رفتن به محتوای اصلی
بازگشت به نمایهٔ «زید بن علی»

مقایسهٔ دیدگاه رهبران دربارهٔ «زید بن علی»

برجسته‌ترین پاراگراف‌های هر رهبر دربارهٔ این نمایه، هر کدام از یک متن.

تهیه‌شده با هوش مصنوعیفرزند امام سجاد (ع) و قیام او در کوفه علیه حکومت بنی‌امیه.

امام خمینی

ستایش ائمه از قیام زید

… در زمان ائمه، اولاد ائمه قیام می‌کردند و به تحریک خود ائمه بوده؛ نه این است که ائمه اطلاع نداشتند. گاهی هم امام- علیه السلام- یک چیزی می‌فرموده‌اند برای حفظ او یا برای جهات دیگر؛ اما به حَسَب واقع اینها همانها بودند و برای خاطر ائمه، آنها قیام می‌کردند. زید برای آن قیام آن قدر ثنا از او کردند. اگر زید یک آدمی بود بر خلاف کرده بود، دیگر ائمه- علیهم السلام- چرا تعریف از او می‌کردند؟ چرا تاسف می‌خوردند این قدر؟ ما در عصر خودمان چند تا قیام علما را سراغ داریم؛ این علمایی که اینها می‌گویند که درباری هستند و علمایی که، عرض می‌کنم که چپیها و این منحرفین می‌گویند اینها جزء درباریها هستند. خوب، اینها مطالعه نکرده‌اند، سنشان هم این قدر اقتضا نکرده، گوششان [و چشمشان‌] هم …

امام شهید سید علی خامنه‌ای

دفاع از زید در برابر اهانت‌ها و تشویق او به قیام از سوی امام صادق

… آن حضرت به دست بیاید؛ بنده در آن مورد هم ساعتهاى متوالى و جدا جدا زیاد بحث کرده‌ام؛ اجمالاً زندگى آن حضرت یک زندگى‌اى است که در آن مبارزه واضح‌تر است، منتها مبارزه‌ى حادّ مسلّحانه نه. زیدبن‌على، برادر حضرت به امام باقر مراجعه میکند، حضرت میگویند قیام نکن؛ دیده شده که بعضى به جناب زید اهانت میکنند که ایشان حرف امام را ــ که گفته بودند قیام نکن ــ گوش نکرد، [درحالی‌که] امام باقر که فرمودند قیام نکن، او گوش کرد و قیام نکرد؛ با امام صادق که مشورت کرد، امام نفرمودند قیام نکن، امام او را تشویق کردند که قیام بکن، و خود امام صادق وقتى‌که دیگر زید شهید شده بود، آرزو کردند که اى کاش من جزو کسانى بودم که با او بودند؛ بنابراین جناب زید به‌هیچ‌وجه نباید مورد این بى‌توجّهى و بى‌لطفى قرار بگیرد. [امام] قیام مسلّحانه را قبول نمیکردند و قبول نکردند، امّا مبارزه‌ى سیاسى حاد واضح است یعنى به‌نظر میرسد این مبارزه، مبارزه‌اى است که میشود آن را فهمید؛ کسی دوران امام سجّاد را نگاه کند، مبارزه را احساس نمیکند، درحالی‌که در زندگى امام باقر این احساس میشود.

ستم تاریخ‌نگاران به او با وجود ستایش پیامبر و ائمه

یا روشن‌تر بگویم؛ امام حسن در ردیف زیدبن‌علی درمی‌آمد برای مردم شیعۀ امروز، که یکی از گناهان بزرگ نویسندگان و گویندگان تاریخ آل محمد، خیانت به این گوهر درخشان اهل‌بیت است. زید‌بن‌علی بن الحسین صلوات‌الله‌علیه شهیدی که پیغمبر از شهادت او خبر داده است و از او نام برده است و ائمه از او اسم بردند، امیرالمؤمنین و ائمۀ بعد از زید و امام هشتم و دیگران همه از او تعریف و تمجید کردند، امروز در بین آن‌کسانی‌که اسمشان را شنیده‌اند و نامشان را می‌برند و می‌گویند، به‌عنوان یک آدمی [است] که بیخودی خروج کرد، قیام کرد، بی‌جا یک کاری انجام داد، یک حرکتی انجام داد، بعد هم کشته شد، خدا رحمتش کند، خدا از سر تقصیراتش بگذرد. به گفتۀ مرحوم علامۀ آل‌یاسین رضوان‌الله‌علیه..امام حسن می‌شد همان کشتۀ بی‌مصرفی که مردمِ خودش او را کشتند. همچنانی‌که معاویه دلش می‌خواست این کار را بکند، و وادار کرد عده‌ای را که به امام حمله کنند، و مکرر هم به حضرت حمله کردند و ترور کردند، که البته سوءقصدها …

اطاعت از منع امام باقر (ع)، تشویق امام صادق (ع) به قیام او و نادرستی اهانت به او

… مخصوص زمان امام باقر بود، یعنی خصوصیت آن زمان و اقتضای آن زمان این بود؛ لذا زید که برادر آن حضرت بود، آمد پیش امام باقر و اجازه خواست که برود و دست به شمشیر ببرد و علیه دستگاه و حکومت قیام کند، امام علیه‌السلام به او اجازه ندادند، او هم گوش کرد و قیام نکرد. (67/6/25) و آنکه دیده شده که بعضی به جناب زید اهانت می‌کنند که ایشان حرف امام را که گفته بودند قیام نکن، گوش نکرد، نه، امام باقر فرمودند قیام نکن و او گوش کرد و قیام نکرد. با امام صادق که مشورت کرد، امام نفرمودند قیام نکن، امام تشویق کردند او را که قیام بکن؛ و وقتی شهید شده بود، خود امام صادق آرزو کردند که ای‌کاش من جزو کسانی بودم که با زید بودم. بنابراین جناب زید به‌هیچ‌وجه نباید مورد این بی‌توجهی و بی‌لطفی قرار بگیرد. (65/4/28) آن حضرت در زمان خودشان، مبارزۀ اعتقادی و فکری، و شدیدتر از همه، مبارزۀ سیاسی می‌کردند، [اما] این‌طور نبود که مبارزۀ مسلحانه را در زمان خودشان جایز بشمارند؛ چون می‌دانستند اگر دست به شمشیر ببرند، همین عدۀ معدودی که آن حضرت آنها را آماده کرده برای …

قیام برای حکومت آل محمد (ص) و حق‌بودن حکومتش به گفتهٔ امام رضا (ع)

… صاف کند که امام تصور نکند که این برادرش جزو تشکیلات مأمون عباسی شده؛ لذا این‌طوری با امام حرف می‌زند. امام فوراً جلوی او را گرفتند و گفتند: «لا تَقِس اَخی زَیداً اِلَی زَیدِبنِ عَلِیٍّ» تو برادر من زید را به عمویم زید قیاس نکن، او کسی بود و این کس دیگری است. عموی من زید برای خاطر حکومت آل محمد صلی‌الله‌علیه‌وآله قیام کرد و اگر چنانچه به حکومت می‌رسید به وعدۀ خود وفا می‌کرد؛ یعنی حکومتش حق بود، حکومتش حکومت قانون بود، شاید در رأس حکومت، امام صادق علیه‌السلام را قرار می‌داد؛ اما برادر من این‌طور نبود، برادر من یک آدم اوباشی بود، یک آدم بیخود و جاه‌طلبی بود.

حقانیت مبارزه‌اش و شکست او بر اثر تنها گذاشتنش از سوی مردم

… است جهان به پذیرش آن در آینده، اما تلاش می‌خواهد، فعالیت می‌خواهد، عده‌ای باید پای آن صبر کنند، عده‌ای باید برای به کرسی نشاندن آن خون دل بخورند. ماجرای زیدبن‌علی به ما این درس را می‌دهد، این درس را نمی‌دهد که حق محکوم به زوال است، چرا اشتباه می‌کنند؟ زیدبن‌علی حرفش حق بوده مسلّم، امام صادق صلوات‌الله‌علیه هم امضا کرده بود مبارزۀ زیدبن‌علی را با دستگاه هُشام‌بن‌عبدالملک، آن مبارزۀ عجیب را اجازه داده بودند به او، تاریخ ناطق به‌این‌معناست. این بزرگوار هم رفت، کارها را هم خوب روبه‌راه کرد، منتها یک عده مردم بهانه‌جویِ نادانِ ناآگاه یا مغرضِ تحت تأثیر تبلیغات سوء دشمنِ بیدار، در لحظۀ لازم او را مخذول[10] کردند و تنها گذاشتند. این درس را ما از آن ماجرا یاد می‌گیریم که حرف اگر حق باشد، حتی به حقانیت حرف زیدبن‌علی، باز اگر پیروانش، طرف‌دارانش او را تنها گذاشتند، اگر در راه او و در پای او کوشش و مجاهدت نکردند، شکست می‌خورند، اگر مجاهدت کردند، پیش می‌روند. همۀ حرف‌های عالم همین‌طور است. شما چقدر در دنیا افراد را، ایده‌ها را، مکتب‌ها را سراغ دارید که پیروانش، دوستانش بر اثر کوشش، مجاهدت، آن مکتب را به کُرسی نشاندند؟ چطور حرف‌های باطل، حرف‌های ناحق، حرف‌های برخلاف سنت عالم و طبیعتِ انسان، بر اثر کوشش و مجاهدت به …
همهٔ شاهدهای امام شهید سید علی خامنه‌ای