رفتن به محتوای اصلی

رهبری

نام‌های دیگر: رهبری انقلاب، رهبری دینی، رهبری معنوی، رهبری جامعهٔ اسلامی، رهبر انقلاب

مقایسهٔ دیدگاه رهبران
توضیحتهیه‌شده با هوش مصنوعی

جایگاه و نقش رهبر در هدایت جامعه، انقلاب و نظام اسلامی.

نخستین کاربرد در متن‌های این سایت:سخنرانی در جمع ایرانیان مقیم خارج (مبارزه اسلام علیه شاهان و سرمایه داران)— ۱۳۵۷/۰۷/۳۰

سیر زمانی

از ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۸
۱۳۵۷۱۳۶۸

فقط سال ۱۳۵۷همهٔ سال‌ها

تعریف در کلام رهبر

- امام به معنی پیشوا و کسی که جمعی را در جهتی هدایت و رهبری می‌کند. و امام‌ بیان‌کننده خط مشی شیعه و حزب الله و رهبریکننده این تشکیلات بزرگ فراگیر است که تمامی وظایف آنان را از قرآن و سنت پیامبر اسلام در زمانهای مختلف و شرایط مختلف اجتهاد و استنباط می‌کند و به آنان ابلاغ می‌نماید.

شاهدها (۲۳ پاراگراف)

امام به معنای پیشوای هدایتگر و مبیّن خط‌مشی شیعه و حزب‌الله

- امام به معنی پیشوا و کسی که جمعی را در جهتی هدایت و رهبری می‌کند. و امام‌ بیان‌کننده خط مشی شیعه و حزب الله و رهبریکننده این تشکیلات بزرگ فراگیر است که تمامی وظایف آنان را از قرآن و سنت پیامبر اسلام در زمانهای مختلف و شرایط مختلف اجتهاد و استنباط می‌کند و به آنان ابلاغ می‌نماید.

نداشتن نقش در خود حکومت و تنها نقش هدایت

- حکومت، جمهوری است مثل سایر جمهوریها؛ و احکام اسلام هم احکام مترقی و دموکراسی و پیشرفته و با همه مظاهر تمدن موافق. و من هم نقشی در خود حکومت ندارم؛ همان نقش هدایت را دارم.

نقش هدایت و راهنمایی و مبارزه با خیانتکار بدون نقش در دولت

- من در آینده هم همین نقشی را که الآن دارم خواهم داشت. نقش هدایت، راهنمایی و در صورتی که مصلحتی در کار باشد اعلام می‌کنم و اگر چنانچه خیانتکاری در کار باشد با او مبارزه می‌کنم. لکن من در خود دولت هیچ نقشی ندارم.

ارائهٔ راهنمایی و برنامه به حکومت آینده و تصمیم‌گیری آن حکومت

- مسلّم است که ما همیشه راهنماییهای خود را می‌کنیم و برنامه برای آینده هم داریم که در اختیار حکومت آزاد و اسلامی آینده قرار می‌دهیم و آنها هستند که تصمیم می‌گیرند و ملت هم همیشه بر کارهای خود نظارت می‌کند.

نپذیرفتن ریاست جمهوری و پست دولتی و اکتفا به هدایت ملت

- ما نامزدی برای ریاست جمهوری معرفی خواهیم کرد که باید به وسیله ملت انتخاب شود. وقتی او انتخاب شد از او پشتیبانی و حمایت خواهیم کرد. قوانین حکومت اسلامی، قوانین اسلام خواهد بود. من شخصاً رئیس جمهوری نخواهم شد و هیچ پست دولتی هم نخواهم پذیرفت. من مانند گذشته به هدایت ملت اکتفا خواهم کرد.

نقش هدایت با طرح امور مفید و نفی امور مضر برای پیشبرد مقاصد اسلامی

- ما نقش هدایت داریم. همیشه همین نقش بوده است. ما مسائلی را که می‌بینیم مفید است برای ملت ایران طرح می‌کنیم. چیزهایی را که مضر است نفی می‌کنیم و کوشش می‌کنیم برای پیشبرد مقاصد اسلامی.

راز قدرت رهبری: خیرخواهی، بیان خواست درونی مردم و علاقهٔ مذهبی آنان

- مردم احساس کردند که ما خیرخواه آنها هستیم و همان مطلبی که در نهاد آنهاست، ما اظهار می‌کنیم و دعوت به آن می‌نماییم. علاقه مذهبی هم به ما دارند و قدرت ما ناشی از همین رمز است.

نقش هدایت و نفی دخالت مستقیم در امور پس از تأسیس حکومت

- ما اشخاصی که برای حکومت لایق باشند داریم و در آینده نزدیکی معرفی خواهیم کرد. و این طور نیست که گفته شده است که اگر چنانچه شاه برود یک خلئی پیدا می‌شود. البته من خودم بنای دخالت مستقیم در امور را ندارم. وقتی که حکومت تاسیس گردد من سِمت هدایت را دارم.

رهبری امین و مورد اعتماد از معیارهای شایستگی تشکیلات

جواب: الف) در بدترین شرایط اختناق و خفقان که بر ایران حاکم است، عملکرد نهضت ملت ایران نشانه وجود یک روح تشکیلاتی است که توانسته است جنبش را به مرحله کنونی برساند و به موازات نزدیک شدن جنبش به مرحله پیروزی نهایی، فرم تشکیلات قطعی تر و اعلام خواهد شد. ب) برخورداری از یک رهبری صد در صد مورد اعتماد و امین، داشتن شعارها و آرمانهایی که کاملًا تجسم دهنده خواسته‌های عموم مردم باشد، از معیارهای ضروری و اولیه است، و آن شعارها در مرحله کنونی، عبارت است از سرنگونی سلطنت پهلوی و برچیده شدن نظام شاهنشاهی و استقرار حکومت اسلامی. ج) نداشتن سوابق مشکوک و شناختن درست هویت جامعه ایرانی و آرمانهای اساسی آنها در ابعاد مادی و معنوی، تقوی و صداقت و درستی در عمل، قدرت رهبری و اداره امور و استقامت در مبارزه برای عقیده، شرایط اساسی برای هدایت مردم است.

رهبری مذهبی پذیرفته‌شده از سوی ملت، نه رهبری یک جبهه

امام: قضیه فاصله نیست. مرا ملت به رهبری پذیرفته است؛ من رهبر جبهه نیستم؛ رهبر مذهبی- که مبنای مذهب بر سیاست است. ایرانی‌ها پذیرفته‌اند؛ و لذا آنها به شما پیش خود گفته‌اند.

داشتن نقش هدایت در حکومت آینده

- من در حکومت آینده نقش هدایت را دارم. غرب و شرق برای ما فرقی ندارد. اصلْ منافع ملت ایران است که باید به بهترین وجه رعایت شود. اگر غرب و شرق احترامات لازمه را نسبت به ملت ایران رعایت نمایند ما هم به همان گونه با آنان رفتار خواهیم کرد.

وظیفهٔ ارشاد و هدایت به‌جای در دست گرفتن زمام امور کشور

- ما به خواست خدای تعالی در اولین زمان ممکن و لازم برنامه‌های خود را اعلام خواهیم نمود. ولی این بدان معنی نیست که من زمام امور کشور را به دست بگیرم و هر روز نظیر دوران دیکتاتوری شاه، اصلی بسازم و علی رغم خواست ملت به آنها تحمیل کنم. به عهده دولت و نمایندگان ملت است که در این امور تصمیم بگیرند؛ ولی من همیشه به وظیفه ارشاد و هدایتم عمل خواهم کرد.

رهبری علمای مذهبی در همهٔ شئون جامعه به سبب جامعیت اسلام

… و چگونه عبادت کن؛ به او می‌گوید چگونه زندگی کن و روابط خود را با سایر انسانها باید چگونه تنظیم کنی، و حتی جامعه اسلامی با سایر جوامع باید چگونه روابطی را برقرار نماید. هیچ حرکت و عملی از فرد و یا جامعه نیست مگر اینکه مذهب اسلام برای آن حکمی مقرر داشته است. بنا بر این طبیعی است که مفهوم رهبر دینی و مذهبی بودن، رهبری علمای مذهبی است در همه شئون جامعه، چون اسلام هدایت جامعه را در همه شئون و ابعاد آن به عهده گرفته است. و اما اینکه چرا امروز تمامی علمای مذهبی علیه رژیم شاه و دولتهای او قیام کرده‌اند بسیار واضح است. امام علی (ع) می‌گوید: «خداوند از دانشمندان پیمان گرفته است که بر سیریِ ستمگر و گرسنگی مظلوم سکوت نکنند.[1]» و این شاه ستمگر و دارو دسته اوست که با همه فقر طاقت …

نقش هدایت بدون فعالیت در داخل دولت اسلامی

- دولت اسلامی یک دولت دموکراتیک به معنای واقعی است و برای همه اقلیتهای مذهبی‌آزادی به طور کامل هست و هر کس می‌تواند اظهار عقیده خودش را بکند. و اسلام جواب همه عقاید را به عهده دارد و دولت اسلامی تمام منطقها را با منطق جواب خواهد داد. و اما من هیچ فعالیت در داخل خود دولت ندارم و به همین نحو که الان هستم، وقتی هم که دولت اسلامی تشکیل شود، نقش هدایت را دارم.

ابتنای رهبری بر حکم شرع و آرای اکثریت قریب به اتفاق ملت

… سلطنتی و مجلسیْن و دولت ناشی از آنها غیر قانونی و فاقد اعتبار ملی است؛ و چون ارتش از ملت و ملت از ارتش است و پشتیبانی هر یک از دیگری از وظایف ملی است، لازم است به احترام ملت و رای قاطع آن، ارتشْ خود را از دولت غاصب[1] برکنار کند و این مطلب را اعلام کند. این جانب به واسطه رهبری مبتنی بر حکم شرع و آرای اکثریت قریب به اتفاق ملت، دولت موقت را برای تشکیل مجلس موسسان و دیگر امور مقدماتی معرفی می‌کنم تا ارتش محترم به وظیفه قانونی و ملی خود رفتار نماید؛ و ان شاء الله تعالی به ناسامانیها و آشفتگیها خاتمه داده شود. مطمئن باشید در صورتی که به وظیفه ملی و قانونی خود عمل نمایید، ملت و دولت ناشی از آن، در احترام و پشتیبانی شما کوشا خواهد بود.

مطرح‌نبودن رهبری و فرمانبری در مبارزهٔ ملت

ملت ایران ملت مستضعف است؛ ملتی است که مُسْلم است؛ ملتی است که مورد عنایت خداست؛ و ما بندگان خدا در هر جا باشیم، باید هر قدر که می‌توانیم به آنها کمک کنیم و مساله، مسئله امر و نهی و رهبری و غیر رهبری نیست؛ اصلًا اینها ... مطرح نیست که یکی رهبر باشد و یکی فرمانبردار یا راهیاب. الآن همه اقشار ملت ما، از آن جوانها، بلکه آن بچه‌های دبستانی تا جوانهای دانشگاهی و قشرهای اهل علوم اسلامی و بازاری و زارع و همه، مطالب را می‌دانند؛ این احتیاج به اینکه کسی آنها را حالا دیگر راهنمایی کند، نیست.