشاورز در حد کشاورزی، زارع در حد زارع بودن، اهل صنعت در حد صانع بودن، و همه اقشار ملت، از دولت و غیر دولت گرفته، اینها باید با هم همکاری بکنند و برادرانه دست به هم بدهند و این خرابه‌ای که برای ما گذاشتند از سر بسازند و آبادش کنند.

لزوم همکاری همگان برای آبادانی کشور ویران‌شده

... اجازه بدهید که من یک خورده استراحت کنم. من خسته شدم. ان شاء الله یکوقت دیگر ... همه با هم دست به هم بدهید برای ساختن. خراب است، زلزله زده است این مملکت! مملکتی که زلزله زده است، همه باید دست به هم بدهند و این مملکت را آبادش بکنند. دست به هم بدهید همه با هم. همه مسئولید، همه مسئولیم. باید دست به هم بدهید. ان شاء الله خداوند همه‌تان را حفظ بکند.

وظیفهٔ همهٔ اقشار به‌ویژه دانشمندان در همکاری برای ساختن ایران

و الآن شما می‌بینید که ایران آشفته است. ایران را خراب کردند و رفتند. وضع کشاورزی ما را بکلی از بین بردند، وضع فرهنگ ما را عقب نگه داشتند، وضع ارتش ما آن بود که دیدید. و همه چیزهای ما الآن تقریباً آشفته و به هم ریخته است و باید همه اقشار ملت، از دانشمندان که در درجه اول هستند و از سایر اقشار، همدست و هم قوه با هم برای ساختن یک مملکتی که به واسطه این سلطنت پنجاه و چند سال اینها رو به خرابی رفت، [اقدام کنند] هی در بوق کردند که «تمدن بزرگ» و هی خراب کردند [و] الآن ما هیچ تقریباً باید گفت نداریم، ما یک مملکت خراب- عرض می‌کنم که- زلزله زده- هر چه اسمش را می‌خواهید بگذارید- داریم که هر جای آن دست می‌گذارند می‌بینند خرابی هست، و ما الآن همه‌مان با هم موظفیم که دست به دست هم بدهیم، برادر باشیم با هم و همه با هم بسازیم ایران را.

قدم دوم، قدم سازندگی با مشارکت همگان برای آباد کردن ایران

… و شرّ ظلم را از سر خودتان کوتاه کردید، دستگاه ظلم 2500 ساله را منهدم کردید؛ قوای بزرگ عالَم، که طرفداری و پشتیبانی می‌کردند از این رژیم فاسد، عقب نشاندید؛ نتوانستند کاری بکنند. تا اینجا که آمدید، جوانمردانه و شجاعانه، تمام قشرها در این مطلب سهیم بودند. و الآن قدم ثانی است که شما باید بردارید و آن قدمِ سازندگی است. قدمی است که در این قدم باید همه با هم شرکت نمایند و ایران خراب را آباد کنند. باید دست به دست هم بدهید.

لزوم آغاز فوری سازندگی و به راه انداختن چرخ‌های اقتصادی و تولید

وضع مملکت در اثر وسعت بی‌سابقه فساد گردانندگان رژیم محمد رضا پهلوی، خیانتها و غارتگریها و همچنین به دلیل ضرورت استمرار اعتصابات همگانی، به عنوان حربه‌ای در دست ملت برای درهم شکستن قدرت مقاومت رژیم سابق، به جایی رسیده است که باید بلافاصله دست به کار سازندگیهای اساسی زد. ادامه اعتصابات و تاخیر در انجام یک سلسله اقدامات سیاسی و اقتصادی ضروری و فوری، احتمالًا شرایطی را ممکن است به وجود بیاورد که دشمنان داخلی انقلاب اسلامی و اجانبی که با از بین رفتن رژیم سابقْ منافع خود را از دست رفته می‌یابند، دست به تحریکات زده و احیاناً بهره‌برداریهای ضد اسلامی و ضد ملی بنمایند. لذا مملکت باید از دوران اعتصاب و سرسختی و محرومیتهایی که به منظور سرنگونی نظام استبدادی بر خود تحمیل کرده بود بیرون آمده، چرخهای حیاتی و اقتصادی و انتظامی خود را با قدرت و سرعت و بازدهی چندین برابر در جهت تولید و اصلاح به راه اندازد و به ترمیم خرابیها و احیای برکات و تولیدات بپردازد.

قیام همهٔ ملت برای بازسازی ایران ویران و بنای ملت و دولت جدید اسلامی

ملت عزیز من! اشکالات و مشکلات زیاد است و ما وارث یک مملکت آشفته هستیم. مملکت ما را خراب کرده‌اند و رفته‌اند؛ و ما وارث یک مملکت مخروبه هستیم. باید به خواست خدا تمام ملت برای ساختن ایران قیام کند. ایران یک مملکت زلزله زده، یک مملکت اجنبی زده، و یک مملکت دشمن زده است. اینک ما باید ایران را بسازیم؛ از نو بسازیم ولی مشکلات دارد مشکلات فقط با دولت رفع نمی‌شود، مشکلات با یک قشر یا دو قشر از ملت رفع نمی‌شود. همه ملت باید دست به هم بدهند و هر کس در هر شغل، مقام و مکانی که هست، دست به دست ملت بدهد و با هم این بنای جدید را به پایان برسانیم، و یک ملت جدید و یک دولت جدید و یک بنای جدید که همه اسلامی باشد و همه انسانی باشد ما از سر بنا کنیم.

ترمیم ویرانی‌ها جز با تشریک مساعی همهٔ اقشار ملت ممکن نیست

… ان شاء الله دولت انقلابی هم تحقق پیدا بکند، راه بسیار دوری داریم برای ترمیم خرابیهایی که در این پنجاه و چند سال در مملکت ما به اسم «تمدن بزرگ»، به اسم آزادی کذا تحقق پیدا کرده است. اینها رفتند و فرار کردند و خزاین مملکت ما را یا به باد دادند، یا همراه بردند. و ما وارث یک مملکت درهم ریخته هستیم که تحقق صحت آن و ترمیم آن امکان ندارد الّا به تشریک مساعی همه قشرهای ملت. اگر هر کس در هر مقامی هست در این مساله کوشش نکند و بخواهد به عهده قشر دیگر بگذارد، این بار زمین خواهد ماند. خرابیها اندازه‌ای نیست که دولت بتواند ترمیم بکند، یا قشر یا اقشاری از ملت بتواند ترمیم بکند. این خرابیها بسیار است: در جهت اقتصاد، در جهت فرهنگ، در جهت ارتش، در جهات دیگر. و این با کوشش همه جانبه همه اقشار ملت باید ترمیم بشود. لهذا با اینکه شما سهم بزرگی دارید، این آقایان فرهنگیها و آقایان اعتصابیون و دیگران سهم بزرگی در این نهضت دارند، و این نهضت را …

قدم سازندگی، مهم‌تر از قدم اول و آغاز آن از اکنون

قدم دوم، قدم سازندگی است، مهمتر از قدم اول است. قدم سازندگی از حالا به بعد شروع می‌شود. هر جای این مملکت شما دست بگذارید خرابی هست. این ادارات دولتی را به واسطه اینکه اشخاصی که در راس بودند بسیارشان اشخاص غیر صحیح بودند، و همین طور وزارتخانه‌ها و اشخاصی که در راس بودند اشخاصی نبودند که ملی باشند، ادارات دولتی را تقریباً باید گفت اینها خراب کردند.

آماده شدن برای ساختن کشور در سال‌های طولانی گرفتاری

ما سالهای طولانی مبتلا هستیم. و خودتان را مهیا کنید برای ساختن کشورتان. و ارزش دارد که ما یک ده سال- پانزده سال زحمت بکشیم و رنج ببریم، و کشورمان مستقل بشود و از دست و چنگال این گرگهای آدمخوار بیرون کشیده بشود.

همکاری همگان در ساختن کشور به اقتضای اخوت اسلامی

… هست. این جهاد سازندگی که همه قشرهای ملت را در تحت لوای خودش قرار داده است و جوانهای ما از هر قشری در این جهاد سازندگی وارد می‌شوند، این اثر آن اخوت اسلامی است که دارند. اینها برادر هستند؛ توی کشور با هم برادر هستند و لهذا، با نظر برادری به هم نگاه می‌کند. و اخوت اسلامی اقتضای این را می‌کند که در این جهت اجتماعی همه با هم کمک کنند و این کشوری که از خودشان هست همه آباد کنند آن را و پاکسازی کنند آن را و بسازند آن را.

همکاری همهٔ طبقات و زنان و مردان در آباد کردن ویرانهٔ به‌جامانده

… تقریباً بریده می‌شود.- قهری یک آرامش ممکن است ان شاء الله حاصل بشود- و آن وقت هم با همت‌ همه باید درست بشود. یک مملکتی نیست که بتواند یک کسی، شما بنشینید که دولت انجام بدهد. دولت هم یک افرادی هستند مثل شما. آنها هم قدرت همچو زیادی ندارند. آنها هم افرادند. همه باید با هم دست به هم بدهیم. نه مرد تنها، خانمها هم همین طور. طبقه واحد نه، همه طبقات باید دست به هم بدهند تا یک خرابه‌ای که برایشان گذاشتند آباد کنند و زندگی‌شان را در آنجا اداره کنند.

ساخته شدن کشور در گرو ساخته شدن افراد

کشور ما و ملت ما احتیاج به سازندگی دارد. سازندگیهای روحی مقدم بر همه سازندگیهاست. جهاد سازندگی از خود افراد باید شروع بشود و خودشان را بسازند و با شیطان باطنی جهاد کنند که این جهاد منشا همه جهادهایی است که بعد واقع می‌شود. انسان تا خودش را نسازد نمی‌تواند دیگران را بسازد و تا دیگران ساخته نشوند، نمی‌شود که کشور ساخته بشود. جهاد سازندگی از خود آدم باید شروع بشود.

امید به جبران خرابی‌های چندین ساله با قیام همگانی ملت

و ان شاء الله من امیدوارم این طوری که همه ملت قیام کردند برای اینکه مملکت خودشان را درست بکنند، خرابیهای چندین ساله را هم جبران بکنند. همین اجتماعشان پشتوانه‌اش خداست. وَ یَدُ الله مَعَ الْجَماعَه[1]. یک جمعیت وقتی کاری را می‌خواهند انجام بدهند زود انجام می‌گیرد. و این مایه دلخوشی است. و هیچ وقت هم ما مایوس نخواهیم شد از این کارهایی که پیش می‌آید. و با قدرت، با قوه، پیش می‌رویم.

لزوم همت برای ساختن کشور خرابه پس از رفع موانع

وضع این طور بود و بحمد الله شما موانع را مرتفع کردید. آنهایی را که نمی‌گذاشتند کار انجام گیرد، مرتفع شدند. حالا دیگر دست خودمان است، و باید همت کنید برای ساختن یک کشوری که خرابه بود، همت لازم دارد. و مهم این است که افراد، هر یک خودشان را مسئول بدانند. هم مسئولِ خودشان بدانند، هم مسئولِ کارهای دیگران.

لزوم سازنده بودن خود مردم در دوران سازندگی، چنان‌که در نهضت بودند

… تصفیه کند اینها را. اتکال به قدرت خودتان بکنید. همان طوری که می‌بینید خودتان این همه کار را انجام دادید، و می‌گویید استاندار ما همراهی نمی‌کند؛ و شاید بعضی وقتها هم کارشکنی بکند. ابداً اعتنا به همراهی او نکنید، و خودتان کار بکنید [با] اتّکال به قدرت الهی. همان طور که از اول نظرتان به این نبود که این قشرهای بالا به شما کمک بکنند- و نکردند، و کارشکنی هم شاید کردند- همین طور حالایی که به سازندگی رسیدید، خودتان سازنده باشید. خودتان دنبال مطالب خودتان بروید. ملت خودش باید قیام کند. مملکت مال شما است. این مغزها فرار می‌کنند، و مملکت مال شماست. اینها ارزها را برداشتند و فرار کردند، و حالا هم دارند یکی یکی فرار می‌کنند، می‌بینند دیگر اینجا جای دزدی نیست.

ناممکن بودن ترمیم ویرانی پنجاه‌ساله در مدتی کوتاه

و یک مملکت به ظلم کشیده دو هزار و پانصد ساله و به خراب کشیده و ظلم کشیده پنجاه سال، که ما شاهد آن بودیم، نمی‌شود با یک ماه، دو ماه، یک سال، دو سال، تعمیرش کرد، لکن مردم ایران مثل یک سی و پنج میلیون جمعیت محبوس که در حبس را باز کردند و ریختند بیرون، از آن حبس که بیرون آمدند، ناراحتیهای ایام حبس را هم در بیرون دارند. الآن ناراحتیهایی که این ناراحتیها هم همان ارث رژیم سابق است؛ یعنی اشخاصی که پنجاه سال تحت فشار بودند، اختناق بوده است، الآن یکدفعه خودشان را آزاد می‌بینند، ناراحت بودند، حالا خودشان را می‌بینند آزادند، حالا که آزادند، فکر این‌ معنا را نمی‌کنند که از این حبس که بیرون آمدند، خودش یک نعمت بسیار بزرگی بود که محتاج به تشکر …

ناممکن بودن سازندگی در منطقهٔ ناآرام و جنگ‌زده

… به زبانهای خارجی چنانچه پخش می‌کنید، بگویید مسائل ایران را. مسائل ایران، مسائلی نیست که مثلًا یک مسائلی باشد که بخواهند مردم را زیر بار ستم مثلًا چه بکنند. همین چند وقتی بود که باز اسلام تحقق پیدا نکرده است؛ مهلت نمی‌دهند که برنامه‌های اسلامی تحقق پیدا بکند؛ مگر می‌شود یک جایی را اصلاح کرد وقتی شلوغ است و بهم ریخته. وقتی جنگ است در یک جایی که نمی‌شود رفت خانه ساخت؛ نمی‌شود رفت‌ اسفالت کرد؛ نمی‌شود رفت مریضخانه درست کرد. خوب، نمی‌گذارند اینها. اینها را بیرون کنید از مناطق خودتان، آن وقت ببینید چه خواهد شد در اینجا، و همین طور سایر مناطق.

نیاز به قدم‌های مثبت و تدریجی با کمک همه برای سازندگی

… که محمد رضا می‌گفت؛ یعنی انقلابی است که ضایعاتش کم بوده؛ و لو خوب، داشته است؛ زیاد هم ضایعات داشت؛ اما ضایعات نسبت به انقلابات دیگر بسیار کم بوده است؛ و آن چیزهایی که به دست آمده بسیار زیاد؛ یعنی قدرتی را که هیچ تصور نمی‌شد که شکسته بشود این انقلاب شکست. و البته محتاج است حالا به قدمهای مثبت برای سازندگی و باید بتدریج و به کمک همه ان شاء الله تحقق پیدا بکند.

آشفتگی همهٔ عرصه‌ها پس از سقوط رژیم و لزوم مشارکت همه در سازندگی

… را شکستیم؛ شماها شکستید؛ قدرت ملت شکست؛ اسلام شکست؛ قرآن شکست؛ ماها چیزی نیستیم؛ ایمان مردم شکست این سد را؛ این سد شکسته شد، پشت سد وقتی که وارد شدید، دیدید که همه چیز آشفته است. نه فقط دانشگاه آشفته است، دانشگاه شما هم آشفته است؛ منبرهایمان هم آشفته است؛ محرابهایمان هم آشفته است.- عرض کردم چون خودمانی هستیم باید بگویم- مجامع علمیمان هم آشفته است. پشت این سد همه چیز را ما آشفته دیدیم و باید همه در سازندگی این آشفتگیها شرکت کنیم. به عهده یکی گذاشتن یا یک جمعی گذاشتن یک امری است که نخواهد شد. اگر شما بخواهید که این آشفتگیها را به عهده دولت بگذارید، به عهده مثلًا مراجع عظام بگذارید، نمی‌شود.

نیاز کشور به نیرو و لزوم خدمت طولانی همگان

… می‌کنم از شما که برای دیدن من آمدید، و امیدوارم که شما موفق باشید که حالا هم که بازنشسته هستید از کار بازننشینید؛ مشغول بشوید. مملکت ما محتاج به نیروست؛ و شما می‌گویید صد هزار نفر، صد و پنجاه هزار نفر نیرو هستید. این نیرو را هدر ندهید؛ یک کاری انجام بدهید. و ان شاء الله موفق باشید در سازندگی مملکتتان. باید طولانی خدمت بکنید؛ همه‌مان باید خدمت بکنیم. ان شاء الله امیدوارم که موفق باشید.