رفتن به محتوای اصلی
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

پرهیز از تجمل در زندگی به‌ویژه برای مسئولان و روحانیان.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:نامه به آقای سید احمد خمینی (امور مربوط به وجوه شرعیه)— ۱۳۴۷/۰۱/۰۱

سیر زمانی

از ۱۳۴۷ تا ۱۳۶۶
۱۳۴۷۱۳۶۶

روی هر سال بزنید تا فقط شاهدهای همان سال نمایش داده شود.

شاهدها (۴۵ پاراگراف)

نگرانی بیشتر کاخ‌نشینان از درویشان و شکر بر زندگی درویشانه

این مسلّم است هر قدمی که دنیا برای آدم بر می‌دارد، انسان عقب می‌گیرد. آنهایی که در کاخهای بسیار مجلل زندگی می‌کنند، نگرانیشان بیشتر از آنی است که درویش‌اند و در محله‌ها زندگی می‌کنند. پس ما از این جهت هم شکرگزار هستیم که ما را در لباس درویشها درآورده است- نه درویش به معنای اصطلاحی، درویش واقعی- و ما خدمت به خدا و خدمت به خلق خدا را وظیفه خودمان می‌دانیم و مشکلات را هم ان شاء الله، پشت سر می‌گذاریم و همان طوری که تا کنون ایستادگی کرده‌ایم، همه ایستادگی کردند در مقابل همه مشکلات، از این به بعد هم بین همه مشکلات ایستادگی خواهند کرد. و من دعا می‌کنم که خداوند به شما توفیق بدهد.

تأکید بر زهد علما و خارج نشدن از زی روحانی

و آخرین نکته‌ای که در اینجا ضمن تشکر از علما و روحانیون و دولت خدمتگزار حامی محرومان باید از باب تذکر عرض کنم و بر آن تاکید نمایم، مسئله ساده زیستی و زهدگرایی علما و روحانیت متعهد اسلام است که من متواضعانه و به عنوان یک پدر پیر از همه فرزندان و عزیزان روحانی خود میخواهم که در زمانی که خداوند بر علما و روحانیون منت نهاده است و اداره کشور بزرگ و تبلیغ رسالت انبیا را به آنان محول فرموده است، از زیّ روحانی خود خارج نشوند و از گرایش به تجملات و زرق و برق دنیا که دون شان روحانیت و اعتبار نظام جمهوری اسلامی ایران است، پرهیز کنند و بر حذر باشند که هیچ آفت و خطری برای روحانیت و برای دنیا و آخرت آنان بالاتر از توجه به رفاه و حرکت در مسیر دنیا نیست که بحمد الله روحانیت متعهد اسلام امتحان زهدگرایی خود را داده است، ولی چه بسا دشمنان قسم‌خورده اسلام و روحانیت بعد از این برای خدشه‌دار کردن چهره این مشعلداران هدایت و نور، دست به کار شوند و با کمترین سوژهای به اعتبار آنان لطمه وارد آورند که ان شاء الله موفق نمی‌شوند.

زندگی ساده و عادی، راه حفظ پشتیبانان اسلام و نظام

… هیچ دخالتی در این مسائل نداشته و ندارند. این مردم بازار و کشاورز و کارگران کارخانه‌ها و طبقات ضعیف- به حسب دنیا و قوی به حسب آخرت- هستند که این توقع را دارند که اگر خدای نخواسته، نفوس این مردم از ما منحرف بشود، ضرر آن برای ما تنها نیست، بلکه برای اسلام است. و ما باید حفظ کنیم آنهایی را که اسلام و جمهوری اسلامی را نگه داشته‌اند و بعد از این هم نگه خواهند داشت، و حفظ آن به این است که زندگی ما ساده و عادی باشد. آنهایی هم که می‌خواهند خودشان را حفظ کنند، باید بدانند که گاهی با یک اتومبیل پیکان بهتر می‌توانند محفوظ باشند تا وسیله دیگر. و ائمه جمعه و جماعاتی که اگر عادی بیرون بیایند ممکن است از بین بروند، باید به آن مقداری حفظ کنند که زیاد نباشد. و این طور نباشد که …

لزوم ساده‌زیستی روحانیون، عامل پیشرفت و حفظ روحانیت

و یکی از امور مهم هم این است که روحانیون باید ساده زندگی کنند. آن چیزی که روحانیت را پیش برده تا حالا و حفظ کرده است، این است که ساده زندگی کردند.

ساده‌زیستی صاحبان آثار بزرگ و افراد موجه میان مردم

آنهایی که منشا آثار بزرگ بودند، در زندگی ساده زندگی کردند. آنهایی که در بین مردم موجّه بودند که حرف آنها را می‌شنیدند، آنهایی ساده زندگی کردند. شاید آقایان کمی‌شان یادشان باشد، در آن وقتی که ما اوایلی که آمدیم قم، که در آن جا چه اشخاصی بودند، شخص اول قم در جهت زهد و تقوا و اینها مرحوم آشیخ ابو القاسم قمی[3]، مرحوم آشیخ مهدی[4] و عده دیگری، و شخص نافذ آن جا و متقی، مرحوم آمیرزا سید محمد برقعی[5] و …

شرط ایستادگی بی‌هراس نمایندگان در برابر باطل و ابرقدرت‌ها

و) اگر بخواهید بی‌خوف و هراس در مقابل باطل بایستید و از حق دفاع کنید و ابرقدرتان و سلاحهای پیشرفته آنان و شیاطین و توطئه‌های آنان در روح شما اثر نگذارد و شما را از میدان به در نکند، خود را به ساده زیستن عادت دهید و از تعلق قلب به مال و منال و جاه و مقام بپرهیزید. مردان بزرگ که خدمتهای بزرگ برای ملتهای خود کرده‌اند اکثر ساده زیست و بی‌علاقه به زخارف دنیا بوده‌اند. آنها که اسیر هواهای پست نفسانی و حیوانی بوده و هستند برای حفظ یا رسیدن به آن تن به هر ذلت و خواری می‌دهند؛ و در مقابل زور و قدرتهای شیطانی خاضع، و نسبت به توده‌های ضعیف ستمکار و زورگو هستند. ولی وارستگان به خلاف آنانند. چرا که با زندگانی اشرافی و مصرفی …

لزوم زندگی ساده مانند علمای گذشته

بحمد الله امروز وارد مسائل سیاسی شدن دیگر عیبی ندارد، ولی باید توجه کنید که همه متوجه شما هستند، لذا زیّ[1] اهل علم خودتان را حفظ کنید. درست مانند علمای گذشته ساده زندگی کنید. در گذشته چه طلبه و چه عالم بزرگ شهر زندگیشان از سطح معمولی مردم پایینتر بود و یا مثل آنها بود. امروز سعی کنید زندگیتان از زی آخوندی‌ تغییر نکند. اگر روزی از نظر زندگی از مردم عادی بالاتر رفتید بدانید که دیر یا زود مطرود می‌شوید؛ برای اینکه مردم می‌گویند ببینید آن وقت نداشتند که مثل مردم زندگی می‌کردند، امروز که دارند و دستشان می‌رسد از مردم فاصله …

هشدار به دولت، رئیس‌جمهور و مجلس دربارهٔ انحطاط با خوی کاخ‌نشینی

… بروند ببینند که چی است وضعش و فعالیتشان چیست. منزل علمای اسلام را بروند ببینند چی است وضعش و کارشان چی است. منزل مدرسین جامعه‌های ما را بروند ملاحظه کنند ببینند که منازلشان چی هست و کارشان چی است. و ما بحمد الله امروز همه دست اندر کارهایمان کاخ‌نشین نیستند. دولت ما یک دولت کاخ‌نشین نیست. آن روزی که دولت ما توجه به کاخ پیدا کرد، آن روز است که باید ما فاتحه دولت و ملت را بخوانیم. آن روزی که رئیس جمهور ما خدای نخواسته، از آن خوی کوخ‌نشینی بیرون برود و به کاخ‌نشینی توجه بکند، آن روز است که انحطاط برای خود و برای کسانی که با او تماس دارند پیدا می‌شود. آن روزی که مجلسیان خوی کاخ‌نشینی پیدا کنند خدای نخواسته، و از این خوی ارزنده کوخ‌نشینی بیرون بروند، آن روز است که ما برای این کشور باید فاتحه بخوانیم. ما در طول مشروطیت از این کاخ‌نشینها خیلی صدمه خوردیم. مجلسهای ما مملو از کاخ‌نشین بود و در بینشان معدودی بودند که از آن کوخ‌نشینها بودند، و همین معدودی که از کوخ‌نشینها بودند از خیلی از انحرافات جلو می‌گرفتند و سعی می‌کردند برای جلوگیری. آن روزی که توجه اهل …

نترسیدن مسئول ساده‌زیست از قدرت بزرگ

… دیدم این را- بعضی از اشخاصی که پیش من بودند، می‌گفتند: ما رفتیم منزل آقای رجایی، این خوب نشان می‌داد، آنجا به این اندازه نیست؛ واقع مطلب این طور نیست. این یک چیز بزرگی کانّه نشان دارد می‌دهد و حال آنکه ما که رفتیم منزلشان دیدیم که، مساله این طور هم نیست. وقتی بنا شد که یک نفر رئیس جمهور شده یا یک نفر نخست وزیر است، آقا منزلش آن طوری است و وضع عادی‌اش این طوری است، این دیگر نمی‌شود که از یک قدرت بزرگی بترسد. برای چه بترسد؟ این را که از او نمی‌گیرند. آن باید بترسد که می‌خواهد چپاول کند و می‌خواهد یک حکومت کذایی بکند، آن باید بترسد. اما رجایی- خدا رحمتش کند- و امثال اینها و باهنر[3] و اینهایی که ما از دست دادیم، که این طور نبودند که زندگیشان جوری باشد که مبادا یک وقتی از دست ما برود؛ خاضع بشوند پیش دیگران و برای اینکه زندگی را بیشترش بکنند زورگویی کنند به مردم.

منزل محقر و لباس کرباس ایرانی مدرس

… بود، وضع زندگی‌اش آن بود که شما شنیدید و من دیدم. وقتی که وکیل شد یعنی؛ از اول به عنوان فقیهی که باید در مجلس باشد تعیین شد. آن طور که نقل کرده‌اند، یک گاری با یک اسبی [در] اصفهان خریده بود و سوار شده بود و خودش آورده بود تا تهران. آنجا آن را هم فروخته بود. و منزلش یک منزل مُحقَّر از حیث ساختمان. یک قدری بزرگ بود ولی محقَّر از حیث ساختمان. و زندگی یک زندگی‌ مادون[3] عادی که در آن وقت لباس کرباس ایشان زبانزد بود. کرباسی که باید از خود ایران باشد می‌پوشید. این وطنخواهها کدام لباسشان مال ایران است؟

نزدیکی زندگی شخصی حکومتیان به مردم مایهٔ رضایت مردم و پایان عصیان

… من در پاریس که بودم اطلاع دادند که یک ویلا در خارج یکی از خواهرهای آریامهر در پاریس خریده آن مقدار خریدش هم من یادم نمانده است لکن این یادم مانده چون این عجیب بود که پنج میلیون دلار خرج گلکاری این عمارت یعنی 35 میلیون تومان خرج گلکاری این عمارت [شده است‌]. ملت وقتی که ببیند که این دستگاه این طوری است عصیان می‌کند، طغیان می‌کند، اما اگر یک حکومتی باشد که زندگی‌اش نزدیک باشد به این مردم، من نمی‌گویم زندگی‌اش مثل زندگی حضرت امیر- سلام الله- باشد، قدرت نیست بر این مطلب، او یک موجود تحفه بوده است، یک موجود استثنایی بوده، اما حکومت [و] دستگاههای حکومت اگر زندگی‌شان زندگی شخصی‌شان جوری باشد که مردم ببینند خوب آن هم نزدیک به ماست، همین مقدار کمی تفاوت دارد مردم قانع می‌شوند، مردم راضی می‌شوند، عصیان تمام می‌شود.

زندگی پیامبر اکرم (ص) پایین‌تر از مردم عادی مدینه

آن حکومتی که ما می‌خواهیم مصداقش یکی خود پیغمبر اکرم است که حاکم بود. ما بناست که روسا را [در نظر] بگیریم، روسا را نظر بکنیم، سیره روسا را نظر بکنیم؛ یکی از آنها هم حضرت امیر بود؛ یکی هم عُمَر بود. ما ببینیم اینها مثل عُمَر هم هستند؟ یکی از آنها هم حضرت امیر. خود پیغمبر را هر کس که سیره نوشته است از رسول اکرم، [نقل کرده که‌] وضعش در زندگی کمتر بوده است از این مردم عادی که آن وقت در مدینه‌ زندگی می‌کردند. اطاق گلی اینها داشتند؛ توی مسجد یک اطاق گلی داشتند. سوار الاغ می‌شده، یک کسی هم دنبالش، پشت سرش می‌نشسته و می‌رفته. آن وقت هم برای او مساله می‌گفته، او را تربیت می‌کرده. شما بیاورید یک حاکمی، یک رئیسِ عرض می‌کنم کلانتری، یک کدخدای یک شهری، یک دهی بیاورید که این طوری باشد. سلوکش با ملت این باشد که وقتی توی مسجد، مسجدِ محل اداره حکومت، می‌آمدند آنجا، وقتی که پیغمبر توی مسجد …

کاهش قدرت روحی با افزایش زندگی مادی

البته من از مشکلات دولت، از مشکلات کارمندان دولت، از مشکلات همه قشرهایی که در بین دولت کار می‌کنند آگاهم؛ چنانچه شماها بهتر آگاهید. و من می‌دانم که این دولت و این اقشاری که مربوط به دولت هستند، در عین حالی که محرومترین قشرها هستند، با اخلاصترین قشرها هستند، و در عین حالی که با یک زندگی درویشانه می‌گذرانند، بحمد الله، قدرت معنوی دارند و هر چه زندگی زیادتر بشود، قدرت روحی کمتر می‌شود.

نترسیدن صاحبان زندگی عادی از جنگ و زیان کاخ‌نشینان

پاسدارهای ما که یک زندگی عادی هم کمتر دارند، از جنگ نمی‌ترسند. ارتشی ما که یک زندگی عادی دارد، از جنگ نمی‌ترسد. جنگ به او ضرری نمی‌زند. آنهایی که دارای کاخها و بساط هستند آنها باید بترسند، ضرر به آنها می‌رسد. ما مهیا کردیم خودمان را برای اینکه برویم دنبال رفع ظلم، تا آنجا که می‌توانیم با نصیحت، با دست دوستی، با محبت با این اشخاصی که همسایه ما هستند از این کشورهای اسلامی، با مودّت، با دوستی، دائماً مسئولین ما این حرف را می‌زنند، لکن آنها از باب این که وارد به ضیافه …

سودجو نبودن مسئولان و اشکال مردم به خانهٔ زاید بر نیاز

در هر صورت آنی که برای شما مهم است خدمت کردن به همه طبقات خصوصاً مستضعف‌ها، خصوصاً محرومینی که در طول تاریخ محروم بوده‌اند این بیچاره‌ها. باید خدمت کنید و خدمتتان را بگویید به آنها، و وقتی گفته می‌شود، عمل دنبالش باشد. و ان شاء الله امیدوارم که اگر انگیزه این طور باشد و شما موفق بشوید و ان شاء الله و موفق می‌شوید ان شاء الله به اینکه خدمت کنید به این ملت، این ملت هم همراه شماست، و نه انگیزه دیکتاتوری پیش می‌آید، و نه هم شما سود جو هستید که بخواهید نمی‌دانم پارک داشته باشید و ده داشته باشید و ده را اگر دادند شما، شما این طوری نیستید، نمی‌توانید هم باشید. با اینکه یک کدامتان اگر یک خانه زاید بر مقدار خودتان درست کنید همه به شما اشکال می‌کنند، تحت فشار اشکال مردم واقع می‌شوید. نیستید این طور و نمی‌توانید هم باشید. و مادامی که این طور است، مردمی هستید، مردمی که هستید همراه شما هستند، و وقتی مردم همراه شما هستند دیگر آسیبی در کار نیست.

ماندن مسئولان روحانی بر همان وضع زمان طلبگی

… وضعش چه جوری است؟ کیفیت سلوکش چه جوری است؟ زندگی‌اش چه جوری است؟ رفت و آمدش چه جوری است؟ نشست و برخاستش با مردم چه جوری است؟ خوب، این مسئله‌ای است که مشاهد همه است. و آن رئیس مجلسش هست، و این آقا هم رئیس دیوان عالی کشورش هست. همه اینها را شما مشاهده می‌کنید. این نیست که اینها در خارج یک جور، که آنها یک وضعی دارند که شما می‌بینید، همان وضعی که در زمان طلبگی خودشان داشتند همان وضع را هم حالا دارند. منتها حالا یک خدمت وسیعتری انجام می‌دهند. آن وقت یک خدمتهایی به معنویت نزدیکتر انجام می‌دادند. ما نباید خیال بکنیم و کسی خیال بکند که روحانیت در اینجا یک چیزی پیدا کرده و دنبالش دارد می‌گیرد که هی زیادش کند. اینها با رنج و زحمت اینجا می‌آیند.

کاستن از تشریفات، شرط قوی و آزاد بودن ملت

… از اینها دلجویی کنید. ایام نوروز، ایام عید نوروز بروید در این مریضخانه‌ها، بروید احوال اینها را، اینهایی که آواره شدند، اینهایی که در جنگ آواره شدند، اینهایی که از خارج بیرونشان کردند و گرفتار هستند، به اینها سرکشی کنید و آن تشریفات زمان سابق را تخفیف بدهید. اگر بخواهید یک ملت قوی آزاد باشید، از تشریفات یک قدری بکاهید. عید را در بین دوستان خودتان، ملت خودتان، مجروحان خودتان، معلولان خودتان و جنگزدگان خودتان و آوارگان خودتان- از هر جا هست، اینها همه از شما هست- این عید را در بین آنها با هم عیدی کنید. یک قدری از خودتان بکاهید و بیفزایید بر اینکه به آنها سرکشی کنید و آنها را …

زندگی خدمت‌گزاران دولت مانند مردم عادی و بدون قبه و بارگاه سابق

حالا باید ادارات به روی مردم باز باشد، و با آغوش باز مردم را بپذیرند، دردهایی که مردم دارند بگویند به آنها، بتوانند بگویند. آنها هم کوشش کنند در اینکه حل بشود مسائلشان که مردم احساس کنند که یک دولتی است که مال خودشان است. و برای خودشان دارند خدمت می‌کنند. هیچ اشکال ندارد که وقتی ملت فهمید که یک جمعی دارند خدمت می‌کنند، و خودشان هم آن قُبّه و بارگاههایی که زمان سابق بود ندارند، آنها هم مثل مردم عادی دارند زندگی می‌کنند، بلکه شاید بعضشان خیلی هم کمتر باشد.

عادی بودن وزیران امروز برخلاف تصور بازمانده از شکوه وزیران سابق

… احتیاج دارند برسند در همه جهات؛ هم در جهت فرهنگی، هم در جهت اقتصادی، و همه جهاتی که دارند. وقتی مردم احساس این مطلب را بکنند که یک دولتی است که از خودشان بوده است، و همچو نبوده است که فلان الملک و فلان الدوله- نمی‌دانم- و فلان السلطنه باشند، این طور نبوده. الآن یک اشخاصی هستند مثل خودشان عادی. وقتی هم در تلویزیون می‌بینند که این وزیر کذاست، هم در پیش من هم گاهی بعضی بچه‌ها که هستند می‌گویند خوب، چه جور هیکلی می‌آید، که این با وزارت چطور. اینها باز ذهنشان این است که وزیر باید یک یال و کوپالی داشته باشد. به عملشان کار ندارند، به صورتشان که آن وقت با آن بساط می‌آمدند و مردم می‌دیدند آنها را، خیال می‌کنند حالا هم باید آن طور باشد. الآن هم باید وضعش یک وضعی باشد غیر عادی. وقتی مردم آشنا شدند با این مسائل و دیدند خدمتهای شما را، خود شما را در تلویزیون دیدند، خدمت شما را وقتی عرضه کردید در تلویزیون دیدند و در رادیو شنیدند، قهراً پشتیبانیشان زیاد می‌شود.

راه ندادن ترس از تحقیر شدن به‌سبب رفتار ساده در سفارتخانه

… و مملکت ما چه وضعی دارد. در مقابل همه تبلیغاتی که می‌شود، از هر جور تبلیغی که می‌شود جواب بدهید و آشنا کنید ممالک دیگر را. کشورهای دیگر را به آن چیزی که در ایران هست و آن طوری که در ایران می‌گذرد. آشنا کنید مردم را به اسلام و به نهضت اسلامی و انقلاب‌ اسلامی. خوف اینکه ما اگر ساده رفتار کنیم، با آن سفارتخانه‌های آنها و آن وضعی که دارد، ما در نظر آنها تحقیر می‌شویم، این خوف را در خودتان راه ندهید.

هم‌دردی امیرالمؤمنین (ع) با گرسنگان و پرهیز از دو خورش در سفره

… این جا. یک همچه تربیتی در اسلام است که سردارهایش این طور و رئیسش آن طور است و سپاهشان هم همان طور. اگر عرضه بشود یک همچه حکومت عدلی که بین آن کسی که شخص اول مملکت است، و آن شخصی که در آخر مملکت هست، اینها فرق نیست، بلکه رئیس مملکت زندگی‌اش بدتر از آنهاست. حضرت می‌فرماید که شاید در اطراف مملکت یک کسی باشد که گرسنه باشد. ایشان با خودش آن گرسنگی را می‌داد. در شب آخری که فردایش ایشان به شهادت رسیدند، یعنی ضربت خوردند- نقل می‌کنند که- مهمان حضرت امّ کلثوم[2] بودند. آنجا برایشان شیر آوردند و نمک و یک [نان‌] فرمود تو چه وقت دیدی که من دو تا خورشت در سفره‌ام باشد؟ خواست نمک را بردارد، که فرمود نه شیر را بردار. وضع یک حاکم، وضع یک کسی که سعه مملکتش این قدر است، این حکومت اسلامی است. در این ور هم همین ابن ملجم- لعنت الله علیه- که ایشان را ضربت زد و گرفتند او را، آن طور با او ملاطفت کرد و سفارش کرد و از آن غذایی که برایش …

سادگی مجلس و مسجد پیامبر بدون صدر و ذیل و تخت و تاج

… الله علیه و آله و سلم- که در زمان خودشان در راس بودند، به حسب اصطلاح ما در راس بودند، در مسجد می‌آمدند و می‌نشستند با مردم؛ با اشخاصی که وارد می‌شدند دور هم می‌نشستند، و همچو می‌نشستند [که‌] معلوم نبود که کدام یک اینها پیغمبر است، همین طور حلقه‌ای می‌نشستند. این طور هم نبود یک صدر و ذیلی باشد؛ یک پتویی مثلًا افتاده باشد و تشکی باشد، صندلی‌ای باشد و تخت و تاجی باشد. شاید مسجدشان حصیر هم نداشت به این معنایی که مسجدهای شما دارد- و حتماً این طور نبوده- اگر هم یک چیزی بوده، یک چیز مختصری بوده. مسجدشان هم دیوارش به اندازه قامت یک آدم، شاید یک خورده‌ای هم کمتر بوده، به اندازه یک قامت. در بین مردم آنجا آن طور می‌نشست که وقتی از خارج یک کسی [می‌آمد] نمی‌شناخت. به حسب روایات این است که وقتی وارد می‌شد، می‌گفت کدام یک شما پیغمبر [است؟]. این طور نبود که در نشستن و آداب جوری باشد که وقتی هر کس وارد می‌شود بفهمد که این «آریامهر» [است‌]، این حرفها …

عادت علمای نماینده به زندگی نزدیک به طبقات محروم

مجلس خبرگان در جمهوری اسلامی بودجه ده میلیون تومانی و هتل مجلل اشرافی لازم ندارد. آقایان وکلای محترم، که عمده آنان از علمای اعلام هستند، از این نحو تشریفات نگران هستند. آنان بحمد الله با زندگی نزدیک به طبقات محروم عادت نموده‌اند. بودجه مذکور را تعدیل نمایید. و عذر برگشت ما زاد صحیح نیست؛ زیرا اعتبار مذکور ممکن است سنتی بشود در آتیه.

ساده‌زیستی امیرالمؤمنین (ع) و پیامبر (ص) الگوی حاکمان

حضرت امیر- سلام الله علیه- که خلیفه مسلمین بود، خلیفه یک مملکتی که شاید ده مقابل مملکت ایران بود، از حجاز تا مصر، آفریقا، کذا [و] یک مقدار هم از اروپا، این خلیفه الهی وقتی توی جمعیت بود مثل همه ما که نشسته‌ایم با هم، این هم زیر پایش نبود، همین بود که یک پوست داشتند- به حسب نقل- یک پوست داشتند که شب خودش و حضرت فاطمه رویش می‌خوابیدند، و روز روی همین پوست علوفه شترش را می‌ریخت. پیغمبر هم همین شیوه را داشت. اسلام این است، آنی که ما می‌خواهیم این است. البته هیچ کس قدرت ندارد مثل او باشد اما ما می‌خواهیم یک خرده نزدیک، یک بویی از اسلام بیاید در ایران ما می‌خواهیم این طور بشود که وقتی رئیس یک مملکتی فرض کنید رئیس جمهور، نخست وزیرش توی جمعیت می‌آید همچو امتیازی …

زندگی و معاشرت حاکم اسلامی هم‌سطح مردم یا پایین‌تر از آنان

در رژیم اسلامی شاید در راس برنامه همین تفاهم ما بین دولت و ملت باشد. یعنی نه‌ دولت خودش را جدا می‌داند و بخواهد تحمیل بکند و مردم را تهدید بکند، ارعاب بکند، اذیت بکند؛ و نه مردم در صدد این بودند که دولت را تضعیف بکنند یا فرار بکنند از مقررات دولتی. اسلام وضعش از اول این طور بوده است که آن حاکمش که راس بوده است، در زندگی، در معاشرت، در اینها، با مردم یا پایینتر بوده است، یا همان جور ....

زندگی بسیار سادهٔ امیرالمؤمنین (ع) در بستر و خوراک

… هم چوبش محکمتر است، هم آتشش قویتر است، برای اینکه آب کم خوردند. این طور نیست که هر کس زیاد خورد و چرب خورد و شیرین خورد، این یک آدم قوی‌ای بشود. بلکه شاید بسیاری از این غذاهای، خصوصاً این غذاهای غیر عادی، برای انسان، شاید سستی و ضعف و اینها هم می‌آورد. در هر صورت در زندگی‌اش وقتی که انسان می‌بیند، می‌بیند که یک پوستی بوده است- این طور نقل می‌کنند- که شبها این پوست را می‌انداختند و خودشان با حضرت فاطمه- سلام الله علیها- رویش می‌خوابیدند. و روزها همین پوست را علوفه رویش می‌ریختند برای شترشان. و در خوراک هم کسی نمی‌توانست آن طور زندگی بکند، هیچ کس. همچو زندگی و خودشان هم می‌فرمایند شماها نمی‌توانید؛ لکن در تقوا و در ورع با من اجتهاد کنید؛ با من موافقت کنید. وضع حکومت این طوری بود و این طور خاضع در مقابل قانون. رئیس یک ملت، که توسعه ریاستش این قدر زیاد بود و قدرت ارتشش آن طور، آن طور خاضع در مقابل قانون …

دست‌کم پر نکردن جیب‌ها در صورت ناتوانی از زیستن چون امیرالمؤمنین

… آن است که امیرش می‌فرماید، رئیسش می‌فرماید که من می‌ترسم که در آن طرف- به حسب نقل- آن طرف مملکت یک کسی گرسنه باشد؛ شاید آنجاها کسی چیزی نداشته باشد بخورد؛ زندگی‌ام باید این باشد که دلم آرام باشد که اگر او آنجا گرسنه است، من هم اینجا گرسنه‌ام. اسلام این است. البته خودش می‌فرماید شما قدرت ندارید و صحیح می‌فرماید، ماها قدرت نداریم، اما این قدرت را داریم که جیبهایمان را دیگر پر نکنیم! برای عرض می‌کنم که املاک زیاد و قصرهای .... این را قدرت داریم که از مال این فقرا و از مال این ضعفا، این پول نفت، پول زیادی که ما نمی‌توانیم خیلی تصورش را بکنیم، اکثرش به جیب این خانواده رفته؛ اکثرش توی جیب اینها، اینها و دوروبری‌شان. آن قدرش که به جیب اینها …

سادگی مهمانی‌های سفارتخانه‌ها و پرهیز از مجالس طاغوتی

در هر صورت، آنکه من زیاد به نظرم اهمیت دارد، این است که آقایان از غرب نترسید. این قدر ما را که ترسانده‌اند. در غرب هم خبری نیست. نترسید. عرض می‌کنم، خودتان مستقل. و عرض بکنم، اسلامی و مطالب اسلامی؛ مجالس اسلامی، آن جور مجالسی که آن طاغوت داشت نداشته باشید. آن مهمانیهای کذا را نکنید. مهمانی اگر کردید ساده باشد. وقتی ساده باشد، عرض می‌کنم که مراسم دینی‌اش محفوظ باشد، و امثال ذلک، جهات سیاسی‌اش هم آقای دکتر و خود شما بهتر اطلاع دارید؛ هیچی هم من نمی‌گویم.

خوراک و پوشاک امیرالمؤمنین (ع) کمتر از مردم در دوران حکومت

اگر فرض کنید یک نفر مثل حضرت امیر- سلام الله علیه- حکومت داشته باشد در یک مملکتی سیره او را وقتی که اهل این مملکت ببینند که زندگی خودش چی هست، چه جور اعاشه می‌کند با دار و دسته خودش چه جور رفتار می‌کند، اولاد خودش چه جور هستند، زندگی اولاد خودش چه جور هستند، اصحاب خودش چطور هستند، قوم و خویشهای خودش چطور هستند، بستگان، نزدیکان خودش چطور هستند، وقتی توده مردم نگاه کردند که رئیس مملکتشان وضع خوراک و پوشاکش از خود آنها کمتر است، وقتی که می‌آید نماز جمعه می‌خواهد بخواند چون یک پیراهن دارد شسته و تر پوشیده است به حسب تاریخ، بالای منبر وقتی خطبه می‌خواند دامنش را این طور می‌کند که خشک بشود، یک پیراهن دارد وقتی که دو تا پیراهن کرباس می‌خرد خوبش را می‌دهد به قنبر به حسب تاریخ و بدش را خودش تنش می‌کند، وقتی آستینش بلند است آستینش‌ را از اینجا پاره می‌کند، دیگر لب آستین باید چه بشود و چه بشود ندارد، وقتی مردم دیدند یک همچو موجودی ... بر سرتاسر کشورهای زیاد، در مقابل کشور ایران حکومت دارد، یعنی ایران جزء حکومت او، مصر جزء حکومت او، حجاز جزء حکومت او، عراق جزء حکومت او، یمن و امثال ذلک همه جزء حکومت اوست ولی وقتی که زندگی‌اش را می‌بینند، می‌گویند ببینید یک همچو زندگی می‌کند، یک همچو موجودی …

غذای زبر و سربسته امیرالمؤمنین (ع) در زمان خلافت

… است. زندگی‌اش پایین تر می‌خواسته باشد از همه افرادی که در مملکتش زندگی می‌کنند. می‌فرماید شاید در یمامه- در سرحدات- یک کسی باشد که گرسنه باشد. آن وقت ایشان به خودشان آن طور سختی می‌دهند، به طوری که خانواده ایشان نگران بودند از این طور زندگی که ایشان می‌کند. و ایشان، همین رئیس دولت، یک چیز و- غذای زبری که داشته است- توی یک ظرفی می‌کرده است، سر آن را مُهر می‌کرده که نبادا سَرِ این را باز بکنند و داخلش یک روغنی بکنند، یک چیزی بکنند.[2] با مردم چه جور بود؛ شبها- به طوری که نقل شده است- دور می‌گردیدند تنها و به دوش مبارکشان غذا حمل می‌کردند دور خانه‌ها به اشخاصی که یتیم بودند، فقیر بودند، چه بودند، تقسیم می‌کردند. و این معلوم نبود الّا بعد از اینکه فوت شدند- شهادتشان- شهید شدند. آن وقت معلوم شد.