نقد ردیهٔ دیرهنگام بر دیالکتیک هگل پس از تعرض به منطق صوری
فرض بفرمایید منطق دیالکتیک مدّتها در دنیا پیش آمده بود. هگلی پیدا شده بود و دیالکتیکى درست کرده بود و پخش شده بود در همهى عالم و آمده بود یواشیواش منطق شکلى و صورى را که پایهى استدلالهای ما است، مورد تعرّض قرار داده بود، ما تازه به فکر افتادیم که بیاییم دیالکتیک را خراب کنیم یا رد بکنیم! خب، اینجور برخورد با قضایا برخورد انفعالى است. بایستى با تحوّلات جهانى آشنا بود تا برخورد انفعالى پیش نیاید، بلکه برخورد فعّال پیش بیاید.