حاکم ظالم کوفه و زندان و شکنجه و کشتن شیعیان به سوءظن و اتهام
شما یک جا میبینید که معاویه شدت عمل را به جایی میرساند که حجربنعدی را که از صحابۀ پیغمبر است و برایش گران هم تمام میشود کشتن او، اما میکُشد. رُشَید هَجَری را تعقیب میکند، دنبال میکند، بالاخره میکُشد. زیادبناَبیه را که یک فرد ظالم و عُقدهای و بیبُتّه و بیریشهای بود و اصلاً قدرتطلب و بداخلاق بود، این را حاکم میکند بر کوفه ـ یعنی مرکز سلطۀ تفکر شیعی و تفکر ولایتی ـ و به او اجازه و اختیار میدهد که هر کار میخواهی بکن؛ که دربارۀ زیادبنابیه مورّخین نوشتهاند: «اَخذَکَ بِالظِّنَّةِ وَ قَتلَکَ اَولیاءُهُ بِالتُّهَمَةِ»[22]. هرکسی که مورد کوچکترین سوءظنی قرار میگرفت که این گرایش دارد به اهلبیت، این را میگرفتند زندانی میکردند، زیر شکنجه میگذاشتند، هرکسی که متهم میشد به اینکه همکاری کرده با خاندان پیغمبر و با آن جریان مغلوب، او را میکشتند، از بین میبردند. غوغایی بود در کوفه و در عراق که مرکز حاکمیت تشیّع و خاندان پیغمبر بود. یک جا اینطوری قدرتنمایی میکرد.[23]
کار وفادارانه زیر قدرت امیرالمؤمنین (ع) با وجود سابقهٔ بد
همین زیادبنابیه در دورانی که امیرالمؤمنین در خلافت بودند، استاندار حضرت بود، وفادار هم بود، بااینکه سابقهاش آن بود، خودش بدنام، مادر بدنام، شخصیت کاملاً غیر قابل اعتماد ازلحاظ دینی و اعتقادی، اما کار میکرد زیر قدرت فائقۀ امیرالمؤمنین، داشت استانداری خودش را انجام میداد، کارش را انجام میداد. بعد هم که امیرالمؤمنین به شهادت رسیدند، باز زمان امام حسن هم بود و معاویه در زمان امام حسن، به همین زیادبنابیه نامه نوشت که تو بیا به ما ملحق بشو، یک تهدیدی هم کرد. زیادبنابیه در جواب معاویه نوشت که تو حرفهای بزرگتر از دهانت میزنی. تو من را تهدید میکنی، …
استاندار امیرالمؤمنین (ع) در منطقهٔ حساس فارس و اصفهان
یکجور کسانی بودند که اینها ازلحاظ دینی یا ازلحاظ سابقه، خیلی هم افراد قابل قبولی نبودند، حضرت اینها را دست نزد. اینها را گذاشت در جای خودشان بمانند. همین زیادبنابیه معروف، پدر ابنزیاد، این استاندار امیرالمؤمنین بود، در کجا؟ در یکی از مناطق حساس؛ منطقۀ فارس و اصفهان و آنجاها. خیلی از کسانی که در دوران امیرالمؤمنین به حکومت و خلافت رسیدند، یا قبلاً بودند، حضرت اینها را در جای خودشان تثبیت کرد. اینها کسانی بودند که ازلحاظ ارزشهای اسلامی در سطح بالایی نبودند، حالا این کار از او برمیآمد، امیرالمؤمنین این را گذاشت. اینطور نبود که …
حکومت بر فارس و کرمان و پیوستن بعدی به معاویه
… در میان حکّام امیرالمؤمنین همه که عادل نبودند. آن کسانى که علىّبنابىطالب وقتى به حکومت رسید، حاکم بودند ــ همه [جور] هم بودند ــ همه که عادل نبودند. عدالت، شرط فرماندارى و استاندارى امیرالمؤمنین نبود؛ میان آنها بعضىها هم بودند آدمهاى ضعیفالایمانى بودند. زیادبنابیه از قبل از زمان امیرالمؤمنین ظاهراً حاکم بود در همین فارس و کرمان و این مناطق، زمان امیرالمؤمنین هم حاکم بود، تا زمان امام حسن هم که به خلافت رسیدند، باز حاکم بود؛ بعد البتّه ملحق شد به معاویه. مسئله، مسئلهى ظلم بود، مسئلهى تغییر روش خطّ اسلامى و تغییر جهت دادن به زندگى مسلمین بود. این بود که امیرالمؤمنین ایستادگى کرد و تحت تأثیر هیچ ملاحظهاى قرار نگرفت.